ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 3ου ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ (ΕΕΦ)

Εισαγωγικό Σημείωμα της Ομάδας Περιβάλλοντος του ΙΑΑΚ, ΕΚΚΕ

Η Ένωση Ελλήνων Φυσικών (Ε.Ε.Φ) είναι ένα επιστημονικό σωματείο, που αριθμεί περισσότερα από 8.000 μέλη, τα οποία στο σύνολό τους στελεχώνουν όλες τις βαθμίδες στην εκπαίδευση, υπηρεσίες του δημοσίου τομέα, της τοπικής αυτοδιοίκησης και τον ιδιωτικό τομέα.

Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της Ε.Ε.Φ έχει συσταθεί και λειτουργεί "Τμήμα Περιβάλλοντος", το οποίο περιλαμβάνει τις εξής πέντε Επιτροπές:

α) Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

β) Διαχείρισης Περιβάλλοντος

γ) Ενέργειας

δ) Κλιματικών Αλλαγών

ε) Δομημένου Περιβάλλοντος.

Η Ομάδα Περιβάλλοντος του ΙΑΑΚ του ΕΚΚΕ, με στόχο την ανάπτυξη-διεύρυνση των σχέσεων με Φορείς και Οργανώσεις που δραστηριοποιούνται σε περιβαλλοντικά ζητήματα, φιλοξενεί στην ηλεκτρονική της σελίδα, ως έναρξη της συνεργασίας με την Ε.Ε.Φ, επιλεγμένες περιλήψεις εργασιών από το 3ο Περιβαλλοντικό Συνέδριο που έγινε από 11-13 Δεκεμβρίου 1998 στη Χαλκίδα.

Η τωρινή παρουσίαση είναι το ξεκίνημα μιας προσπάθειας για περαιτέρω ανταλλαγή γνώσεων και πληροφοριών μεταξύ των δύο Φορέων. Πρόθεσή μας είναι η συνεργασία αυτή να συνεχιστεί και για το σκοπό αυτό η ηλεκτρονική σελίδα μας θα αποτελεί φιλόξενο βήμα έκφρασης απόψεων και παρουσίασης δεδομένων, με σκοπό να συμβάλλει στη σφαιρική εξέταση των περιβαλλοντικών προβλημάτων.

 

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

3ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

"Εξελίξεις και Προοπτικές στα Περιβαλλοντικά Ζητήματα"

Παρασκευή, 11 Δεκεμβρίου 1998

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ: Παν Φιλντίσης - Γ Γιαννούκος.- Σ Οββαδίας.

1100-1130 Έναρξη Συνεδρίου - Χαιρετισμοί Επισήμων προσκεκλημένων

Κήρυξη έναρξης Συνεδρίου από τό Νομάρχη Εύβοιας

1130-1215 Προσκεκλημένος ομιλητής- Dr Σκούλος Μιχαήλ

1215-1300 Προσκεκλημένος ομιλητής: Dr.Κοντράτιεβ

1300-1400 Δεξίωση προς τιμή των Συνέδρων

1400-1630 Επίσκεψη στούς αρχαιολογικούς χώρους της πόλης

ΑΙΘΟΥΣΑ Α'

Προεδρείο Χ. Καμπεζίδης- Σ Βανικιώτη. Γ Συρίμης.

1630-1800 Συνεδρία 1.:Ειδικά Περιβαλλοντικά θέματα.

1800-1830 Διάλειμμα

Προεδρείο: Σ Τσιτομενέας.- Γ Θεοχαράτος. Κ. Λιολιούσης.

1830-2000 Συνεδρία 2. Κλιματικές Αλλαγές

ΑΙΘΟΥΣΑ Β'

Προεδρείο Κ.Παπαδόπουλος- Δημ Μποτσάκης.- Αθ Ανδρίτσος.

1830-2000 Συνεδρία 3. Δορυφορικά Θέματα Περιβάλλοντος /

2000 Λήξη α΄ ημέρας

Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου 1998

ΑΙΘΟΥΣΑ Α'

Προεδρείο Δ. Ζευγώλης-Τρικαλίτη Αγγ.-Κοσμίδης Π.

900-1100 Συνεδρία 4. Ενέργεια - Φυσικοί Πόροι

1100-1115 Διάλειμμα

Προεδρείο Σ Οββαδίας. - Σ Βανικιώτη.-Γ. Κούσουλας.

1115-1300 Συνεδρία 5. Περιβαλλ. Εκπαίδευση και Σύγχρονη Ζωή /

Προεδρείο Κλ Πετρόχειλος.- Παν Φιλντίσης.- Κ Γαλάνης.

1230-1400 Συνεδρία 6. Μεταφορές - Επικοινωνίες και Περιβάλλον.

ΑΙΘΟΥΣΑ Β'

Προεδρείο Δ. Δεληγιώργη -Σιάνος Β.-Χαλιώτης Γ.

1140-1330 Συνεδρία 7. Περιβαλλ. Εκπαίδευση και Σύγχρονη Ζωή

1330-1400 Συζήτηση

1400-1645 Επίσκεψη στην Ερέτρια

ΑΙΘΟΥΣΑ Α'

Προεδρείο: Κ. Καρτάλης -Ράπτης Γ.-Γαλάνης Κ.

1700-1930 Συνεδρία 8 Περιβαλλ. Εκπαίδευση και Σύγχρονη Ζωή

1900-1930 Συζήτηση

ΑΙΘΟΥΣΑ Β'

Προεδρείο Αθ Λάμπρος.-Εμ. Κεραμάρης-Χαλιώτης Γ.

1700-1930 Συνεδρία 9. Περιβαλλ. Εκπαίδευση και Σύγχρονη Ζωή

1930 Λήξη β' ημέρας

Κυριακή, 13 Δεκεμβρίου 1998

ΑΙΘΟΥΣΑ Α'

Προεδρείο Χ. Καμπεζίδης-Ανδρίτσος Αθ.-Γιαννούκος Γ.

830-1115 Συνεδρία 10. Χερσαίο, Υδάτινο και Ατμοσ. Περιβάλλον

1115-1130 Διάλειμμα για καφέ

Προεδρείο Δ. Γεωργόπουλος-Βανικιώτη Σ.-Λιολιούσης Κ.

1130-1300 Συνεδρία 11. Χερσαίο, Υδάτινο και Ατμοσ. Περιβάλλον.

1300-1600 Εκδρομή στη Δίρφη

Προεδρείο Π. Φιλντίσης,- Χ. Καμπεζίδης- Σ Οββαδίας.

1600-1800 Συνεδρία 12. Αποτελέσματα Συνεδρίου

Συμμετέχουν: α.)Νομαρχία β.)Δήμος γ.) ΑΓΕΤ δ.) ΔΕΗ ε.)Περιβαλλοντικές οργανώσεις

Συζήτηση για γενικά θέματα

  1. Κλείσιμο Συνεδρίου

 

 

ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΧΙΛΙΕΤΙΑΣ

Καθηγ. Μιχ. ΣΚΟΥΛΛΟΣ,

Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς

Στις παραμονές της τρίτης χιλιετίας μετά Χριστόν, η ανθρωπότητα συνειδητοποιεί την πληθώρα των άλυτων παλαιών προβλημάτων της και την συσσώρευση διαρκώς και νέων, αποτιμά και αναλογίζεται την πορεία που διένυσε, ιδιαίτερα κατά τις τελευταίες δεκαετίες, και με αρκετή αγωνία αλλά και ελπίδα αναζητά λύσεις και προοπτικές για το μέλλον.

Θεμελιακής σημασίας αντικείμενο της εξέλιξης του ανθρώπου και της κοινωνίας του στον πλανήτη μας είναι η κατάσταση του περιβάλλοντος και των φυσικών μηχανισμών παραγωγής, αυτοκαθαρισμού και ανανέωσης βασικών φυσικών πόρων, περιλαμβανομένης της βιοποικιλότητας.

Η στάση των επιστημόνων και μάλιστα των θετικών επιστημών απέναντι στα προβλήματα και τις αναφαινόμενες λύσεις είναι στάση παραδοσιακά αναλυτική και ερμηνευτική από την οποία συχνά προκύπτουν απαισιόδοξα συμπεράσματα αλλά και ελπιδοφόρες τεχνολογικές λύσεις.

Την συνειδητοποίηση της περιβαλλοντικής κρίσης την δεκαετία του ’60, ακολούθησε η περιβαλλοντική δράση με αντιπαραθέσεις αλλά και θεμελιώδεις κατακτήσεις σε όλα τα επίπεδα: Θεσμικό, τεχνολογικό, επιστημονικό, που βοήθησαν σε μεγάλο βαθμό στην προστασία από ρυπάνσεις ή τον καθαρισμό και αποκατάσταση υποβαθμισμένων περιοχών ή την πρόληψη περιβαλλοντικών καταστροφών.

Παρά ταύτα η αναμφισβήτητη αυτή πρόοδος δεν κατάφερε όχι μόνο να βελτιώσει και να αντιστρέψει την πορεία προς ραγδαία απώλεια πολύτιμων φυσικοχημικών και βιολογικών χαρακτηριστικών και πόρων αλλά ούτε καν να ισοφαρίσει τις απώλειες και να σταθεροποιήσει την πορεία.

Οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις των τελευταίων δεκαετιών του αιώνα σε συνδυασμό με την παγκοσμιοποίηση της οικονομίας, την επανάσταση της πληροφορικής και την ραγδαία διάδοση των μηνυμάτων, “συρρίκνωσαν” τον πλανήτη και ωθούν την διαμόρφωση πολιτικής σε επίπεδα διεθνή όπου όμως δεν υφίστανται ακόμη αποτελεσματικοί μηχανισμοί λήψης και εφαρμογής αποφάσεων.

Μεγάλα τμήματα του πλανήτη βρίσκονται σήμερα σε βαθιά κρίση επιβίωσης ή και προσανατολισμού, που αμέσως ή εμμέσως συνδέονται με τις τεράστιες ανισότητες στην ανάπτυξη.

Ως μόνη λύση προβάλλει μια εναλλακτική μορφή ανάπτυξης που ενώ θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσει ικανοποιητικώς τα ζωτικά προβλήματα της παρούσας γενιάς σε όλα τα γεωγραφικά μήκη και πλάτη, δεν θα φαλκιδεύει τις δυνατότητες και των επόμενων γενεών να αντιμετωπίσουν, και εκείνες, τα δικά τους προβλήματα και ανάγκες.

Αυτή τη μορφή ανάπτυξης αποκαλούμε “αειφόρο” ή “βιώσιμη” ανάπτυξη. Βασικά συστατικά της είναι η τριλογία: περιβάλλον ακμαίο, οικονομία παραγωγική και κοινωνία υγιής και σταθερή. Ως βασικές προϋποθέσεις αυτής της ανάπτυξης προβάλλουν η ειρήνη, διεθνής και τοπική μεταξύ κρατών, εθνών, ή κοινωνικών ομάδων, η δικαιοσύνη με εξομάλυνση των ανισοτήτων και φυσικά η ελευθερία – δημοκρατία.

Με την προσέγγιση μέσω της αειφόρου ανάπτυξης, επιζητείται η αντιμετώπιση ριζικών προβλημάτων όπως η πείνα, και εξαθλίωση που τορπιλίζουν κάθε προσπάθεια μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης πολιτικής και οδηγούν συνήθως σε πλήθος περιβαλλοντικών προβλημάτων π.χ. υγειονομικής φύσεως (βλ. μολύνσεις νερών από έλλειψη δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης) καταστροφή δασών από κάψιμο δέντρων για ενέργεια ή “σκληρό” συνάλλαγμα, απερήμωση, γιγάντωση των αστικών κέντρων και καταστροφικές αλλαγές χρήσεων γης κλπ.

Στα πλαίσια της Διεθνούς Διάσκεψης του Ρίο (1992) για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη, όλα τα έθνη ανέλαβαν υποχρεώσεις και έβαλαν στόχους, πολλοί από τους οποίους ακόμη δεν έχουν επιτευχθεί. Στόχους για ελάττωση των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου (και άρα για ουσιαστική οικονομία στην ενέργεια από ορυκτά καύσιμα), προστασία των τροπικών δασών, προστασία της βιοποικιλότητας, καταπολέμηση της απερήμωσης, προστασία των ωκεανών, κατάστρωση περιφερειακών και εθνικών προγραμμάτων αειφόρου ανάπτυξης, κατάρτιση “δορυφορικών”, “οικολογιστικών” λογαριασμών κλπ.

Η Ελλάδα τόσο αυτόνομα όσο και στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επίσης οφείλει να λάβει συγκεκριμένα μέτρα σε πολλά από τα οποία καθυστερεί φοβερά πολύ.

Η αντιμετώπιση των προβλημάτων (μεταξύ των οποίων σε κρίσιμο σημείο βρίσκονται η ατμοσφαιρική ρύπανση στα αστικά κέντρα με άμεσες επιπτώσεις στην υγεία και τα μνημεία, τα ποικίλα προβλήματα στην υδατική δίαιτα της χώρας σε όλα τα στάδια του υδρολογικού κύκλου, η διάβρωση της γης, τα προβλήματα του θαλάσσιου περιβάλλοντος, η απώλεια βιοποικιλότητας και η υποβάθμιση των οικοτόπων κλπ.) απαιτεί άμεση αναμόρφωση και ενδυνάμωση: (α) της κρατικής μηχανής – Δημόσιας Διοίκησης με νέα ικανά στελέχη, (β) ενίσχυση των συμμετοχικών διαδικασιών και αξιοποίηση των Μ.Κ.Ο. και (γ) εισαγωγή νέων μορφών εργαλείων (οικονομικών κινήτρων, αντικινήτρων, εθελοντικών δεσμεύσεων κλπ.) πέρα από την ήδη χρησιμοποιούμενη τεχνολογία και νομοθεσία που και αυτή, για να είναι χρήσιμη, οφείλει πρωτίστως και κυρίως να εφαρμόζεται.

Πέρα και πάνω από όλα όμως χρειάζεται έμπνευση και πίστη στις δυνατότητες του ανθρώπου και για καλύτερο μέλλον. Καμία πορεία στη φύση δεν εξελίσσεται γραμμικά. Για να μεταβούμε σε νέο επίπεδο σταθεροποιημένης κατάστασης ως φυσικοί επιστήμονες γνωρίζουμε ότι χρειάζεται κβαντισμένη ενέργεια που έστω και λίγο αν υπολείπεται της απαιτούμενης η μετάβαση δεν επιτυγχάνεται, ούτε και η θερμοδυναμικά εφικτή αντίδραση δεν γίνεται αν υπάρχει ενεργειακό φράγμα και δεν παρέχεται η ενέργεια ενεργοποίησης. Αυτή την ενέργεια ενεργοποίησης αναζητούμε τώρα με ποικίλους μηχανισμούς προκειμένου να μετατρέψουμε την αειφόρο ανάπτυξη από όραμα σε πραγματικότητα.

KEY ISSUES OF GLOBAL CHANGE AT THE BEGINNING OF THE THIRD MILLENIUM

K. Ya. Kondratyev

Research Centre of Ecological Safety, St. Petersburg, Russia

C. A. Varotsos

University of Athens, Greece

Apart from numerous environmental problems of local and regional scales there are two broadly discussed global interrelated problems of climate and ozone changes which importance will undoubtedly grow in the next century. As far as climate is concerned there are two well established facts characterizing climate changes which took place during the recent century: global average mean surface air temperature (SAT) increase within 0.3-0.6°C and 30% growth of CO2 concentration in the atmosphere. However, causes of these increases are far from being clear. Although it is undoubtedly true that CO2 growth is of anthropogenic origin (mainly because of industrial CO2 emissions to the atmosphere due to fossil fuel burning and cement production) the nature of cause and effect interrelationships between CO2 dynamics and climate change is not yet clear. In this context naturally induced variability of global climate should be further studied instead of premature overemphasis on what is called “greenhouse warming”. There is an urgent need to substantiate a necessity to reduce emissions of greenhouse gases to the atmosphere much more persuasively than it has been done before. Otherwise the recommendations of the Protocol of the Conference of the Parties (COP-3) which was held in Kyoto in December 1997 stay rather arbitrary as well as conclusions of COP-4 (Buenos Aires, November 1998), especially in connection with the Joint Implementation (JI) and emission trading recommendations.

Global ozone dynamics problem is much more transparent since it has been reliably proven that the global total ozone (TOZ) depletion has been observed, which was due to the increase of emissions of ozone depleting substances (ODS) to the atmosphere. There are many ODS but the most important ones are chlorofluorocarbons (CFCs) and halons. Partial meeting requirements of the Montreal Protocol and subsequent Amendments to the protocol has already resulted in certain reduction of CFCs concentration in the atmosphere, although TOZ decline will still continue (for a few decades) into the next century. A very important consequence of TOZ decline is an increase of biologically significant solar UV radiation with its impact on human health and ecosystems. Since relevant observations are inadequate it is still premature to make quantitative assessments. A phenomenon of special interest is the formation of “ozone hole” in the Antarctic and “miniholes” in the Arctic.

Tropospheric ozone (TrOΖ) dynamics is quite different (but also of a global scale) phenomenon in comparison with TOZ changes. A trend of TrOZ growth has been observed during the recent decades. The trend has been the strongest in many industrial regions. A specific phenomenon in such regions is the formation of photochemical smog and subsequent negative impacts on man and ecosystems.

Both stratospheric and tropospheric ozone changes produce climate variability. While ozone in the stratosphere is a component which absorbs solar radiation, tropospheric ozone serves a greenhouse gas. A serious complication of studying impacts of ozone on climate is an interactive nature of these phenomena.

Although climate and ozone changes are principal subjects of studying global environmental dynamics, it is very important to recognize that such changes are consequences of much more fundamental phenomenon which is dynamics of global biogeochemical cycles (first of all, carbon and sulphur cycles). The key aspect of future global environmental safety is anthropogenically induced violation of global biogeochemical cycles (CO2 increase is an illustration of such a violation). Therefore the fundamental aim is to undertake more aggressive studies of anthropogenic impacts on biogeochemical cycles. Such studies are extremely difficult because of a multidimensional nature of the problem. Since man’s impacts on the cycles are initial causes of subsequent environmental changes it is important to recognize the key significance of interaction between societal and environmental changes (this is why IHDP has been developed in addition to IGBP and WCRP).

A principal difficulty of solving environmental problems is an inadequacy of observation data. There is still no optimized global observing system to obtain adequate observation data even at the stage of planning. Recent attempts to substantiate Integrated Global Observing System (IGOS) are, for the time being, at a very preliminary stage of development. A very important unsolved problem is an accomplishment of a combined system of conventional and satellite observation with special emphasis on the role of conventional observations in view of certain ongoing degradation of surface observation nets.

References

  1. Kondratyev K. Ya. Multidimensional Global Change, Wiley / Praxis, Chichester, U.K. - 1998, 761 pp.
  2. Kondratyev K. Ya., Cracknell A.P. Observing Global Climate Change. Taylor & Francis, London -1998, 562 pp.
  3. Kondratyev K. Ya. Climatic effects of Aerosols and Clouds, Springer / PRAXIS -1999, 367 pp.
  4. Kondratyev K. Ya., Varotsos C. A. Atmospheric Ozone Variability: Implications for Climate Change, Human Health and Ecosystems. Springer / PRAXIS (in preparation).

“ΣΦΥΡΙΑ”,

Η ΣΦΥΡΙΚΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΑΝΤΙΑΣ ΣΤΗ ΝΟΤΙΑ ΕΥΒΟΙΑ

Χαράλαμπος Χ. Σπυρίδης

Καθηγητής Μουσικής Ακουστικής, Πληροφορικής

Τμήμα Μουσικών Σπουδών Πανεπιστημίου Αθηνών,

Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφος, Τ.Κ. 157 84

Η Αντιά είναι ένα δυσπρόσιτο ορεινό χωριό της Επαρχίας Καρυστίας στη Νότια Εύβοια. Οι Αντιώτες δεν έχουν καμία σχέση με τους αρβανίτες κατοίκους των γύρω χωριών και διαφοροποιούνται ως προς αυτούς ακόμη και με το γλωσσολογικό τους ιδίωμα. Οι κάτοικοι της Αντιάς επικοινωνούν μεταξύ τους και με τη φυσική ελληνική γλώσσα, αλλά και με μια πλήρη σφυρικτή γλώσσα, η οποία αποτελεί μοναδικό φαινόμενο στον Ελλαδικό χώρο.

Μέχρι σήμερα μας είναι γνωστές λίγες σφυρικτές γλώσσες που “ομιλούνται” ανά τον κόσμο. Απ’ αυτές άλλες σφυρίζονται με βάση κάποια τονικά χαρακτηριστικά της προσωδίας τους και άλλες με βάση το διαφορετικό λειτουργικό ρόλο των φωνηέντων και των συμφώνων σ’ αυτές. Πρέπει να τονισθεί με έμφαση ότι οι σφυρικτές γλώσσες δεν αποτελούν χωριστό κώδικα επικοινωνίας με την έννοια ότι εμφανίζουν μορφολογικές και σημασιολογικές ιδιαιτερότητες, αλλά ότι υποκαθιστούν πλήρως με σφυρίγματα την τοπική διάλεκτο.

Οι σφυρικτές γλώσσες προέκυψαν κυρίως από την ανάγκη μετάδοσης μηνυμάτων σε μεγάλες αποστάσεις σε περιοχές με έντονο γεωλογικό ανάγλυφο και κατά δεύτερο λόγο για να λέγονται μυστικά παρουσία ξένων, οι οποίοι, μη όντες γνώστες της “σφυρικτής” γλώσσας, δεν τα καταλάβαιναν.

Η “σφυριά” ακουστικά, λόγω του τρόπου παραγωγής της, αποτελεί απλουστευμένη παραλλαγή της ομιλίας. Ο “σφυρικτής” λειτουργεί ως εγγαστρίμυθος, “λέει” τις λέξεις μέσα στον φάρυγγά του και παράγει το “σήμα” προς εκπομπή. Συγχρόνως σφυρίζει παράγοντας ένα φέρον κύμα, το οποίο διαμορφώνει κατά πλάτος με το “σήμα”, διαφοροποιώντας τα φωνήεντα από τα σύμφωνα, είτε αποδίδοντας το διαφορετικό τους μουσικό ύψος, είτε τονίζοντας τις μεταξύ τους μεταβατικές συχνοτικές καταστάσεις. Γι’ αυτό το λόγο στη “Σφυριά” το σφυρικτό λεξιλόγιο, η σύνταξη και σε μεγάλο βαθμό η φωνολογία δεν διαφοροποιούνται από τη φυσική ομιλία. Η “Σφυριά σφυρίζεται μόνο με τα χείλη (χωρίς τη χρήση των δακτύλων των χεριών) και γίνεται ακουστή σε απόσταση 3,5 Km, διότι σε απόσταση 1 m από έναν άνδρα σφυρικτή έχει στάθμη έντασης περίπου 105 dB.

Η ενόργανη ακουστική ανάλυση της “Σφυριάς” είναι διεθνώς εντελώς πρωτότυπη, πραγματοποιείται σε συνεργασία με τον καθηγητή του Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης Νικόλαο Κ. Ξηρομερίτη και επί του παρόντος αναφέρεται στην ακουστική και τη φασματική ανάλυση των σφυρικτών μηνυμάτων για τη διάκριση των σφυρικτών φωνηέντων και συμφώνων. Στοχεύει στην κατασκευή μιας ηλεκτρονικής διατάξεως για την αυτόματη μετάφραση της “Σφυριάς” στη φυσική Ελληνική γλώσσα.

ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΣΚΕΨΗ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ: ΝΕΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΣΑΦΟΥΣ (FUZZY) ΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Ι. Κεκές - Ζ. Μυλωνάκου - Κεκέ

Σκοπός της εργασίας αυτής είναι, να παρουσιάσει την Συστημική Σκέψη ως μια μετα - επιστήμη, ικανή να λειτουργήσει ενοποιητικά στο σύνολο της ανθρώπινης γνώσης, με στόχο την αντιμετώπιση των πολύπλοκων προβλημάτων που αντιμετωπίζει σήμερα η ανθρωπότητα.

Από τη φύση της η Συστημική Σκέψη ευνοεί την ολική αντιμετώπιση των επιστημονικών ζητημάτων και αποτελεί, σε σχέση με την επικρατούσα σήμερα Αναλυτική Μεθοδολογία, τον διαφορετικό αλλά συχνά και συμπληρωματικό τρόπο για την προσέγγιση τους.

Η ιδιαίτερη σημασία και αποτελεσματικότητά της αναδύεται εκεί, όπου ελλοχεύει η πολυπλοκότητα και όπου υπάρχει ανάγκη για πρακτική παρέμβαση. Η ενότητα της θεωρίας με την πράξη που η Συστημική Σκέψη πρεσβεύει, την οδηγεί στην ανάγκη, αφ’ ενός να δημιουργήσει μαθηματικοποιημένο θεωρητικό μοντέλο - πρότυπο για την περιγραφή και την κατανόηση του προβλήματος και αφετέρου να σχεδιάσει - προγραμματίσει μια επιτυχημένη παρέμβαση.

Σε ό,τι αφορά στο πρώτο (τη θεωρητική προτυποποίηση) πιστεύουμε, πως βρισκόμαστε μπροστά σε μια θεαματική αλλαγή η οποία θα έχει σημαντικές και ευεργετικές επιπτώσεις στην ποιότητα αυτού του προτύπου. Συγκεκριμένα, με την ολοένα αυξανόμενη αποδοχή από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα των βασικών εννοιών και της μεθοδολογίας της Ασαφούς Λογικής, παρέχονται πλέον στο συστημικό επιστήμονα πρόσθετες δυνατότητες. Η γνωστή διτιμία (Αληθές ή Ψευδές) της μαθηματικής λογικής, που κληρονομήσαμε από τον Αριστοτέλη, εμπλουτίζεται με την πλειοτιμία (Αληθές και Ψευδές) του Ηράκλειτου και έτσι, με τη βοήθεια και της Πληροφορικής τεχνολογίας της εποχής μας, αυξάνει σημαντικά η δυνατότητά μας για την κατασκευή και την επεξεργασία ποιοτικών μη γραμμικών μοντέλων.

Σε ό,τι αφορά στο δεύτερο (την ενεργό παρέμβαση στην “πραγματικότητα”), ιδιαίτερα μάλιστα για ζητήματα που σχετίζονται με τον εξαιρετικά ευαίσθητο χώρο του περιβάλλοντος, δεν υπάρχουν μεγάλα περιθώρια για πειραματισμούς και παλινωδίες. Χρειάζεται συνήθως μια καλά οργανωμένη και προγραμματισμένη δράση, η οποία να στηρίζεται στην όσο το δυνατόν ευρύτερη συμμετοχή των εμπλεκομένων. Η Διαχείριση Ολικής Ποιότητας αποτελεί κατά τη γνώμη μας το κύριο μεθοδολογικό εργαλείο για την υποστήριξη τέτοιου είδους ενεργειών. Προέρχεται από το χώρο του μάνατζμεντ των επιχειρήσεων και αποδεικνύεται απόλυτα συμβατή μεθοδολογικά με την Ενεργό ‘Έρευνα (Action Research) η οποία αποτελεί τον πρακτικό βραχίονα της Συστημικής Σκέψης.

Συμπερασματικά, πιστεύουμε πως η σύγχρονη Συστημική Σκέψη προκειμένου να αντιμετωπίσει με επιτυχία τα οξυμένα περιβαλλοντικά ζητήματα της εποχής μας, μπορεί και επιβάλλεται, να ενσωματώσει στη φιλοσοφία και τις πρακτικές της, στοιχεία από τα επιστημονικά πεδία της Διαχείρισης Ολικής Ποιότητας και της Ασαφούς (Fuzzy) Λογικής.

ΟΙ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΣΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΒΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΤΡΟΠΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΙΕΥΤΙΚΩΝ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΩΝ ΓΡΙ-ΓΡΙ.

Κωνσταντίνος, Επικ. Καθηγητής, Τμήμα Φυσικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Σκοπός της εργασίας είναι η ανάδειξη των περιβαλλοντολογικών επιπτώσεων από την παραβίαση των παραδοσιακών τρόπων αλιείας που εξασφάλιζαν την αισθητική και την αειφορία.

Παραδοσιακά, τα αλιευτικά συγκροτήματα γρί-γρί τοποθετούσαν τις φωτιστικές λυχνίες σε ένα αριθμό λεμβών τις οποίες σταθεροποιούσαν με αγκυροβόληση. Με τη λήξη της αλιευτικής διαδικασίας οι "λαμπαδόροι" ανέσυραν τις άγκυρες χωρίς να αφήσουν στην θάλασσα ρυπογόνα κατάλοιπα.

Με μια εντελώς ανεύθυνη αντίληψη εντατικοποίησης της εργασίας για την "αύξηση της παραγωγικότητας", σχετικά πρόσφατα, τα συγκροτήματα γρί-γρί αντικατέστησαν τις βάρκες και τους λαμπαδόρους με "ρομπότ", απλούς δηλαδή πλωτήρες-βάσεις των λυχνιών, τις οποίες "φουντάρουν" με μία πέτρα και ένα χοντρό νάυλον σχοινί. Στο τέλος της όλης διαδικασίας, τα "ρομπότ" απομακρύνονται όχι ανασύροντας την πέτρα από το βυθό, αλλά κόβοντας απλά το σχοινί και εγκαταλείποντας την πέτρα, με ολόκληρο το σχοινί να αιωρείται κατακόρυφα από το βυθό μέχρι την επιφάνεια της θάλασσας.

Μέσα στα τελευταία λίγα χρόνια όπου πανελλαδικά ακολουθείται η διαδικασία αυτή, έχουν ήδη σχηματιστεί, σε κλειστούς κυρίως κόλπους , ολόκληρα "δάση" από τέτοια σχοινιά, περιπεπλεγμένα, υπό την επίδραση των θαλασσίων ρευμάτων, σε μεγάλα συσσωματώματα κάθε μορφής.

Στις συνέπειες της νέας αυτής πρακτικής των γρί-γρί περιλαμβάνονται η παρεμπόδιση της αναπαραγωγής των θαλασσίων ειδών, η παράκαμψη του Ελληνικού θαλασσίου χώρου από τα μεταναστευτικά ψάρια, η παρεμπόδιση της ναυσιπλοίας, η ρύπανση του θαλασσίου και χερσαίου χώρου και οι συναφείς επιπτώσεις στην οικονομία και τον τουρισμό.

Στην εργασία περιλαμβάνονται εικονικές παραστάσεις της νέας καταστροφικής πρακτικής καθώς και φωτογραφίες της επιφερόμενης ρύπανσης.

 

ΣΕ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΔΥΝΑΜΙΚΑ ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΠΟΛΥΜΕΣΑ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΟΔΗΓΟΥ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΞΑΝΘΗΣ

Γεράσιμος Κέκκερης

Επ. Καθηγητής

Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών κ Μηχανικών Υπολογιστών

ΔΠΘ

Email: kekkeris@ee.duth.gr

Σπυρίδων Μουρούτσος

Επ. Καθηγητής

Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών κ Μηχανικών Υπολογιστών

ΔΠΘ

Email:sgmour@demokritos.cc.duth.gr

Σπυρίδων Δήμας

Ηλεκτρολόγος Μηχανικός κ Μηχανικός Υπολογιστών,

Τριανταφυλλοπούλου 14

10443 Αθήνα

Τα διαλογικά μέσα που χρησιμοποιούνται στην εκπαίδευση περιλαμβάνουν κάποιο είδος δυναμικού ελέγχου στη σειρά με την οποία παρουσιάζονται τα περιεχόμενα. Ό έλεγχος αυτός εξασκείται μέσω του υπολογιστή με την εκκίνηση προγραμμάτων ανάμεσα στα στατικά περιεχόμενα και μέσω του χρήστη με τη διαμόρφωση της σειράς παρουσίασης των περιεχομένων της εφαρμογής.

Πόσο έχει αναπτυχθεί η τεχνολογία ώστε οι εφαρμογές πολυμέσων και ιδιαίτερα αυτές που περιλαμβάνουν αλληλεπίδραση με το χρήστη να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εργαλείο που υποστηρίζει τη διδακτική διαδικασία;

Πολλές εμπορικές εφαρμογές πολυμέσων στην εκπαίδευση εννοούν, ως διαλογικότητα (interactivity) με το χρήστη, τη δυνατότητα του τελευταίου να επιλέγει τη διαδοχή των γεγονότων κάνοντας κλικ εδώ και εκεί στην οθόνη. Με τον τρόπο αυτό η ενεργός συμμετοχή γίνεται επιφανειακή, δεν αναδεικνύεται κάποια βαθύτερη δομή της γνώσης και δεν απαντούν στο ερώτημα γιατί κανείς να τους προτιμήσει από ένα τυπικό βιβλίο.

Τα πολυμέσα όμως – με το τεχνολογικό πλαίσιο που διαμορφώνεται σήμερα – μπορούν να προσφέρουν πολύ περισσότερα επειδή επιτρέπουν τη συμμετοχή σε εμπειρίες και ταξίδια στο χώρο της μάθησης με το σενάριο ως οδηγό και τον υπολογιστή σαν όχημα. Για να αξιολογηθεί η διαμορφούμενη κατάσταση, θα παρουσιασθεί ένας αριθμός τίτλων πολυμέσων δικής μας παραγωγής. Μέσα από αυτούς θα αναλυθεί η προσωπική εμπειρία στην κατανόηση και αξιολόγηση παρόμοιων εφαρμογών και θα αναλυθούν οι αρχές πάνω στις οποίες πρέπει να στηρίζεται η σχεδίαση τους.

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Π.Ε.) ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ.

Αρτεμίου Μ. Αθανασάκη

Δρ. Περιβαλλοντικής Αγωγής

M. Sc. Οικολογίας

M. Ed. Παιδαγωγικών

Η εισήγηση αναζητά τις θετικές και αρνητικές όψεις λειτουργίας του θεσμού της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στον τόπο μας, επισημαίνοντας κυρίως τη χαλαρότητα του κοινωνικο-φιλοσοφικού υπόβαθρου των προγραμμάτων Π.Ε., την αδυναμία των μεθοδικο-παιδαγωγικών τους πρακτικών, αλλά και τις προϋποθέσεις σχεδίασης, οργάνωσης και ανάπτυξης τους.

 

 

ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕL NINO ΣΕ ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΥΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Κώστας Μιχόπουλος, Γεώργιος Θεοχαράτος

Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τομέας Φυσικών Εφαρμογών, Εργαστήριο Μετεωρολογίας

Πανεπιστημιούπολη, Κτίρια ΦΥΣ. 5, 157-84, ΑΘΗΝΑ

Το El Nino είναι ένα ευρείας κλίμακας φαινόμενο που επιδρά σε ένα μεγάλο τμήμα του πλανήτη μας. Πολλές μελέτες έχουν ασχοληθεί με τη συσχέτιση κλιματικών μεγεθών με δείκτες που αφορούν την ένταση του φαινόμενου. Οι επιδράσεις του στον κλιματικό χαρακτήρα περιοχών που απέχουν πολύ από την περιοχή εμφάνισης του (δυτικό τμήμα της Νοτίου Αμερικής) είναι συνήθως ασθενείς. Μια τέτοια περιοχή είναι και η Ευρώπη. Σ’ αυτήν έχει υπολογιστεί ότι μόνο κατά 15 με 20% μπορούν να εξηγηθούν μέσω του El Nino οι αποκλίσεις ορισμένων κλιματικών μεγεθών από τη μέση τιμή τους, κι αυτό μόνο σε τοπική κλίμακα και για συγκεκριμένες εποχές του χρόνου (άνοιξη) (Moron V. και Ward N. 1998).Το γεγονός αυτό ενισχύεται από το ότι το φαινόμενο El Nino δεν είναι πάντα τόσο ισχυρό και η ανίχνευσή του καθίσταται δυσχερής.

Στην παρούσα μελέτη χρησιμοποιούνται 4 κλιματικά μεγέθη του σταθμού του Αστεροσκοπείου Αθηνών για του μήνες Δεκέμβριο, Ιανουάριο, Φεβρουάριο, Μάρτιο. Αυτά είναι η μέση μηνιαία θερμοκρασία Τ, η ελάχιστη μηνιαία θερμοκρασία Τmin, το ύψος βροχής P και ο αριθμός ημερών που σημειώθηκε χιονόπτωση. Στόχος της εργασίας είναι να αναδείξει τις αποκλίσεις των μεγεθών αυτών από τη μέση τιμή τους η οποία εξάγεται από το μέσο όρο των ετών 1931-1996, για τα έτη που καταγράφεται φαινόμενο El Nino. Τα χρόνια αυτά εντοπίζονται από την πρόσφατη εργασία των Wolter K. και Timlin S. (1998) και αφορούν τη μετά το 1950 περίοδο αφού νωρίτερα δεν υπάρχουν αξιοποιήσιμες μετρήσεις.

Τα χρόνια που χαρακτηρίζονται από το φαινόμενο El Nino μετά το 1950 είναι: 1957-58, 1965-66, 1972-73, 1977-78, 1982-83, 1986-87, 1992-93, 1997-98. Είναι γνωστό ότι την τελευταία δεκαπενταετία σημειώθηκαν και τα πιο ισχυρά El Nino (1982, 1992, 1998). Από τη μελέτη των στοιχείων οδηγηθήκαμε στο συμπέρασμα ότι ο Μάρτιος κατά κύριο λόγο και δευτερευόντως ο Δεκέμβριος και ο Ιανουάριος είναι οι μήνες στους οποίους μπορούν να γίνουν αισθητές αποκλίσεις από τις μέσες τιμές κλιματικών μεγεθών. Το μήνα Μάρτιο κυρίως στη βροχόπτωση αλλά και στα άλλα 3 μελετώμενα μεγέθη, οι αποκλίσεις από τη μέση τιμή είναι πιο εμφανής ιδιαίτερα στα El Nino του 1987 και 1992. Το 1987 μάλιστα το ύψος βροχής P, η μέση θερμοκρασία T και η ελάχιστη θερμοκρασία Tmin είναι πολύ κάτω του μέσου όρου σε αντίθεση με τους άλλους 3 μήνες όπου οι τιμές των μεγεθών είναι πάνω από το μέσο όρο. Κατά το μήνα αυτό στην περιοχή των Αθηνών χιόνισε 7 φορές! Ο Φεβρουάριος είναι ο μήνας με τις μικρότερες παρατηρήσιμες αποκλίσεις. Οι πιθανές εξηγήσεις αυτής της κατάστασης είναι οι ακόλουθες:

1) Οι επιδράσεις του φαινομένου στα καιρικά συστήματα της περιοχής παρουσιάζουν σχετική υστέρηση μερικών μηνών

2) Η επίδραση του El Nino διαφέρει κατά περιοχή και κατά εποχή. Οι αποκλίσεις αυτές πάντως δεν είναι στατιστικά σημαντικές αφού οι περιπτώσεις φαινομένου El Nino είναι σχετικά λίγες (8) για μια περίοδο πεντηκονταετίας. Τέλος πραγματοποιήθηκε μια σύγκριση των τιμών των εξεταζομένων κλιματικών παραμέτρων που κατεγράφησαν κατά τα έτη με El Nino ως προς την αλληλεπίδραση μεγέθους έντασης του φαινομένου και των επιδράσεων του.

GreeNet : ΔΙΚΤΥΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ CO2 ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΤΙΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ

Δέσποινα Γ. Δεληγιώργη1 και Γεώργιος Θ. Κουρουπέτρογλου2

1Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Φυσικής,

Τομέας Φυσικής των Εφαρμογών

Πανεπιστημιούπολη, Κτίρ. ΦΥΣ-5, 157 84 Αθήνα

τηλ./fax: 7274924, e-mail: Σφάλμα! Δεν έχει οριστεί σελιδοδείκτης.

2 Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Πληροφορικής, Τομέας Επικοινωνιών και Επεξεργασίας Σήματος

Πανεπιστημιούπολη, Ιλίσια, 157 84 Αθήνα

τηλ.: 7275305, e-mail: koupe@di.uoa.gr

 

Στην εργασία αυτή παρουσιάζεται η σχεδίαση ενός δικτύου (GreeNet), το οποίο παρακολουθώντας ένα ευρύ σύνολο κλιματικών και άλλων παραμέτρων θα επιτρέπει την αναγνώριση των επιπτώσεων των κλιματικών αλλαγών στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον της Ελλάδας, καθώς και σε μία σειρά από δραστηριότητες, όπως είναι η γεωργία, η κτηνοτροφία, η αλιεία, ο τουρισμός ή σε ιδιαίτερα μορφολογικά ή άλλα χαρακτηριστικά της χώρας μας, όπως είναι οι παράκτιες ζώνες κ.ά.. Το σύστημα περιλαμβάνει ένα σύνολο σταθμών μέτρησης και ένα ηλεκτρονικό πληροφοριακό σύστημα. Το προτεινόμενο σύστημα εμφανίζει μία διττή δομή: αφενός μεν καλύπτει μέσα από το μετρητικό σύστημα τα "παραδοσιακά" κλιματικά μεγέθη που αναφέρονται στις ατμοσφαιρικές παραμέτρους και στα αέρια θερμοκηπίου (θερμοκρασία και υγρασία του αέρα, υετός, ταχύτητα ανέμου, ακτινοβολία, θερμοκρασία και υγρασία εδάφους, υδροστατική πίεση της θάλασσας, ατμοσφαιρική πίεση, θερμοκρασία θάλασσας, διοξείδιο του άνθρακα, μεθάνιο και υποξείδιο του αζώτου), αφετέρου δε παρακολουθεί μία σειρά από συναρτώμενες παραμέτρους (παράμετροι από δορυφορικά και επίγεια δεδομένα και κοινωνικο-οικονομικά δεδομένα), οι οποίες εκφράζουν την αλληλεπίδραση του φυσικού με το ανθρωπογενές περιβάλλον, περιγράφουν τις επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών στο φυσικό και παράκτιο περιβάλλον και υποβοηθούν στην εκτίμηση των επιπτώσεων των κλιματικών αλλαγών σε παραγωγικούς τομείς της εθνικής οικονομίας (κάλυψη γης, χρήσεις γης, δομή βλάστησης, βιομάζα, νέφωση, δεδομένα για πληθυσμιακές πυκνότητες και πυκνότητες δραστηριοτήτων, αξία γης κ.ά.). Η χρηστική αξία του συστήματος έγκειται στο γεγονός ότι προσδιορίζει αφ’ ενός τις περιοχές άμεσης δράσης και αφ’ ετέρου τις επιπτώσεις από το φαινόμενο του θερμοκηπίου στο ανθρωπογενές περιβάλλον. Στην εργασία παρουσιάζονται οι προδιαγραφές του υποδικτύου μέτρησης και ένα σύνολο κριτηρίων από τα οποία καθορίζεται η χωροθέτηση των σταθμών. Το Πληροφοριακό δίκτυο καλύπτει τις ανάγκες από τη συλλογή όλων των απαραίτητων στοιχείων μέχρι και την παροχή πληροφόρησης σύμφωνα με τις απαιτήσεις συσχέτισης των επιπτώσεων του φαινομένου θερμοκηπίου με το φυσικό και το ανθρωπογενές περιβάλλον για τους εθνικούς τομείς ενδιαφέροντος αλλά και σύμφωνα με τις διεθνείς συμβάσεις.

Η εφαρμογή υποστηρίζει πλήρως όλους τους απαραίτητους υπολογισμούς για όλες τις περιπτώσεις δεικτών (ενδιάμεσοι δείκτες, τελικοί δείκτες, βαθμός επηρεασμού, κλπ) και όλων των συντελεστών βαρύτητας. Επίσης υποστηρίζει την αναλυτική παρουσίαση σε χάρτες και πίνακες των αποτελεσμάτων των επιπτώσεων. Η σύνθεση του GReeNet περιλαμβάνει τα υποσυστήματα: καταχώρηση μετρήσεων και δεδομένων, μεταφορά μετρήσεων και δεδομένων, δημιουργία κεντρικού συστήματος τράπεζας δεδομένων και ανάπτυξη λογισμικού εκτίμησης των επιπτώσεων του φαινομένου θερμοκηπίου. Το ηλεκτρονικό δίκτυο βασίζεται σε στρωματοποιημένη δομή, η οποία θα προσφέρει στο χρήστη πολλαπλά επίπεδα πληροφοριών, πρωτογενών έως και επεξεργασμένων. Το GReeNet προβλέπεται να συνδέεται και με σύστημα γεωγραφικών πληροφοριών (GIS), με το οποίο θα αποτυπώνονται περιβαλλοντικά, οικονομικά, χαρτογραφικά, μορφολογικά και άλλα δεδομένα, καθώς και αποτυπώσεις των επιπτώσεων των κλιματικών αλλαγών.

ΜΙΚΡΟΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΕΙΚΟΝΩΝ ΧΑΜΗΛΗΣ ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΔΟΡΥΦΟΡΟΥΣ ΝΟΑΑ

Νεκτάριος Χρυσουλάκης και Κων/νος Καρτάλης

Τομέας Εφαρμογών Φυσικής, Πανεπιστημιούπολη, Αθήνα 157 84

Ο προσδιορισμός της επιφανειακής θερμοκρασίας σε αστικές και ημιαστικές περιοχές αποτελεί σημαντική συμβολή στην μικροκλιματική έρευνα. Στην παρούσα εργασία αναπτύσσεται μεθοδολογία για τον προσδιορισμό της επιφανειακής θερμοκρασίας από δορυφορικές εικόνες ΝΟΑΑ. Αν και οι εικόνες που χρησιμοποιούνται είναι σχετικά χαμηλής διακριτικής ικανότητας (1.1 χλμ), εντούτοις αποτυπώνουν με ικανοποιητική ακρίβεια τις επικρατούσες μικροκλιματικές συνθήκες.

Επιπρόσθετα η συχνή χρονική διακριτική ικανότητα των δορυφόρων ΝΟΑΑ, δίνει την δυνατότητα για την μικροκλιματική αποτύπωση και κατά τις νυκτερινές ώρες. Στην εργασία παρουσιάζεται η ακολουθούμενη μεθοδολογία που αφορά ειδικά στην περιοχή της Αθήνας και αναπτύσσονται τα αποτελέσματα τα οποία και αξιολογούνται σε συνάρτηση με επίγειες παρατηρήσεις.

MΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΕΩΝ ΤΟΥ ΥΕΤΙΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 30ΕΤΙΑ

Νεκτάριος Χρυσουλάκης, Μαργαρίτης Προέδρου, Κωνσταντίνος Καρτάλης

Τομέας Φυσικής Εφαρμογών, Τμήμα Φυσικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Το υετίσιμο νερό, εκφράζοντας το ολικό ποσό των υδρατμών σε κατακόρυφη διεύθυνση μεταξύ της επιφάνειας της γης και της κορυφής της ατμόσφαιρας, αποτελεί μια σημαντική κλιματική παράμετρο. Στην εργασία αυτή, αρχικά υπολογίζονται οι ημερήσιες και στη συνέχεια οι μέσες μηνιαίες τιμές του υετίσιμου νερού - με τη βοήθεια αριθμητικής ανάλυσης - από τα δεδομένα πίεσης, θερμοκρασίας και υγρασίας καθ' ύψος, όπως αυτά έχουν εξαχθεί από τις ραδιοβολήσεις των 0:00 UTC και 12:00 UTC στο σταθμό του Ελληνικού στην Αθήνα. Στη συνέχεια εξετάζονται οι τάσεις και οι διακυμάνσεις των χρονοσειρών του υετίσιμου νερού για το χρονικό διάστημα 1967-1995. Οι χρονοσειρές των ετήσιων και εποχιακών τιμών του υετίσιμου νερού αναλύθηκαν για τη μελέτη των τάσεων με τη βοήθεια της ανάλυσης γραμμικής παλινδρόμησης και του στατιστικού ελέγχου Mann-Kendall.

Σε προηγούμενη εργασία των συγγραφέων μελετήθηκαν τα δεδομένα υετίσιμου νερού, από τη μελέτη των οποίων προκύπτει η ύπαρξη πτωτικής τάσης για τις 00:00 UTC για το διάστημα 1976-1987, ενώ για τις 12:00 UTC δεν παρατηρείται κάποια στατιστικά σημαντική τάση. Νέα αξιολόγηση των δεδομένων με διεύρυνση του αρχείου, έχει ως αποτέλεσμα τη μερική διαφοροποίηση των τάσεων και διακυμάνσεων. Έτσι, εντοπίσθηκε μια πτωτική τάση για τις 00:00 UTC, για το διάστημα 1977-1995, ενώ για τις 12:00 UTC δεν παρατηρείται και πάλι κάποια στατιστικά σημαντική τάση.

EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΜΕ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Μαργαρίτης Προέδρου, Αθανάσιος Ανδρίτσος, Νεκταρία Αδακτύλου

Τομέας Φυσικής Εφαρμογών, Τμήμα Φυσικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Η όξυνση των περιβαλλοντικών προβλημάτων του πλανήτη τα τελευταία χρόνια, λόγω των ανθρωπογενών κυρίως δραστηριοτήτων, έχει οδηγήσει στην ευαισθητοποίηση πολιτών και κυβερνήσεων σε θέματα προστασίας και διατήρησης του περιβάλλοντος, καθώς και στη λήψη μέτρων σε τοπικό αλλά και παγκόσμιο επίπεδο, με σκοπό τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Σ' αυτό το πλαίσιο, η θέση και η αποστολή των Φυσικών, ως των κατεξοχήν επιστημόνων που μελετούν τις διεργασίες στη Φύση, καθίσταται ιδιαίτερα σημαντική. Η εξειδίκευση των Φυσικών σε θέματα περιβάλλοντος είναι δυνατή με την παρακολούθηση μεταπτυχιακών σπουδών (σε επίπεδο master ή διδακτορικού) και σεμιναρίων συνεχιζόμενης κατάρτισης, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό. Η επαγγελματική απασχόληση των Φυσικών, εκτός της προσωρινής δυνατότητας συμμετοχής σε ερευνητικά προγράμματα σε Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Κέντρα, είναι αρκετά περιορισμένη τόσο στον Δημόσιο Τομέα (Υπουργεία, Νομαρχίες, Εκπαίδευση, Έρευνα) όσο και στον Ιδιωτικό Τομέα (Τεχνικές Εταιρίες, Μελετητικά Γραφεία).

Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια καταγραφή των δυνατοτήτων απασχόλησης των Φυσικών στους διάφορους περιβαλλοντικούς τομείς, καθώς και η παρουσίαση προτάσεων σχετικά με την κατοχύρωση επαγγελματικών δικαιωμάτων σε Φορείς που ασχολούνται με το περιβάλλον.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣΑΠΟ ΣΤΑΘΜΟΥΣ ΒΑΣΗΣ ΤΗΣ ΚΥΨΕΛΩΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ

Στέφανος Θ. Τσιτομενέας, Κων/ντία Θεοδοσίου, Κων/νος Παπαξοΐνης

ΤΕΙ Πειραιά, Τμ. Ηλεκτρονικής, Θηβών 250 & Π.Ράλλη, Αιγάλεω-12244, τηλ.5381225

Οι σταθμοί βάσης της κινητής (κυψελωτής) τηλεφωνίας εξυπηρετούν τις αμφίδρομες (ανοδικές και καθοδικές) ραδιοζεύξεις με τα κινητά τηλέφωνα των συνδρομητών (περιοχή συχνοτ. 900MHz ή 1800MHz), εξυπηρετούν επίσης και τις μόνιμες ραδιοζεύξεις (περιοχή συχνοτ. 8GHz, 18GHz, 21GHz κ.ά.) με το υπόλοιπο τηλεφωνικό δίκτυο. Οι εκπομπές ανήκουν στις μη-ιονίζουσες ακτινοβολίες (Non-Ionizing Radiation, NIR), δηλαδή στα ΗΜ κύματα με μήκος κύματος λ>100nm. Η κυψελωτή τηλεφωνία είναι μια σημαντική τηλεπικοινωνιακή υπηρεσία, η οποία όταν υλοποιείται μπορεί να έχει και κάποιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις που διακρίνονται σε λειτουργικές και σε βιολογικές. Οι επιπτώσεις ελέγχονται με την εφαρμογή ειδικών διαδικαστικών και περιοριστικών κανόνων που αναθεωρούνται συχνά με βάση την πρόοδο στην επιστημονική τεκμηρίωση.

Οι λειτουργικές επιπτώσεις, από τους σταθμούς βάσης της κυψελωτής τηλεφωνίας προέρχονται από τις πάσης φύσης αλληλεπιδράσεις του σταθμού και των λειτουργιών του με το περιβάλλον. Οι οφθαλμοφανείς λειτουργικές επιπτώσεις είναι οι αισθητικές επιδράσεις που εμφανίζονται ως υποβιβασμός της αισθητικής του τοπίου από τους πυλώνες και τις κεραίες της κυψελωτής τηλεφωνίας. Οι μη ορατές λειτουργικές επιπτώσεις, από τους σταθμούς βάσης της κυψελωτής τηλεφωνίας, είναι οι πάσης φύσης ηλεκτρομαγνητικές αλληλεπιδράσεις με το γήινο ηλεκτρικό πεδίο ή με άλλες ηλεκτρονικές διατάξεις. Βασικά λοιπόν αναμένονται παράσιτα ή παρεμβολές (EMI) από και προς τον σταθμό, όπως επίσης και επιτόπια αλλαγή των ατμοσφαιρικών ηλεκτρικών παραμέτρων από το σύστημα για προστασία από κεραυνούς.

Οι βιολογικές επιπτώσεις που συνεπάγεται η έκθεση σε ισχυρές NIR, οφείλονται στην απορρόφηση ακτινοβολίας που προκαλεί μεταβολές ή αλλοιώσεις των κυττάρων ή των συστημάτων κυττάρων ή γενικότερα του βιολογικού υλικού. Οι τυχόν βλάβες μπορεί να είναι μη αναστρέψιμες. Οι βιολογικές επιδράσεις διακρίνονται στις θερμικές (thermal) που εκδηλώνονται με την αύξηση της θερμοκρασίας των ιστών και στις μη-θερμικές (non-thermal, athermal) που εκδηλώνονται ποικιλότροπα. Η έκθεση του πληθυσμού σε ασθενείς NIR είναι συνεχής, χωρίς η βιολογική επίδραση να έχει προφανείς συνέπειες, ενώ η έκθεση σε ισχυρές επιφέρει βιολογικές επιδράσεις αποδεδειγμένα ή ενδεχόμενα επικίνδυνες για την υγεία.

Στην εργασία μας αυτή αναλύονται οι παράμετροι της έκθεσης και προκύπτει το συμπέρασμα ότι στην δυσμενέστερη περίπτωση που ο σταθμός αντί της παλμικής (ψηφιακή) κάνει συνεχή (CW) εκπομπή, τότε η ακτίνα της ζώνης επικινδυνότητας Rh μέσα στους λοβούς των κεραιών:

α)-Γύρω από την κεραία σε μια ζώνη με ακτίνα Rh=8~12m (900ΜΗz) ή Rh=5,6m~10,6m (1800ΜΗz), η έκθεση θα υπερβαίνει τα όρια αποδεκτής έκθεσης και ίσως είναι βλαπτική.

β)-Γύρω από την κεραία σε μια ευρύτερη ζώνη μεταξύ 8~12m<Rh<75,7~147,1m (900ΜΗz) ή 5,6m~10,6m<Rh<53,5m~147,1m (1800ΜΗz), υπάρχει μια πάρα πολύ αμφισβητούμενη και μάλλον ατεκμηρίωτη υποψία βλαπτικότητας.

γ)-Σε ακτίνα Rh>147,1m γύρω από την κεραία δεν προκύπτουν εικαζόμενες ή τεκμηριωμένες βλαπτικές επιπτώσεις από την έως τώρα επιστημονική τεκμηρίωση.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΡΟΠΙΑ ΣΤΗΝ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Κούτσικος Ηλίας

Δρ. Φυσικός – Γεωφυσικός

Αντιπρόεδρος της Ε.Ε.Φ.

Η ενεργειακή κρίση του 1973 συνέβαλε αφενός μεν στην οικονομική ύφεση που ακολούθησε, αφετέρου αποτέλεσε το έναυσμα για να ανακαλύψουμε το λεγόμενο
“ενεργειακό πρόβλημα”.

Έγινε πλέον σαφές ότι οι μη ανανεώσιμες ενεργειακές πηγές έχουν όρια οικονομικής εκμετάλλευσης. Τα όρια αυτά δεν μπορεί να αντισταθμίζονται επ΄ αόριστον από τις προόδους της τεχνολογίας.

Ήταν επίσης αφορμή για να συνειδητοποιήσουμε την σημασία του δεύτερου θερμοδυναμικού νόμου και της έννοιας της εντροπίας στην προσπάθεια εξοικονόμησης ενέργειας.

Οι περισσότερες μελέτες που αφορούν την εξοικονόμηση ενέργειας σε διάφορους τομείς, στηρίζονται κυρίως στον πρώτο θερμοδυναμικό νόμο δηλαδή πόση ποσότητα ενέργειας μπορεί να εξοικονομηθεί, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η “ποιότητα” ενέργειας που εξοικονομείται.

Πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι η εξοικονόμηση ενέργειας αποτελεί στην ουσία μια νέα μορφή ενέργειας.

Τα πλεονεκτήματα της “νέας” αυτής “μορφής” ενέργειας είναι :

Η μείωση των λειτουργικών δαπανών που ανάγονται στη χρήση ενέργειας και η εξοικονόμηση συναλλάγματος (αγορά πετρελαίου) οδηγούν στην μείωση του δείκτη ενεργειακής εξάρτησης της Ελλάδος από άλλες χώρες.

Η ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΩΣ ΚΥΡΙΟΤΕΡΟΣ ΠΑΡΑΓΩΝ ΣΠΑΤΑΛΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΞΑΝΤΛΗΣΗΣ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Κ. Λιολιούσης,

Επικ. Καθηγητής Τμήματος Φυσικής Πανεπιστημίου Αθηνών

Με στόχο τη μεγιστοποίηση του κέρδους, ο επιχειρηματικός κόσμος, με εργαλείο τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, υποθάλπει ένα ξέφρενο καταναλωτισμό που δικαίως θεωρείται ο κύριος παράγων κατασπατάλησης ενέργειας και εξάντλησης των φυσικών πόρων του πλανήτη μας. Κατά συνέπεια οι προσπάθειες των ευαίσθητων πολιτών και των οικολογικών οργανώσεων ορθώς εστιάζονται στην περιστολή του καταναλωτικού πάθους που έχει καταλάβει τις μάζες. Συμπληρωματικά, στην κατεύθυνση της εξοικονόμησης ενέργειας και φυσικών πόρων, εντατικοποιούνται οι έρευνες για την ανάπτυξη των ηπίων μορφών ενέργειας, τις μονώσεις κατοικιών και την κατασκευή λιγότερο ενεργοβόρων μηχανών.

Στην εργασία, χωρίς να υποβαθμίζονται οι προαναφερθέντες παράγοντες, αναδεικνύεται, ειδικά για την Ελλάδα, ως σημαντικότερος παράγων σπατάλης, η παγκοσμίως πρωτοφανής συγκέντρωση του μισού πληθυσμού της χώρας στην πρωτεύουσα και γενικότερα στο λεκανοπέδιο της Αττικής. Οι συνακόλουθες ανάγκες του πληθυσμού αυτού της πρωτεύουσας για μετακίνηση, διασκέδαση, ύδρευση, αποχέτευση και ηλεκτροδότηση, οδηγούν σε δυσανάλογες με τον πληθυσμό της χώρας ανάγκες σε ενέργεια και φυσικούς πόρους. Επί πλέον, ο εγκλεισμός του μεγαλυτέρου μέρους του πληθυσμού της πόλης των Αθηνών σε διαμερίσματα πολυκατοικιών καθιστά σχεδόν απαγορευτική την υιοθέτηση ήπιων μορφών ενέργειας ή μεθόδων εξοικονόμησής της. Η ασφυκτική ατμόσφαιρα της πρωτεύουσας τρέπει σε φυγή μεγάλο μέρος των κατοίκων της κατά τις μέρες των αργιών με συνέπεια επιπρόσθετη κατανάλωση καυσίμων, φαινόμενο που επιδεινώνεται από την ανάγκη συχνών μετακινήσεων των Αθηναίων προς τους τόπους καταγωγής τους για την προστασία συγγενικών τους προσώπων ή την εκμετάλλευση των περιουσιών τους.

Το συμπέρασμα της εργασίας είναι ότι η αποκέντρωση είναι πρώτης προτεραιότητας διαδικασία εξοικονόμησης ενέργειας και φυσικών πόρων στην χώρα μας.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΧΩΡΟ ΑΠΟ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ ΠΥΡΗΝΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΣΤΟΝ ΣΧΕΔΙΑΖΟΜΕΝΟ ΠΥΡΗΝΙΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΑΚΚΟΥΓΙΟΥ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ

Ιωάννης Γρ. Κολλάς, Σεβαστιανός Μοιρασγεντής

Ινστιτούτο Πυρηνικής Τεχνολογίας και Ακτινοπροστασίας

ΕΚΕΦΕ "Δημόκριτος"

Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια πρώτη εκτίμηση των επιπτώσεων στον πληθυσμό της Κύπρου ορισμένων σοβαρών πυρηνικών ατυχημάτων, που θα μπορούσαν δυνητικά να εκδηλωθούν στον σχεδιαζόμενο πυρηνικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής (ΠΣΗ) Άκκουγιου της Τουρκίας. Η επιλεγμένη τοποθεσία του ΠΣΗ Άκκουγιου απέχει περίπου 80 km από τις βόρειες ακτές της Κύπρου. Ο ΠΣΗ θα περιλαμβάνει είτε αντιδραστήρες ισχύος τύπου CANDU “βαρέως ύδατος”, ή αντιδραστήρες ισχύος “πεπιεσμένου ύδατος” (τύπου PWR). Στην πρώτη περίπτωση, που θεωρείται και η πιο πιθανή, η ισχύς των αντιδραστήρων θα ανέρχεται μάλλον σε 900 MW, ενώ στη δεύτερη σε 1400 MW.

Για την εκτίμηση των δυνητικών συνεπειών του ΠΣΗ Άκκουγιου αναλύονται οι επιπτώσεις τριών αντιπροσωπευτικών σοβαρών πυρηνικών ατυχημάτων για την περίπτωση αντιδραστήρα τύπου CANDU, και πέντε ατυχημάτων για την περίπτωση αντιδραστήρα τύπου PWR. Τα ατυχήματα αυτά εντάσσονται στην πιο δυσμενή κατηγορία της Διεθνούς Κλίμακας Πυρηνικών Συμβάντων του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας και συνεπάγονται εκτεταμένες εκλύσεις ραδιενεργών υλικών στο περιβάλλον. Οι εκτιμήσεις των επιπτώσεων διενεργούνται με τον κώδικα MACCS2, ο οποίος εκτελεί πιθανολογικούς υπολογισμούς των επιπτώσεων από ατμοσφαιρικές εκλύσεις ραδιενεργών υλικών σε πυρηνικά ατυχήματα. Ο κώδικας περιγράφει την εξέλιξη του ραδιενεργού νέφους, το οποίο εκλύεται από τον αντιδραστήρα σε περίπτωση πυρηνικού ατυχήματος, και προβλέπει την αλληλεπίδρασή του με το περιβάλλον και τον άνθρωπο. Στις αναλύσεις εξετάζεται τόσο η άμεση όσο και η καθυστερημένη έκθεση του Κυπριακού πληθυσμού. Η άμεση έκθεση περιλαμβάνει την άμεση εξωτερική έκθεση στα ραδιενεργά υλικά του διερχόμενου ραδιενεργού νέφους, την έκθεση από την εισπνοή ραδιονουκλιδίων του νέφους, την έκθεση σε ραδιενεργά υλικά, που εναποτίθενται στο έδαφος, την εισπνοή επαναιωρουμένων ραδιονουκλιδίων, καθώς και την έκθεση σε ραδιενεργά υλικά, που εναποτίθενται στο δέρμα. Η καθυστερημένη έκθεση περιλαμβάνει την έκθεση σε εναποτεθέντα ραδιονουκλίδια, την εισπνοή επαναιωρουμένων ραδιονουκλιδίων, και την κατανάλωση μολυσμένων τροφών.

Οι παραδοχές που γίνονται στους υπολογισμούς, όπως π.χ. η απουσία μέτρων έκτακτης ανάγκης, είναι ακραίες και στοχεύουν στην οριοθέτηση των δυνητικών επιπτώσεων ενδεχόμενων ατυχημάτων του Άκκουγιου στην Κύπρο. Κάτω από αυτές τις συνθήκες το μέγεθος των εκτιμηθέντων επιπτώσεων υποδεικνύει την αναγκαιότητα της υιοθέτησης μιας κατάλληλης στρατηγικής για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, όταν κατασκευασθεί ο ΠΣΗ Άκκουγιου.

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΩΝ ΣΤΑΘΕΡΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ, ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΚΑΙ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΣΤΗ ΦΥΣΗ. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ.

Ελισ. Ντότσικα1 και Δ. Πουτούκης2

1 Εργαστήριο Υσοτοπικής Υδρολογίας Ι, Ινστιτούτο Φυσικοχημείας, ΕΚΕΦΕ “Δημόκριτος,”

2 Γενική Γραμματεία Ερευνας και Τεχνολογίας, Μεσογείων 14-16, 11510 Αθήνα.

Τα φυσικά ισότοπα του περιβάλλοντος, σταθερά ισότοπα του νερού (18Ο, 2Η), του άνθρακα (13C), του θείου (34S) και του αζώτου (15Ν), χρησιμοποιούνται σαν ιχνηθέτες για την επίλυση υδρολογικών, γεωθερμικών και περιβαλλοντικών προβλημάτων. Συγκεκριμένα μελετάται η παρακολούθηση της μετακίνησης των υδάτινων μαζών, η ανάμιξή τους, η ζώνη τροφοδοσίας τους, η εκτίμηση του δυναμικού των υδρογεωλογικών λεκανών των πηγών και έμεσα η μόλυνση και η ηλικία του νερού. Ακόμη διερευνάται η αρχή της μεταλλοποίησης (οξειδωαναγωγή, ανταλλαγή νερού-πετρώματος, υδρόλυση, εξάτμιση/εξαέρωση, καθίζηση …), η προέλευση του νερού, η αξιολόγηση του γεωθερμικού δυναμικού, η ποσοτικοποίηση της υφαλμύρωσης των παράκτιων υδροφόρων και γενικά οι διάφορες πηγές μόλυνσης.

Οι αναλύσεις των σταθερών ισοτόπων του νερού και του άνθρακα στην υγρή και αέρια φάση (2Η και 13C του CΗ4, 13C και 18Ο του CΟ2 και 2Η του Η2) γίνονται στο Εργαστήριο Υσοτοπικής Υδρολογίας Ι του ΕΚΕΦΕ ‘‘Δημόκριτος’’.

ΟΙ ΠΥΡΚΑΪΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥΣ : ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Λιολιούσης Κων/νος,

Επικ. Καθηγητής, Τμήμα Φυσικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ένα από τα μεγαλύτερα ειδικά περιβαλλοντολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα μας είναι οι πυρκαϊές των δασών της, που απειλούν με ερημοποίηση μεγάλες περιοχές της.

Η ελλιπής περιβαλλοντολογική παιδεία, η περιθωριοποίηση των επιστημόνων δασκάλων και η υποκατάστασή τους από τη δημοσιογραφική σκοπιμότητα με ευθύνη και των μεν και των δε, έχουν τελείως αποπροσανατολίσει την κοινή γνώμη όσον αφορά στα αίτια των δασικών πυρκαϊών και τους τρόπους πρόληψης και αντιμετώπισής τους. Κυριαρχεί πλέον η άποψη ότι οι καταστροφικές πυρκαϊές οφείλονται στους οικοπεδοφάγους, τους πράκτορες και κάθε είδους παρανοϊκούς, στις διαμάχες δασικών-πυροσβεστών και στα ελλιπή πυροσβεστικά μέσα. Σα συνέπεια, οι προτεινόμενες λύσεις περιορίζονται στην αγορά περισσοτέρων πυροσβεστικών οχημάτων και αεροσκαφών, στην πρόσληψη περισσοτέρων δασοφυλάκων και πυροσβεστών και την εξουδετέρωση των οικοπεδοφάγων.

Στην εργασία ερευνώνται τα βαθύτερα αίτια των καταστροφικών δασικών πυρκαϊών. Αυτά, αρχικά, εστιάζονται στην πληθυσμιακή ερήμωση της υπαίθρου συνώνυμη της αστικοποίησης, την εγκατάλειψη των παραδοσιακών επαγγελμάτων (υλοτομίας, κτηνοτροφίας, πτηνοτροφίας, ρητινοσυλλογής, μελισσοτροφίας, κ.λ.π.) και τον ολοκληρωτικό εξηλεκτρισμό των οικιακών
συσκευών. Κατά δεύτερο λόγο, εξετάζεται το ιστορικά καινοφανές ανθρωπολογικό φαινόμενο της υποβάθμισης των αξιών της υγείας και της μακροζωίας σαν αίτιο των καταστροφικών πυρκαϊών.

Από τη διερεύνηση των βαθύτερων αιτίων αναδεικνύονται στην εργασία και οι προτάσεις για την αντιμετώπιση του φαινομένου : Η παλινόρθωση των βασικών αξιών, η αποκέντρωση, η διατήρηση και ενίσχυση των παραδοσιακών επαγγελμάτων, η ενθάρρυνση της οικιακής οικονομίας και η επιδίωξη της κοινοτικής και εθνικής αυτάρκειας.

 

ΠΑΡΚΟ ΚΕΡΑΙΩΝ: ΜΙΑ ΝΕΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΕΡΑΙΟ-ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΕΤΡΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΧΩΡΟΥ

Σ. Κωτσόπουλος και Σ. Μπουζούκη

Εργαστήριο Ασύρματης Τηλεπικοινωνίας

Τομέας Τηλεπικοινωνιών & Τεχνολογίας της Πληροφορίας

Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Τεχνολογίας Υπολογιστών

Πολυτεχνική Σχολή – Πανεπιστήμιο Πατρών

Λαμβανομένης υπόψη της πορείας της Κοινοτικής Πολιτικής που ακολουθήθηκε και ακολουθείται από τις Ευρωπαϊκές Χώρες από το 1984 έως σήμερα, έχουμε φθάσει στην χρονική περίοδο της υλοποίησης και εγκατάστασης υβριδικών τηλεπικοινωνιακών ραδιο-συστημάτων, προκειμένου να διεκπεραιώνονται αξιόπιστα οι διάφορες επικοινωνιακές υπηρεσίες (π.χ ψυχαγωγίας, έρευνας, εφαρμογής και επαγγέλματος), σύμφωνα με τα πρότυπα που θέτουν διεθνείς φορείς τηλεπικοινωνιακής τυποποίησης (π.χ ITU, CCIR). Ο στόχος του κάθε επικοινωνιακού παροχέα είναι η παροχή αξιόπιστης ραδιοκάλυψης συγκεκριμένων γεωγραφικών περιοχών, όπου λαμβανομένης της ιδιαιτερότητας του γεωγραφικού αναγλύφου (π.χ λόφοι, όρη και παντός τύπου φυσικών εμποδίων), απαιτείται η χρήση διασυνδεδεμένων επίγειων τοπικών ραδιοδικτύων (π.χ με χρήση αναμεταδοτών). Το γεγονός αυτό, οδηγεί πολλούς Παροχείς στην αυθαίρετη τοποθέτηση, εγκατάσταση και λειτουργία των κεραιών. Το άμεσο αποτέλεσμα των ενεργειών αυτών είναι η εμφάνιση του φαινομένου της κεραιο-ρύπανσης και της διαταραχής της αισθητικής συμμετρίας του χώρου.

Ο σκοπός της εργασίας αυτής είναι να αποτυπώσει την επιστημονική αλγοριθμική διαδικασία υλοποίησης Πάρκων Κεραιών, τα οποία αποτελούν την μοναδική λύση για την αντιμετώπιση του φαινομένου της κεραιο-ρύπανσης συγκεκριμένων γεωγραφικών περιοχών.

Με τον όρο Πάρκο Κεραιών, εννοούμε ένα οργανωμένο σύνολο κεραιών διαφορετικών τύπων (με διαφορετικά διαγράμματα ακτινοβολίας) το οποίο καταλαμβάνει συγκεκριμένο εμβαδικό χώρο σε μια συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, όπου τα μέλη του (κεραίες) είναι διατεταγμένα κατά τέτοιο τρόπο ώστε αφενός μεν να επιτυγχάνεται η βέλτιστη γεωγραφική ραδιοκάλυψη και αφετέρου δε να ελαχιστοποιούνται τα μεταξύ των προβλήματα παρεμβολών (π.χ ενδοδιαμόρφωση, κ.λ.π). Πρέπει να σημειωθεί ότι στην περίπτωση αυτή, επιχειρείται η μεγιστοποίηση του λόγου Σήματος – προς – Θόρυβο (S/N) για το επικοινωνιακό σύστημα του κάθε εμπλεκόμενου Παροχέα Επικοινωνιακών Υπηρεσιών.

Η εκπονηθείσα έρευνα αναφέρεται στην μελέτη και την διερεύνηση του κατάλληλου ηλεκτρομαγνητικού μοντέλου της συγκεκριμένης γεωγραφικής περιοχής υπο επικοινωνιακή εξυπηρέτηση λαμβανομένων υπόψη των λειτουργικών παραμέτρων (π.χ γειτονικό φυσικό και τεχνητό περιβάλλον, συνυπάρχουσες πηγές θορύβου, σύσταση και αγωγιμότητα του εδάφους, κ.λ.π). Το τελικό προϊόν της συγκεκριμένης έρευνας, αναφέρεται στην επισήμανση της βέλτιστης κύριας γεωγραφικής θέσης του Πάρκου Κεραιών, στην ιεράρχηση των δευτερευουσών θέσεων αυτού και στην οριοθέτηση των θέσεων σταθερής εκπομπής/λήψης του κάθε Παροχέα.

Τα αναμενόμενα οφέλη από την υλοποίηση των Πάρκων Κεραιών είναι οικολογικά (π.χ τυχαία εγκατάσταση κεραιών, αισθητική συμμετρία και απομάκρυνση πηγών μη ιονίζουσας ακτινοβολίας από πυκνοκατοικημένες περιοχές) , οικονομικά (π.χ ελαχιστοποιούνται τα κόστη εγκατάστασης), αναπτυξιακά (π.χ δημιουργείται τεχνολογικός πόλος) και λειτουργικά (π.χ παροχή αξιόπιστων υπηρεσιών).

Τα αποτελέματα της ανωτέρω έρευνας έχουν εφαρμοσθεί για την υλοποίηση Πάρκων Κεραιών στον Νομό Πρεβέζης, στον Νομό Ρεθύμνης, στον Δήμο Καρπεννησίου, στον Δήμο Μεγαλόπολης, κ.λ.π.

Η ΧΡΗΣΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑϊΚΩΝ ΓΕΝΝΗΤΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΚΡΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ

*Στέφανος Τσιτομενέας, **Κων/νος Πάσχου

*ΤΕΙ Πειραιά, Τμ. Ηλεκτρονικής, Θηβών 250 & Π.Ράλλη, Αιγάλεω-12244, τηλ. 5381225

** 2ο ΤΕΛ Σερρών, 3ο χιλ. εθν. οδ. Σερρών-Θεσσαλονίκης, Σέρρες

Οι φωτοβολταϊκές γεννήτριες μπορεί να χρησιμοποιηθούν για να καλύψουν μικρές ενεργειακές ανάγκες σε ορισμένες ειδικές περιοχές της Ελλάδας. Κάτι τέτοιο αποτελεί μια σημαντική εφαρμογή που συμβάλει στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων και της τουριστικής υποδομής, αφού αφ’ ενός μεν δίδεται η δυνατότητα χρήσης οικιακών ή αγροτικών ηλεκτρικών συσκευών, αλλά και αφ’ ετέρου μπορεί να βελτιωθούν οι υπηρεσίες που παρέχουν οι τοπικές αρχές, οι τηλεπικοινωνιακοί φορείς και τα μέσα γενικής ενημέρωσης.

Η εφαρμογή των φωτοβολταϊκών γεννητριών διακρίνεται με βάση το είδος των καλυπτόμενων ενεργειακών αναγκών σε τηλεπικοινωνιακή, σε αγροτική, σε οικιακή και σε κοινοτική χρήση. Ανάλογη με το είδος της χρήσης είναι η αυτονομία του φωτοβολταϊκού σταθμού, τα μέσα αποθήκευσης της παραγόμενης ενέργειας και η τυχόν συνεργασία του με άλλες διατάξεις ηλεκτροπαραγωγής (ηλεκτροπαραγωγικά ζεύγη, ανεμογεννήτριες κλπ.) ή με το ηλεκτρικό δίκτυο.

Βασικό κριτήριο στην επιλογή της φωτοβολταϊκής γεννήτριας έναντι κάποιας άλλης ηλεκτροπαραγωγικής διάταξης είναι η ηλιοφάνεια και το κόστος. Στην Ελλάδα η ηλιοφάνεια είναι υψηλή, οπότε απομένουν οι συγκρίσεις στο κόστος εγκατάστασης και λειτουργίας μεταξύ των διαφόρων μεθόδων ηλεκτροπαραγωγής. Οι συγκρίσεις όμως αυτές έχουν πολλές παραμέτρους τόσο από την πλευρά των εφαρμογών με φωτοβολταϊκά, όσο και από τις άλλες πηγές, έτσι η απόφαση είναι σχεδόν πάντοτε περιπτωσιακή.

Τα αποτελέσματα της εργασίας μας στηρίζονται στη γενική τεχνικοοικονομική περιγραφή και ανάλυση των φωτοβολταϊκών διατάξεων που μπορεί να είναι κατάλληλες για την Ελλάδα, με έμφαση:

α)-Στην κάλυψη των βασικών ηλεκτρικών αναγκών σε αραιοκατοικημένες περιοχές (οικίες, συνοικίες κλπ.)

β)-Στην κοινοτική ηλεκτροδότηση (φωτισμός οδών, αντλιοστάσια, φανοστάτες σε απόμακρες θέσεις, κλπ.)

γ)-Στην ηλεκτρική τροφοδοσία ραδιοτηλεοπτικών ή τηλεπικοινωνιακών αναμεταδοτών

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ

Ευσταθόπουλος Π.Ε

Φυσικός νοσοκομείων - ακτινοφυσικός

Υπεύθυνος ακτινοπροστασίας Ωνάσειου καρδιοχειρουργικού κέντρου

Η έκθεση ενός πληθυσμού σε ιοντίζουσες ακτινοβολίες, οφείλεται σε φυσικές και τεχνητές πηγές παραγωγής ιοντιζουσών ακτινοβολιών. Στις φυσικές πηγές οφείλεται το 85 % της συνολικής ετήσιας έκθεσης του πληθυσμού. Αυτές είναι η κοσμική ακτινοβολία και η ακτινοβολία που προέρχεται από τη Γη. Το υπόλοιπο 15 % της συνολικής έκθεσης, οφείλεται σε τεχνητές πηγές. Αυτές είναι, οι πηγές που χρησιμοποιούνται για ιατρικούς σκοπούς (Διαγνωστική Ακτινολογία, Πυρηνική Ιατρική, Ακτινοθεραπεία), για βιομηχανικούς σκοπούς (Ραδιογραφήσεις, έλεγχος scrap κ.λ.π.), για λόγους ασφαλείας (μηχανήματα ελέγχου αποσκευών σε αεροδρόμια κ.λ.π.), για παραγωγή Πυρηνικής ενέργειας, για ερευνητικούς σκοπούς και διάφορες άλλες εφαρμογές.

Η προστασία από τις ιοντίζουσες ακτινοβολίες, των εργαζομένων και του γενικού κοινού, βασίζεται σε τρείς βασικές αρχές, όπως ορίζεται και από τους Ελληνικούς και Διεθνείς Κανονισμούς Ακτινοπροστασίας. Την Αρχή της Αιτιολόγησης, την Αρχή της Βελτιστοποίησης και την Αρχή των Ορίων Δόσεων.

Η Ακτινοπροστασία είναι κύριο μέλημα είναι κύριο μέλημα των εργαζόμενων με ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Στις περισσότερες εφαρμογές των ακτινοβολιών απαιτείται η ‘υπαρξη Υπευθύνου Ακτινοπροστασίας. Η επίδραση των ακτινοβολιών στα κύταρα του ανθρώπινου οργανισμού, μπορεί να προκαλέσει βλάβες, προσωρινές ή μόνιμες ή ακόμη, όταν οι δόσεις είναι υψηλές, και θάνατο του κυτάρου.

EKΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΠΤΑΜΕΝΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

A. Μανέτου1, Ε. Π. Ευσταθόπουλος2, Ν. Παναγιωτάκης3, Μ. Μολφέτας4

1Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Μονάδα Ιατρικής Φυσικής

2Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο

3 Ελληνικό Εργαστήριο Ακτινοπροστασίας και Ποιοτικού Ελέγχου

4Νοσοκομείο "Ευαγγελισμός", Μονάδα Ιατρικής Φυσικής

Από την αλληλεπίδρασης της γαλαξιακής κοσμικής ακτινοβολίας με τους ηλιακούς ανέμους, το μαγνητικό πεδίο της γης και την ατμόσφαιρα, δημιουργούνται ραδιενεργά πεδία (από hardon, lepton και πρωτόνια) στην ατμόσφαιρα και στο ύψος που πετούν τα αεροπλάνα.

Οι παράγοντες που επηρεάζουν την έκθεση στην ακτινοβολία και την απορροφούμενη δόση για το ιπτάμενο προσωπικό είναι το ύψος (altitude), το γεωγραφικό πλάτος (latitude), και η θωράκιση που προσφέρει το υλικό του αεροπλάνου.

Η έκθεση στην ακτινοβολία του ιπτάμενου προσωπικού και των επιβατών κατά την πτήση των αεροπλάνων εξαρτάται από το είδος και τη διάρκεια της πτήσης. Αν και τα περισσότερα αεροπλάνα πετούν στα 13 km, θεωρούμε για τον υπολογισμό της έκθεσης στην ακτινοβολία ως μέσο ύψος πτήσης τα 8 km και μέση ταχύτητα αυτή των 600 km h-1, δεδομένου ότι οι περισσότερες πτήσεις που πραγματοποιούνται είναι κοντινές. Η μέση τιμή της έκθεσης στην κοσμική ακτινοβολία κατά τη διάρκεια μιας πτήσης είναι 2.8 μSv h-1.

Η Διεθνής Επιτροπή για την Προστασία από τις Ακτινοβολίες (Ιnternational Commission on Radiological Protection, ICRP), λαμβάνοντας υπόψη τις μελέτες που αφορούν τις επιπτώσεις από την έκθεση του ανθρώπου στην ακτινοβολία, όρισε μέγιστες ετήσιες δόσεις για το γενικό κοινό και τους επαγγελματικά εκτιθεμένους.

ΠEPIBAΛΛONTIKH EKΠAIΔEYΣH ΣTO ΓYMNAΣIO IΣTIAIAΣ “OIKOΛOΓIKA ΣXOΛEIA - ENEPΓEIA”

Mπουλάκη Aρχόντω, Zαρφτζιάν Mαριλένα

Tο Γυμνάσιο Iστιαίας πραγματοποίησε κατά το σχολικό έτος 1997-98 πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Eκπαίδευσης με θέμα “Oικολογικά Σχολεία - Eνέργεια”. Tο πρόγραμμα εντάσσεται στο Eυρωπαϊκό Δίκτυο “Oικολογικά Σχολεία” με διεκπεραιωτές στην Eλλάδα την Eλληνική Eταιρεία Προστασίας της Φύσης, το YΠ.E.Π.Θ. και το Y.ΠE.XΩ.Δ.E. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 30 μαθητές της B’ Γυμνασίου και 2 σύμβουλοι καθηγητές.

Στην αρχή μελετήθηκε η Iστορία του Γυμνασίου από την Tουρκοκρατία μέχρι σήμερα, η δομή και η λειτουργία του. Kατόπιν οι ομάδες χρησιμοποιώντας ερωτηματολόγια και επιτόπια έρευνα, εντόπισαν και κατέγραψαν τις ελλείψεις του κτιρίου και του αύλειου χώρου καθώς και τα συναισθήματα και τις εντυπώσεις που έχουν οι μαθητές για το χώρο αυτό. Iδιαίτερη έμφαση δόθηκε σ’ εκείνες τις κτιριακές ατέλειες που προκαλούν ενεργειακές απώλειες, πχ. έλλειψη μόνωσης. Στη συνέχεια τα παιδιά ασχολήθηκαν με τις χρησιμοποιούμενες σήμερα μορφές ενέργειας και τα προβλήματα που δημιουργούν στο περιβάλλον. Aντιπροτάθηκαν ανανεώσιμες, εναλλακτικές πηγές ενέργειας και δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στη χρήση της ηλιακής ενέργειας (βιοκλιματική αρχιτεκτονική, θερμοκήπιο, φωτοβολταϊκά συστήματα) και τη χρήση της αιολικής ενέργειας (ανεμογεννήτρια).

Aποτύπωσαν σε χάρτη κλίμακας 1: 125 την υπάρχουσα κατάσταση στο σχολικό συγκρότημα. Σε άλλο χάρτη της ίδιας κλίμακας σχεδίασαν το συγκρότημα με εφικτές παρεμβάσεις τέτοιες ώστε και να προωθούν την αρχή της εξοικονόμησης ενέργειας αλλά και να προάγουν την ποιότητα της σχολικής ζωής. Eτσι τοποθέτησαν φωτοβολταϊκά στοιχεία για το φωτισμό του γυμναστηρίου και θερμοκήπιο για τη θέρμανσή του. Eβαψαν τους τοίχους με έντονα χρώματα, σχεδίασαν χώρους πρασίνου και αθλητικών δραστηριοτήτων στον αύλειο χώρο και έφτιαξαν ένα περιβάλλον ζεστό και νεανικό. Tο επιστέγασμα αυτής της εργασίας ήταν η κατασκευή μιας μακέτας, όπου εμφανίζεται όλος ο χώρος του σχολείου με τις προτάσεις των παιδιών με μικρή μάλιστα φωτοβολταϊκή εγκατάσταση για το φωτισμό της μακέτας.

Oλες οι παραπάνω εργασίες, προτάσεις και χάρτες καταγράφηκαν σε έντυπο ενώ παρουσιάστηκαν και σε εκδήλωση πολιτιστικών δραστηριοτήτων του σχολείου. Tο πρόγραμμα έτυχε θετικής κριτικής από μαθητές, γονείς και φορείς και οι προτάσεις των παιδιών χαρακτηρίστηκαν ως ικανές να πραγματοποιηθούν και μάλιστα στο άμεσο μέλλον.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΑΡΧΕΣ - ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ - ΣΤΟΧΟΙ. ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΣΤΗ Β/ΘΜΙΑ ΕΚΠ/ΣΗ Ν. ΕΥΒΟΙΑΣ.

Πουλιανίτου Σπυριδούλα

Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπ/σης της Β/θμιας Ν. Εύβοιας

Περιβαλλοντική εκπ/ση: Σύμφωνα με την UNESCO η Περιβαλλοντική Εκπ/ση είναι “ η διαδικασία αναγνώρισης αξιών και διασαφήνισης εννοιών, ώστε να αναπτυχθούν δεξιότητες και στάσεις αναγκαίες για την κατανόηση των σχέσεων που συνδέουν τον άνθρωπο με το περιβάλλον του.

Η Περιβαλλοντική Εκπ/ση απαιτεί πρακτική ενασχόληση, ενεργό συμμετοχή και δράση με τη λήψη και εκτέλεση των αποφάσεων και συμβάλλει στη δημιουργία νέων προτύπων συμπεριφοράς των ατόμων και των κοινωνικών ομάδων προς το περιβάλλον (βιοφυσικό και ανθρωπογενές).

Στόχοι της Π.Ε.

  • Η επίγνω ση και ευαισθητοποίηση προς το συνολικό περιβάλλον και τα σχετιζόμενα με αυτό προβλήματα.
  • Γνώσεις και ποικιλία εμπειριών
  • Στάσεις, αξίες, διάθεση για ενεργό συμμετοχή στη βελτίωση και την προστασία του.
  • Δεξιότητες
  • Ικανότητες αξιολόγησης
  • Αίσθηση υπευθυνότητας - συμμετοχή

Μέθοδοι: Επίλυση προβλήματος (Ερωτηματολόγια, συνεντεύξεις, πείραμα, δραστηριότητες προσομοίωσης, παιχνίδια)

Μέθοδος Project (Επισήμανση του προβλήματος, αρχή έρευνας, προτάσεις και επεξεργασία πιθανών λύσεων, εμπλοκή με το πρόβλημα κ.λ.π.)

Στατιστικά στοιχεία για την πορεία της Π.Ε στην Εύβοια τα τελευταία χρόνια.

  • συμμετοχή σχολικών μονάδων
  • συμμετοχή εκπαιδευτικών (άνδρες, γυναίκες, ειδικότητες)
  • συμμετοχή μαθητών
  • ποσότητα και ποιότητα προγραμμάτων Π.Ε.
  • Θεματολογία
  • Προτάσεις - Προοπτικές
  • Αξιοποίηση μέσω της Π.Ε. περιοχών ιδιαίτερης σημασίας και αξίας περιβαλλοντικής στην Εύβοια.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΠΟΛΕΙΣ

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΠΛΟΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ.

Δρ Ρέα Παλαιοπούλου - Σταθοπούλου

Φυσικός ΜΕ, Δρ Αγγελική Τρικαλίτη, Σχ. Σύμβουλος ΠΕ4

Οι περιβαλλοντικές και οικολογικές επιστήμες μιλούν διαρκώς για την υποβάθμιση του περιβάλλοντος και της ποιότητας της ζωής μας, ενώ οι ανθρωπιστικές επιστήμες απ’ την άλλη διαρκώς διαπιστώνουν την αποξένωση του ανθρώπου απ’ το περιβάλλον του.

  • Οι σύγχρονες πόλεις κατηγορούνται ότι είναι άρρωστες καθώς ένας μεγάλος αριθμός προβλημάτων συσσωρεύονται και διογκώνονται διαρκώς.

Σύμφωνα με τη λογική που κυριαρχεί στην αστική οικολογία η πόλη αντιμετωπίζεται ως ένα τεράστιο “οικοσύστημα” αφού:

  • Διαθέτει αβιοτικούς όπως το έδαφος, ο αέρας, το νερό, και βιοτικούς φυσικούς παράγοντες όπως η βλάστηση και τα ζώα.
  • Για να επιβιώσει απαιτεί τεράστιες εισροές όχι μόνο ενέργειας (μέσω των καυσίμων και άλλων μορφών ενέργειας που εισάγει), αλλά και ύλης (μέσω των προϊόντων και εισάγονται). Έτσι δεν είναι αυτοσυντηρούμενα οικοσυστήματα.
  • Έχει απόβλητα από όλες τις διεργασίες που συντελούνται σ’ αυτή, μόνο που δεν είναι δυνατό να τα ανακυκλώσει σύμφωνα με τις φυσικές διαδικασίες και αντιμετωπίζει έτσι το πρόβλημα της διάθεσής τους.
  • Διαθέτει πολύπλοκα δίκτυα: οδικά, ύδρευσης, ηλεκτρικά, πληροφοριών και συστήματα ελέγχου είναι εγκατεστημένα για να εξασφαλίσουν την κάλυψη των αναγκών και την επικοινωνία στα διάφορα τμήματα της πόλης και που κάνουν τη δομή και οργάνωση της πόλης πολύπλοκη.
  • Η μεγάλη διαφορά όμως ανάμεσα στην πόλη -“οικοσύστημα” και σε ένα φυσικό οικοσύστημα είναι η έντονη παρουσία του ανθρώπου και των έργων του που φέρουν στο φυσικό περιβάλλον αλλαγές με ταχύτατους ρυθμούς.

Ένας τρόπος προσέγγισης της πολυπλοκότητας των διαδικασιών της ζωής της πόλης είναι να ξεκινάμε από κάτι προσιτό και γνωστό και στη συνέχεια να επεκτεινόμαστε σε συνθετότερα θέματα.

Η πρότασή μας αφορά στο σχεδιασμό ενός προγράμματος που εκμεταλλεύεται τις δυνατότητες που προσφέρει η μελέτη της αγοράς μιας πόλης.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΠΟΛΕΙΣ

ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Π.Ε. ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ.

Δρ Αγγελική Τρικαλίτη,

Σχ. Σύμβουλος ΠΕ4,

Δρ Ρέα Παλαιοπούλου-Σταθοπούλου,

Φυσικός ΜΕ

Η βιωσιμότητα των σύγχρονων πόλεων στηρίζεται στην αρμονική συνύπαρξη φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος. Συγκεκριμένα στηρίζεται:

  • στην ορθή χρήση των φυσικών πόρων όπως η γη και ο χώρος, η ενέργεια, το νερό και τα τρόφιμα
  • στην ανάδειξη και υιοθέτηση κοινωνικών αξιών που επιτρέπουν τη βιωσιμότητα όλων των κοινωνικών ομάδων ιδιαίτερα των ασθενέστερων.

Πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πόλεις προκύπτουν από την κακή προσαρμογή της κοινωνίας στο αστικό περιβάλλον και τα κοινωνικά προβλήματα παρουσιάζουν σήμερα μεγάλη έξαρση καθώς:

  1. Η διάσπαση της κοινωνικής συνοχής που παρατηρείται στις σύγχρονες μεγαλουπόλεις οδηγεί και σε άλλα προβλήματα όπως είναι η αποξένωση και η αύξηση της εγκληματικότητας.
  2. Μεγάλες ομάδες πληθυσμού αναγκάζονται να αφήσουν τα σπίτια τους και καταλήγουν στις πόλεις αυξάνοντας τον πληθυσμό και τα προβλήματά τους.
  3. Η ανταγωνιστική κοινωνία μας οδηγεί χιλιάδες άτομα να κοιμούνται σε πάρκα, σε σταθμούς, κ.α. Όλος αυτός ο πληθυσμός αποτελεί τον λεγόμενο 4ο κόσμο.

Θεωρούμε ότι η ΠΕ όχι μόνο δεν είναι δυνατό είναι ξεκομμένη από τα κοινωνικά προβλήματα, αλλά αντίθετα μπορεί μέσα από τις δυνατότητες που προσφέρουν τα προγράμματα να συμβάλλει όχι μόνο στην ευαισθητοποίηση των ατόμων ως προς αυτά αλλά και στην αναζήτηση λύσεων και την κατάθεση προτάσεων για την αντιμετώπισή τους.

Επειδή συχνά τίθεται ζήτημα οριοθέτησης της θεματικής της ΠΕ, θεωρούμε ότι η ενασχόληση της με κοινωνικά θέματα αποτελεί συμπλήρωση και ολοκλήρωσή της, μια και είναι δυνατό να γίνεται σύνδεσή τους με τις περιβαλλοντικές παραμέτρους (άνιση κατανομή πόρων, καταστροφή οικοσυστημάτων, αλλοίωση του φυσικού και του κοινωνικού περιβάλλοντος) που συντελούν στην εμφάνισή τους, δηλαδή κάτι ανάλογο με αυτό που επιχειρεί η αστική οικολογία (Urban Ecology).

Με βάση την παραπάνω συλλογιστική προτείνουμε η ΠΕ να περιλαμβάνει στη μελέτη του αστικού περιβάλλοντος θέματα όπως: Σχεδιασμός πόλεων, πόλη και φυσικοί πόροι, ατμοσφαιρική ρύπανση, κυκλοφοριακό, τα απορρίμματα, τα κτίρια και η ενέργεια, η έλλειψη ελεύθερων χώρων, αποξένωση, συγκέντρωση πολλών εθνικοτήτων, φτώχεια- άστεγοι, ανεργία και εγκληματικότητα.

Η πρότασή μας αφορά το σχεδιασμό ενός αρθρωτού προγράμματος που αποτελείται από δραστηριότητες για ενασχόληση των μαθητών με τα κοινωνικά προβλήματα των πόλεων.

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ ΑΝΤΙΛΗΨΕΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ

Μαρία Βασιλοπούλου,

Κέντρο Περιβαλλοντικής Αγωγής, Φιλοσοφική Σχολή, ΕΚΠΑ

Ιπποκράτους 3, Μελίσσια, 15127, Αθήνα

Οι πρότερες ή εναλλακτικές αντιλήψεις των μαθητών αποτελούν θέμα αιχμής της έρευνας στον τομέα της διδακτικής των Φυσικών Επιστημών, εφόσον πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι συνιστούν εμπόδιο στη διαδικασία εννοιολογικής αλλαγής και την κατανόηση του επιστημονικού προτύπου. Η έρευνα αυτή είναι εκτεταμένη διεθνώς και στη χώρα μας κυρίως για έννοιες της Φυσικής, ενώ είναι περιορισμένη για έννοιες της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης.

Στόχος της παρούσας έρευνας είναι η καταγραφή και η ερμηνεία των πρότερων αντιλήψεων των μαθητών του Γυμνασίου για την έννοια της βιοποικιλότητας. Η βιοποικιλότητα αποτελεί κομβική έννοια για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, εφόσον το πρόβλημα της συρρίκνωσής της είναι ένα από τα κυριότερα παγκόσμια περιβαλλοντικά προβλήματα. Στην έρευνα αυτή συμμετείχαν 184 μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου σχολείων της Αθήνας. Στους μαθητές δόθηκε γραπτό ερωτηματολόγιο με 32 ερωτήσεις ανοικτού και κλειστού τύπου, με χάρτες εννοιών και ερωτήσεις κλίμακας διαβάθμισης τύπου Likert. Τα δεδομένα της έρευνας αναλύθηκαν ποσοτικά και ποιοτικά, κωδικοποιήθηκαν και υποβλήθηκαν σε στατιστική επεξεργασία με τη μέθοδο της παραγοντικής ανάλυσης (factor analysis).

Από την ανάλυση προέκυψαν τρεις παράγοντες που συνθέτουν την αντίληψη των μαθητών για τη βιοποικιλότητα: α) η αντίληψη για την ελληνική βιοποικιλότητα, β) η αντίληψη γενικά για τη βιοποικιλότητα και τις βασικές οικολογικές έννοιες και γ) η αντίληψη για το ρόλο του σύγχρονου ανθρώπου στην προστασία της βιοποικιλότητας. Από τα αποτελέσματα της έρευνας προκύπτει ότι το 34,2% των μαθητών θεωρεί την Ελλάδα “μάλλον φτωχή” χώρα εκφράζοντας αντίληψη συνολικής υποτίμησης ή και άγνοιας για την ελληνική βιοποικιλότητα (μόνο το 4,9% των μαθητών γνωρίζει τον αριθμό των ενδημικών ειδών φυτών στη χώρα μας, ενώ το 76,6% δεν γνωρίζει ούτε έναν Εθνικό Δρυμό). Σχετικά με το δεύτερο παράγοντα, οι μαθητές έχουν εξαιρετικά περιορισμένη αντίληψη για την έννοια της βιοποικιλότητας και ασύμβατη με το αντίστοιχο επιστημονικό πρότυπο. Διαπιστώθηκε ότι επικρατεί η λαμαρκική και η τελεολογική ερμηνεία, ενώ μόνο το 14,1% των μαθητών αντιλαμβάνεται το ρόλο της γενετικής ποικιλότητας. Σχετικά με τον τρίτο παράγοντα, το 38,5% των μαθητών θεωρεί ως κύριο λόγο προστασίας της βιοποικιλότητας την αξία χρήσης της από τον άνθρωπο.

Οι πρότερες αντιλήψεις των μαθητών αποδίδονται σε παράγοντες ατομικούς και κοινωνικούς. Κοινωνικοί παράγοντες είναι: το σχολείο, η επίδραση της κοινής λογικής και της γλώσσας. Ατομικοί παράγοντες, που αφορούν στον τρόπο σκέψης του μαθητή, είναι: ο εμπειρισμός, η επικράτηση της διαισθητικής σκέψης αντί της αφαιρετικής, η αναλυτική αντί της συστημικής προσέγγισης, η αδυναμία κατανόησης βασικών και δομικών εννοιών (όπως αυτές του οικοσυστήματος και της τροφικής αλυσίδας) και η αδυναμία κατανόησης μακρόχρονων διαδικασιών που εκτυλίσσονται στο μικρο- ή υπερμακροσκοπικό επίπεδο (όπως η εξέλιξη, η κληρονομικότητα). Διαπιστώθηκε τέλος ότι η “οντογένεση” των ιδέων των μαθητών είναι συγκρίσιμη με τη “φυλογένεση” της έννοιας της βιοποικιλότητας.

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Εισηγητές: Σαμαντάς Χρίστος - Σαμαντά Ευαγγελία

Γενικοί στόχοι: Οι γενικοί στόχοι απορρέουν από τη φιλοσοφία και μεθοδολογία της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης χωρίς να δίδεται ιδιαίτερο βάρος στην επιστημονική έρευνα εκ μέρους των μαθητών (που έτσι κι αλλιώς δεν είναι ακόμη ικανοί να το πράξουν), αλλά στην ευχάριστη αναζήτηση του αγνώστου, που κρύβεται πίσω από τα πράγματα και καταστάσεις.

Ειδικοί στόχοι: Να κατανοήσουν οι μαθητές βασικές οικολογικές έννοιες και όρους. Να διακρίνουν τα οφέλη και τις αρνητικές επιπτώσεις κάθε οικονομικής δραστηριότητας. Να επαληθεύσουν στην πράξη τις γνώσεις τους στα μαθήματα των φυσικών και άλλων επιστημών που διδάσκονται στο σχολείο. Να εντοπίσουν από μόνοι τους δείκτες υποβάθμισης του περιβάλλοντος εξ αιτίας της ανθρώπινης παρέμβασης. Να εξοικειωθούν με στοιχειώδεις μετρήσεις. Να έλθουν σε επαφή με ειδικούς επιστήμονες της βιομηχανίας, οικονομολόγους, αλλά και επιστήμονες οικολογικού ελέγχου. Να ανιχνεύσουν τις διαθέσεις των ανθρώπων της εξουσίας. Να μπορούν να μελετούν ένα στατιστικό πίνακα σχετικών επιστημονικών μετρήσεων. Να προτείνουν, μέσα από παιχνίδι ρόλων, λύσεις περιορισμού των προβλημάτων του περιβάλλοντος. Να βιώσουν τη συνεργασία μέσα από τη δυναμική της ομάδας. Να μελετήσουν τις σχέσεις των στοιχείων του περιβάλλοντος (πολυπλοκότητα των πραγμάτων) και την ποιητική διάσταση του φαινομένου της ζωής. Να αποκτήσουν στάσεις ζωής και οικουμενικές αξίες. Να προσεγγίσουν και άλλες -άγνωστες στους μαθητές - επιστήμες (διεπιστημονική προσέγγιση) καθώς τη λογοτεχνία και τις καλές τέχνες. Να ασκηθούν σε έρευνες πεδίου (εκπαίδευση μέσα στο περιβάλλον), για χάρη του περιβάλλοντος (ηθική συνιστώσα). Να κατανοήσουν και να ενστερνισθούν την έννοια της αειφορίας. Να κατανοήσουν πλήρως τις πτυχές ενός προβλήματος προκειμένου να δράσουν. Να οριοθετήσουν την έννοια “ποιότητα ζωής”. Να γίνουν πολίτες πλήρους συνείδησης. Να βιώσουν και να προεκτείνουν τις δημοκρατικές διαδικασίες. Να συμμετέχουν σε ποιοτικές δράσεις περιορισμού των προβλημάτων. Να περάσουν σταδιακά από το “εγώ” στο “εμείς”.

Διαδικασία - Μεθοδολογία: Τα προβλήματα πιστοποιούνται, καταγράφονται, μελετώνται, αναδεικνύονται, αναζητώνται και προτείνονται λύσεις ύστερα από ένα μακρύ κι ευχάριστο παιδαγωγικό “δρομολόγιο” στο οποίο δεν είναι εκ προοιμίου αυτοσκοπός η αναζήτηση τυχόν προβλημάτων του περιβάλλοντος (τα οποία έτσι κι αλλιώς περισσεύουν δυστυχώς. Δημιουργείται κατ’ αρχήν η ομάδα των εθελοντών (μαθητών και εκπαιδευτικών), καταστρώνεται ένα πρόγραμμα μελέτης χωρίς να υποβαθμιστεί καμία πηγή πληροφόρησης ( συνεχής αυτοπαρατήρηση, επαφή με ειδικούς και μη, οπτικοακουστική και βιβλιογραφική υποστήριξη), επιλέγονται τα αναγκαία και εφικτά σύνεργα, συντάσσονται ερωτηματολόγια που θα απευθυνθούν προς κάθε κατεύθυνση και καθορίζεται σχολαστικά η διαδικασία της αξιολόγησης του προγράμματος. Τα αποτελέσματα κοινοποιούνται στην υπόλοιπη μαθητική κοινότητα, στους κατοίκους της περιοχής, στους φορείς της εξουσίας και το σπουδαιότερο, καταχωρούνται ανεξίτηλα στην καρδιά των εμπλεκομένων στο πρόγραμμα.

ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ GLOBE: ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΩΤΑ 4 ΕΤΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΣΤΙΣ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΣΕΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑ

Κων/νος Καρτάλης* και Νεκταρία Αδακτύλου **

Τομέας Εφαρμογών Φυσικής, Πανεπιστημιούπολη, Αθήνα 157 84

Το Πρόγραμμα GLOBE (Global Learning Observations to Benefit the Environment) αφορά σε διεθνή συνεργασία στον τομέα της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης. Βασικοί στόχοι του Προγράμματος είναι η εξοικείωση των μαθητών με τις φυσικές επιστήμες, η ενεργός γνωριμία τους με το περιβάλλον και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει, η ενεργοποίηση τους στην πραγματοποίηση περιβαλλοντικών μετρήσεων, η ανοικτή επικοινωνία μεταξύ μαθητών από διάφορες χώρες του κόσμου. Στην ουσία το Πρόγραμμα προσομοιώνει ένα "ανοικτό" περιβαλλοντικό σχολείο. Στην εργασία παρουσιάζονται αναλυτικά οι στόχοι του Προγράμματος, η επιστημονική του δομή, η πορεία κατά τα 4 πρώτα έτη εφαρμογής του και τα πρώτα συμπεράσματα όπως προέκυψαν από την διεθνή αξιολόγηση του Προγράμματος από τους Εθνικούς Συντονιστές σε κάθε συμμετέχουσα χώρα. Επιπρόσθετα παρουσιάζεται ο σχεδιασμός του Προγράμματος για την επόμενη πενταετία κύρια σε ότι αφορά στις νέες επιστημονικές περιοχές στις οποίες προβλέπεται να επεκταθεί το Πρόγραμμα, στις πρωτοβουλίες για την αξιοποίηση των συλλεγόμενων δεδομένων και στις δράσεις για την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών.

* Εθνικός Συντονιστής του Προγράμματος GLOBE

** Εκπαιδευτής GLOBE

ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ 6ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΧΑΛΚΙΔΑΣ

Στα πλαίσια του προγράμματος περιβαλλοντικής εκπαίδευσης του Νομού Ευβοίας το 6ο Γυμνάσιο Χαλκίδας συμμετείχε με θέμα `` Ρύπανση και καθαρισμός του νερού ``.

Συντονιστές και υπεύθυνοι για την πραγματοποίηση του εν λόγω προγράμματος ήταν ο Κος Καντανολέων Νεκτάριος Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός κλάδου ΠΕ12 και καθηγητής του μαθήματος της Τεχνολογίας και η Κα Μπάκου Μαρία καθηγήτρια πληροφορικής κλάδου ΠΕ19 .

Για την υλοποίηση του προγράμματος πήραν μέρος 24 μαθητές του σχολείου μας από την Β’ και από την Γ’ τάξη .

Μετά από τις πρώτες συναντήσεις χωριστήκαμε σε δύο κύριες ομάδες οι οποίες δούλευαν χωριστά. Σε τακτά χρονικά διαστήματα οι δύο ομάδες συναντιόντουσαν και ενημέρωνε η μία την άλλη για την πρόοδο των εργασιών ενώ αντάλλαζαν απόψεις για τον τρόπο που θα συνέχιζαν. Τα κύρια μέρη του προγράμματος ήταν τα ακόλουθα:

Κατ’ αρχήν έγινε συλλογή πληροφοριών για το νερό , τον κύκλο του νερού , την επέμβαση του ανθρώπου στην ροή του νερού με φράγματα , την υπεράντληση από τον υδροφόρο ορίζοντα , στους υδάτινους πόρους κ.λ.π.

Στην συνέχεια μελετήσαμε τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να μολυνθεί το νερό καθώς και τους τύπους μόλυνσης , όπως ρύπανση από τις αποχετεύσεις , από τις βιομηχανίες , από τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται στις καλλιέργειες .

Τέλος ερευνήσαμε τους τρόπους καθαρισμού του νερού μελετώντας τον βιολογικό καθαρισμό του νερού των αστικών λυμάτων της πόλης της Χαλκίδας.

Στη φάση αυτή εκτός από την θεωρητική προσέγγιση του θέματος κατασκευάσαμε μια μακέτα όπου απεικονίζονται όλες οι εγκαταστάσεις του βιολογικού καθαρισμού της Χαλκίδας χρησιμοποιώντας πληροφορίες που πήραμε από την Δ.Ε.Υ.Α.Χ.

Σχεδιάσαμε όλες τις εγκαταστάσεις και περιγράψαμε τις φάσεις λειτουργίας και τα στάδια καθαρισμού της μονάδας.

Κατά την επίσκεψη που έγινε στις εγκαταστάσεις του βιολογικού καθαρισμού τα παιδιά της ομάδας ενημερώθηκαν από τους ειδικούς .

Οι μαθητές έδωσαν όνομα στον βιολογικό καθαρισμό που οι ίδιοι κατασκεύασαν στη μακέτα και έφτιαξαν διαφημίσεις όπου διαφημίζουν την μονάδα επεξεργασίας λυμάτων που κατασκεύασαν .Φωτογραφίες από την μακέτα καθώς και τα υπόλοιπα στοιχεία συγκεντρώθηκαν, επεξεργάστηκαν και εκδώσαμε σε βιβλίο την εργασία μας.

Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ Η ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΟΧΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Μαλαματή Δίτσιου

Φυσιογνώστρια, MSc, MEd,καθηγήτρια ΜΕ,

Αγγελική Τρικαλίτη,

Χημικός, Σχ. Σύμβούλος ΠΕ4,

Αφροδίτη Τουτουδάκη,

Φιλόλογος, MEd

Τα διαπολιτισμικά σχολεία δέχονται μαθητές από ποικίλες χώρες. Οι μαθητές αυτοί είναι παιδιά παλιννοστούντων ελλήνων και αλλοδαποί. Συχνά τα παιδιά αυτά δεν γνωρίζουν καλά την ελληνική γλώσσα και ούτε φυσικά τον ελληνικό πολιτισμό την ελληνική ιστορία, τις συνήθειες κ.λ.π. Είναι λοιπόν σημαντικό για αυτούς:

  • Να μάθουν γρήγορα την ελληνική γλώσσα
  • Να γνωρίσουν το χώρο στον οποίο ζουν
  • Να γνωρίσουν τον πολιτισμό και την ιστορία της χώρας στην οποία ζουν.

Η περιβαλλοντική εκπαίδευση:

  • Μέσω της βιωματικής μεθοδολογίας που ακολουθεί
  • Μέσω της θεματολογίας της που μπορεί να περιλαμβάνει την διερεύνηση του χώρου που ζουν οι μαθητές
  • Μέσω της διεπιστημονικής ή/και πολυεπιστημονικής προσέγγισης που επιλέγει είναι δυνατό να συμβάλλει σημαντικά στην επίτευξη των παραπάνω στόχων.

Με βάση την παραπάνω συλλογιστική σχεδιάστηκε ένα πειραματικό πρόγραμμα ΠΕ ενταγμένο στο ωρολόγιο πρόγραμμα της Α τάξης του 2ου Διαπολιτισμικού Γυμνασίου στο Ελληνικό. Το πρόγραμμα αυτό υποβλήθηκε στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος (ΣΕΠΠΕ) του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και έχει ήδη εγκριθεί.

Γενικός στόχος του προγράμματος είναι η γνωριμία των μαθητών με το χώρο που ζουν (γειτονιά, συνοικία, πόλη, χώρα) και με τον πολιτισμό του.

Θα πραγματοποιείται ένα δίωρο κάθε εβδομάδα Οι ώρες θα διατίθενται από τα μαθήματα:

  • Νέων Ελληνικών
  • Γεωγραφίας

Κάθε μήνα θα πραγματοποιείται επίσης μία επίσκεψη σε έναν χώρο με οικολογικό, ιστορικό ή πολιτιστικό ενδιαφέρον.

Για τις ανάγκες του προγράμματος έχουν σχεδιαστεί είκοσι (20) δίωρες δραστηριότητες καθώς και 5 δραστηριότητες για τις επισκέψεις πεδίου.

Η πρότασή μας αφορά στο σχεδιασμό του προγράμματος και τη συνάρθρωση των επιμέρους δραστηριοτήτων σε ένα ενιαίο όλον.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΜΑΣ

Μπαϊρακτάρης Κων/νος

25ο Δ. Σχ. Χαλκίδας

Έχοντας ως στόχο να προσεγγίσουν οι μαθητές μας το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον της περιοχής τους, εκπονήσαμε, υποβάλαμε και υλοποιήσαμε κατά την σχολική περίοδο 1995-96 το πρώτο – για το σχολείο μας – πρόγραμμα περιβαλλοντικής δράσης.

Κεντρικός άξονας αυτού του προγράμματος ήταν να γνωρίσουν οι μαθητές, αλλά και να καταδείξουν, το οξύτερο των προβλημάτων της πόλης μας – το κυκλοφοριακό.

Έτσι ξεκινήσαμε ένα πλαίσιο ερευνών στο πλησιέστερο – του 25ου Δημ. Σχολείου – κομβικό οδικό σημείο, με τη μέγιστη κυκλοφοριακή ροή και προχωρήσαμε σε συγκεκριμένες προτάσεις αλλαγής της σημερινής χαώδους καταστάσεως, οι οποίες προτάθηκαν στο Δήμο Χαλκιδέων αλλά και στο ευρύ κοινό της πόλης μας.

Επισκεπτόμενοι λοιπόν κατά τακτά χρονικά διαστήματα το συγκεκριμένο σημείο, σε ένα σύνολο 2 ωρών διαπιστώσαμε τη διέλευση από τον κόμβο της Νεάπολης 1638 οχημάτων από τα οποία τα 877 (ποσοστό 53,4%) ήταν Ι.Χ., τα 106 μηχανάκια, τα 21 ποδήλατα και τα υπόλοιπα διάφοροι άλλοι τύποι οχημάτων. Από τα 877 Ι.Χ. τα 530 (ποσοστό 60,4%) είχαν μόνο έναν επιβάτη! Μάλιστα, ένα σύνολο 195 οχημάτων (ποσοστό 11,9%) παραβίασε τους φωτεινούς σηματοδότες.

Το ίδιο ερευνητικό πλαίσιο εμπλουτισμένο και με ερωτήσεις προς τους οδηγούς, αλλά και τους πεζούς, υλοποιήθηκε και κατά την επόμενη σχολική χρονιά, και έγιναν συγκρίσεις με τα προηγούμενα στοιχεία.

Παράλληλα οργανώθηκαν ποδηλατοπορείες σε συνεργασία με το Γραφείο Περιβαλλοντικής Εκπ/σης, κατά τις οποίες διασχίσαμε κεντρικές αρτηρίες της πόλης μας, διατρανώνοντας την άποψή μας και διεκδικώντας την καθιέρωση ποδηλατοδρόμων – πεζόδρομων, οι οποίοι θα συνδέουν τη Χαλκίδα μα τη Ν. Λάμψακο και τη Ν. Αρτάκη δια μέσου: του παραλιακού μεταξύ Ν. Λαμψάκου και Χαλκίδας τμήματος, παρόδων πίσω από το εργοστάσιο Δάριγκ, των οδών Ορίωνος – Κριεζώτου _ Αβάντων _ Τραλλέων – 7ου Συντάγματος - Μάγνη – Χαϊνά – παραλλήλων της λεωφόρου Παπανδρέου δρομίσκων που οδηγούν στη Ν. Αρτάκη. Παράλληλα προτάθηκε να δεσμευτεί προς τούτο τμήμα της λεωφόρου Μακαρίου και να δημιουργηθεί πεζογέφυρα για την εξυπηρέτηση των κατοίκων της Κανήθου, η οποία θα συνδέει τον κεντρικό δρόμο που οδηγεί σ’ αυτή την ταχέως αναπτυσσόμενη συνοικία της πόλης με τον Άγιο Νικόλαο.

Με τέτοιες παρεμβάσεις θ’ ανασάνει η πόλη από την υπερβολική αέρια και ηχητική ρύπανση και θα γίνει μια πόλη που σέβεται τον πολίτη, τον άνθρωπο.

ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Δρ. Σπυροπούλου Δήμητρα

Φυσικός Μετεωρολόγος

Τις τελευταίες δεκαετίες η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση αποτελεί μια από τις σημαντικότερες καινοτομίες τόσο στα διεθνή όσο και στα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα. Μια σημαντική προσπάθεια γίνεται και στην Ελλάδα σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης όπως διαπιστώνεται από τα συνέδρια και την αρθρογραφία.

Οι έννοιες “καιρός” και “κλίμα” είναι οι βασικότερες έννοιες της Μετεωρολογίας που υπάρχουν στα Α.Π. τόσο της Α/θμιας όσο και της Β/θμιας Εκπαίδευσης. Οι έννοιες αυτές έχουν αξία όχι μόνο στα πλαίσια του σχολείου αλλά αφορούν κοινωνικές και άλλες ανάγκες όπως η ορθολογικότερη αντιμετώπιση θεμάτων τα οποία έχουν σχέση με την ανθρώπινη παρέμβαση, τα καιρικά φαινόμενα και τις επιπτώσεις τους στην ασφάλεια, την οικονομία και την καταστροφή του περιβάλλοντος.

Το ερώτημα που τέθηκε ήταν σε ποίο βαθμό η κλασσική διδασκαλία των εννοιών συμβάλει στη διαμόρφωση επιστημονικά αποδεκτών απόψεων στους μαθητές/τριες και στην αξιοποίηση της γνώσης σε καταστάσεις καθημερινής ζωής. Στην έρευνα που επιχειρήθηκε, με βάση ένα κοινό ερωτηματολόγιο, διερευνήθηκαν οι ιδέες και αντιλήψεις των μαθητών/τριων για την έννοια του κλίματος, δέκα τμημάτων της ΣΤ΄ τάξης Δημοτικών Σχολείων και δεκατεσσάρων τμημάτων της Γ΄ τάξης Γυμνασίων. Ο μισός μαθητικός πληθυσμός ήταν από την Αττική και ο υπόλοιπος από την Επαρχία.

Μετά την καταγραφή, ταξινόμηση και μελέτη των απαντήσεων διαπιστώθηκε ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των μαθητών/ριων έχουν εναλλακτικές απόψεις, μη λειτουργικές για την έννοια του κλίματος. Στη συνέχεια προτείνεται ένα πρόγραμμα διδακτικής προσέγγισης της έννοιας του κλίματος στα πλαίσια της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, το οποίο εφαρμόσθηκε και είχε θετικά αποτελέσματα.

ΜΑΘΗΣΗ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΠΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ (CAL) ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ: ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Δέσποινα Δεληγιώργη1, Γεώργιος Κουρουπέτρογλου2,

Aντωνία Μαλανδράκη1 και Γεράσιμος Ξύδας2

1 Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών,

Τμήμα Φυσικής, Τομέας Φυσικής των Εφαρμογών

Πανεπιστημιούπολη, Κτίρ. ΦΥΣ-5, 157 84 Αθήνα

τηλ./fax: 7274924, e-mail: despo@atlas.uοa.gr

2 Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών,

Τμήμα Πληροφορικής,

Τομέας Επικοινωνιών και Επεξεργασίας Σήματος

Πανεπιστημιούπολη, Ιλίσια, 157 84 Αθήνα

e-mail: koupe@di.uoa.gr

 

 

Αντικείμενο της εργασίας είναι η μελέτη, η σχεδίαση και η ανάπτυξη ενός μεθοδολογικού πλαισίου σύμφωνα με το οποίο μπορεί κάποιος να δημιουργήσει εκπαιδευτικό υλικό περιβαλλοντικής εκπαίδευσης με χρήση των τεχνολογιών Μάθησης Υποβοηθούμενης από Υπολογιστή (Computer Aided Learning - CAL) και του διαδικτύου (Internet). Το υλικό αυτό θα είναι χρήσιμο κυρίως για τον μαθητή αλλά και για τον καθηγητή. Σαν παράδειγμα υλοποίησης του πλαισίου αυτού επιλέχθηκε το θέμα ΝΕΡΟ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ για χρήση στις τρεις τάξεις του Γυμνασίου και του Λυκείου στο μάθημα της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης.

Η μεθοδολογία βασίζεται στη χρήση μιας βάσης πολυμέσων (εικόνες, κείμενα, γραφικές παραστάσεις, video, κ.α.) σχετικής με το ΝΕΡΟ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ που καλύπτει όλες τις πτυχές του θέματος: ιστορική, κοινωνική, περιβαλλοντική, τεχνολογική, κ.α. Η παραπάνω βάση δεδομένων μπορεί να είναι τοπική (π.χ. σε CD-ROM) ή να αντλεί δεδομένα από συνδέσμους στο διαδίκτυο.

Στην αρχή της εργασίας εξετάζονται οι σύγχρονες ανάγκες για αποτελεσματική μάθηση, οι προηγμένες Τεχνολογίες Μάθησης και ο ρόλος της ευέλικτης μάθησης. Ακολουθεί η ανάπτυξη της έρευνας για τη συλλογή του υλικού. Στη συνέχεια αναπτύσσεται η μεθοδολογία ευέλικτης άντλησης και εκπαιδευτικής παρουσίασης των στοιχείων για την κατανόηση από τον μαθητή καθώς και την παροχή ενός εργαλείου στη διάθεση του καθηγητή περιβαλλοντικής εκπαίδευσης με σκοπό την βελτίωση της απόδοσής του.

Ο σκοπός του παραδείγματος εφαρμογής είναι πρωταρχικά η παροχή ευρείας γενικής γνώσης γύρω από το ΝΕΡΟ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, τη φιλοσοφία του, τις θεωρητικές βάσεις και την έρευνά του. Κατά δεύτερο λόγο είναι η παροχή ειδικευμένων γνώσεων για το θέμα. Συγκεκριμένα η εφαρμογή περιλαμβάνει τις εξής ενότητες: Θεωρητικό υπόβαθρο, Ιστορική αναδρομή (Θεοί, Μύθοι, κλπ), Λαϊκή Μετεωρολογία - Πρακτική πρόγνωση καιρού, Υδρολογικός κύκλος (Εξάτμιση, Συμπύκνωση, Κατακρήμνιση, Διήθηση, Απορροή, Διαπνοή, Υπόγειο νερό), Ρύπανση νερών (Οξινη βροχή, Τύποι και πηγές ρύπανσης), Διαχείριση νερών και Μαθησιακές δραστηριότητες.

Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου θα γίνει παρουσίαση της εφαρμογής.

"ΕΛΥΜΝΙΟΥ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ"

Παλάντζας Γιάννης - Μανούσης Μιχάλης

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΙΜΝΗΣ

Κατά την Σχολική χρονιά 1996-97 ,αναλάβαμε την εκπόνηση ενός σύνθετου Περιβαλλοντικού προγράμματος με άμεσους και απώτερους στόχους την επίτευξη και την απαρχή εφαρμογής, σε διαχρονική βάση ,της ΠΕ στον συγκεκριμένο σχολικό φορέα.

-Την ένταξη, σύνδεση και ανταπόκριση του σχολείου μας στους άξονες δράσης και πολιτικής του ΥΠΕΠΘ στον τομέα της ΠΕ.

-Την ευαισθητοποίηση των μαθητών πάνω σε θέματα Περιβαλλοντικής διαχειρίσεις και την ανάπτυξη των ιδιαίτερων δεξιοτήτων τους, μέσα από την υλοποίηση του συγκεκριμένου προγράμματος.

-Την δημιουργία ενός μόνιμου και λειτουργικού χώρου που θα μπορεί να ανταποκρίνεται ικανοποιητικά στις απαιτήσεις των εκπονούμενων συναφών προγραμμάτων.

-Την κατάδειξη οφθαλμοφανούς-χειροπιαστής κατάληξης της πρωτοβουλίας, για να επιβεβαιώνεται και να κατανοείται από τους μαθητές ο συνειρμός της πρόσθετης προσπάθειας και ενός αναλόγου, αξιόλογου αποτελέσματος.

-Την απόκτηση μιας ικανοποιητικής-φυσιογνωστικού περιεχομένου-τράπεζας πληροφοριών και της υλικής και τεχνικής-εποπτικής υποδομής, παράγοντες απαραίτητοι που δρουν επικουρικά και συντελούν σε ένα επιτυχημένο αποτέλεσμα.

Θεωρήσαμε αναγκαία αυτή την πρωτοβουλία, επειδή κυρίαρχη είναι η διαπίστωση πως ο γεωγραφικός χώρος της Β.Δ Εύβοιας, διασώζει μέχρι σήμερα και άγνωστο για πόσο ακόμα, ένα άθικτο φυσικό περιβάλλον , που πρέπει να εκτιμηθεί και να διασωθεί, πλήθος εθνικοαρχαιολογικών χώρων και έναν ανόθευτο παραδοσιακό-λαογραφικό τρόπο ζωής, ο οποίος επειδή σίγουρα μελλοντικά θα αλλοιωθεί ,θα πρέπει τουλάχιστο να καταγραφεί ή να απαθανατιστεί. Συνάμα προσφέρει την μοναδική δυνατότητα στον επισκέπτη – μελετητή να παρακολουθήσει τη διαχρονική-κλιμακωτή ανάπτυξη μιας διευρυμένης εξορυκτικής και μεταποιητικής διεργασίας(βιομηχανία Λευκολίθου ήδη από το 1870) ,ενώ παράλληλα να αντιληφθεί τις γενικότερες κοινωνικοοικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις, που αυτή επέφερε.

Αφού εξασφαλίστηκε η συμμετοχή 131 μαθητών ,προσδιορίστηκαν τα γνωστικά και προς εξέταση θέματα, στα οποία οι μαθητές ανταποκρίθηκαν με καταπληκτικό τρόπο και ιδιαίτερα ώριμο τρόπο.

Συγκεντρώθηκε πλήθος πρωτότυπων εργασιών, με καταγραφές στοιχείων εξαιρετικού ενδιαφέροντος ,επισημάνσεις και διασώσεις πληροφοριών .

Εξασφαλίστηκε αξιόλογη συγκέντρωση υλικού ,περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, ως απόρροια της υποστήριξης που έτυχε το σχολείο μας από τους μεγαλύτερους περιβαλλοντικούς οργανισμούς και οικολογικούς συλλόγους της χώρας μας.

Κατά την εξέλιξη του Προγράμματος τοποθετήθηκαν σε χώρους του σχολείου μας πίνακες που φιλοξενούσαν μόνιμα ή εναλλασσόμενα θέματα γενικότερου Περιβαλλοντικού και Οικολογικού ενδιαφέροντος και τέθηκαν οι βάσεις για τη διασχολική συνεργασία και την ανάπτυξη παιδαγωγικών επαφών με άλλα σχολεία ανά την Ελλάδα.

Απόσταγμα όλης της πολύμηνης και φιλότιμης προσπάθειας των μαθητών αποτελεί το βιβλίο Ελυμνίου Περιήγηση,το οποίο παρόλες τις ατέλειες και τις ελλείψεις, που τυχόν συγκεντρώνει ,φιλοδοξεί να αναδείξει την δυναμική των συντονισμένων μαθητικών εργασιών και πρωτοβουλιών.

H δυναμική αυτή ,φιλοδοξία μας είναι ,να κατοχυρωθεί διαχρονικά μέσα από την ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών¨¨

-Την συγκρότηση και την κατάθεση φακέλου για την ίδρυση Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στην Λίμνη

-Την παρότρυνση της τοπικής κοινωνίας για την ανάπτυξη ενδιαφέροντος σε πολιτισμικά κεφάλαια, που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν παραγνωρισμένα(Εθνοαρχαιολογικοί χώροι- Μεταλλεία Λευκολίθου)

-Την ανάληψη μιας νέας πρωτοβουλίας στην οποία συμμετέχουν όλα τα σχολεία Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης του Δήμου Ελυμνίων. Στόχος μας η συγκέντρωση πληροφοριών και τεκμηρίων με ιστορική ,λαογραφική και οικολογική αξία ,με τις μεθόδους της έρευνας από τους μαθητές ,της αυτοψίας και μελέτης Φωτογραφιών εποχής.

Μετά από μια πρωτοβάθμια αξιολόγηση, τα επιλεγμένα στοιχεία θα αποθηκεύονται ηλεκτρονικά και θα αξιοποιούνται συνολικά στο τέλος κάθε σχολικής χρονιάς .Συγκροτείται δηλαδή μια ηλεκτρονική τράπεζα πληροφοριών που θα υποστηρίξει την εκπαιδευτική διαδικασία και όπου μακροπρόθεσμα θα ανατρέχει κάθε μαθητής και μελλοντικός ερευνητής.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ – ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Χρήστος Γαλάνης – Αγγελική Φρατζεσκίδου

13ο Δημοτικό Σχολείο Χαλκίδας

Το φετινό θέμα “Ενέργεια – Φυσικοί πόροι” επιλέχτηκε σε συνεργασία με την υπεύθυνο της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης κα Θ. Καλαμπαλίκη και την ελληνική εταιρεία προστασίας της φύσης στα πλαίσια του προγράμματος “οικολογικά σχολεία” που έχουν διάρκεια 3 ετών και σε συνεργασία με την ευρωπαϊκή κοινότητα. Το 13ο Δημ. Σχολείο Χαλκίδας χαρακτηρίστηκε ως το “οικολογικό σχολείο” Ν. Εύβοιας. Το θέμα επεξεργάστηκαν τα τμήματα Α1, ΣΤ3.

Σκοπός –Στόχοι του Προγράμματος είναι:

  • Να αυξηθεί η συνεργασία των μαθητών
  • Να αποκτήσουν την ικανότητα να ανατρέχουν σε βιβλιογραφία ώστε να αντλούν πληροφορίες
  • Να ενημερωθούν και να ευαισθητοποιηθούν για το θέμα της ενέργειας
  • Να καλλιεργήσουν την ευαισθησία των μαθητών και των οικογενειών τους για την εξοικονόμηση ενέργειας
  • Να αναλάβουν πρωτοβουλία και δράση για εξοικονόμηση ενέργειας

Αξιολόγηση του προγράμματος

Οι στόχοι επιτεύχθηκαν σε μεγάλο βαθμό, γιατί οι μαθητές κατανόησαν το ρόλο που παίζει η ηλεκτρική ενέργεια στη ζωή μας και συνειδητοποίησαν τη μεγάλη σημασία που έχει για το περιβάλλον η μείωση της σπατάλης της ηλεκτρικής ενέργειας.

Αποτελέσματα – Συμπεράσματα

  • Τα παιδιά εξοικειώθηκαν με το κοντινό τους περιβάλλον τάξης, οικογένειας, σχολείου, γειτονιάς
  • Κατανόησαν στα μέτρα των δυνατοτήτων τους το “ενεργειακό πρόβλημα”
  • Συνειδητοποίησαν την ανάγκη για εξοικονόμηση ενέργειας στο χώρο του σχολείου και του σπιτιού τους

Προτάσεις – Δράσεις των μαθητών

  • Τα παιδιά μοίρασαν στην ευρύτερη περιοχή του σχολείου μας φυλλάδια με χρήσιμα συμπεράσματα όσον αφορά τρόπους μείωσης της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι μαθητές πρότειναν στους υπεύθυνους τοπικής και νομαρχιακής αυτοδιοίκησης Εύβοιας την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στοιχείων στο 13ο Δημ. Σχ. Χαλκίδας για να έχουμε σε πειραματικό – αρχικό στάδιο, εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας από την ηλιακή ενέργεια.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΣΥΜΠΑΝΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

Μαρία Αδάμ

Ψυχολόγος

Ο ανθρώπινος οργανισμός, ύλη και ενέργεια ταυτόχρονα, δημιουργήθηκε, δραστηριοποιείται και αναπτύσσεται μέσα στο περιβάλλον το Συμπαντικό το Πλανητικό, το Φυσικό, το Κοινωνικό και διέπεται από τους ίδιους ακατάλυτους καθοριστικούς Νόμους του Σύμπαντος Χαμηλτονιανής Κβαντομηχανικής Κατάστασης, καθώς η ίδια μορφή ΡΟΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, δυναμική, διακριτική, ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ, συνεχίζεται με Συνέπεια και διαμορφώνει την Δύναμη της Εξέλιξης.

Η ύπαρξη με ΣΥΝΕΧΕΙΑ και ΣΥΝΕΠΕΙΑ της Δύναμης της Εξέλιξης, δηλώνει ύπαρξη της ίδιας ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ σε όλα τα στοιχειώδη σωματίδια ή στα σύνολα των στοιχειωδών σωματιδίων, το χρόνο της δημιουργίας & της εμφάνισής τους στο Ενοποιημένο Ενεργειακό Συμπαντικό Περιβάλλον Χαμηλτονιανής Κβαντομηχανικής Κατάστασης.

Η ίδια μορφή ΡΟΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, η ίδια ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ υφίσταται σε όλα τα Γαλαξιακά Συστήματα Του Σύμπαντος, στους Πολυπληθείς Αστέρες τους και στα Πλανητικά τους Συστήματα.

Υφίσταται και στο Ενοποιημένο Ενεργειακό Πεδίο του ωαρίου και εκείνο του σπερματοζωαρίου το χρόνο της σύλληψης, το χρόνο της σύζευξης στο Ενοποιημένο Ενεργειακό Πεδίο Κβαντομηχανικής Χαμηλτονιανής Κατάστασης της μήτρας της μητέρας, όσο χρόνο η ίδια δραστηριοποιείται ως Οργανισμός- ύλη - ενέργεια, καθώς η μορφή ΡΟΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ που την δραστηριοποιεί, είναι δυναμική, διακριτική, δημιουργική. Είναι φυσιολογική και ομαλή.

Με φυσιολογική και ομαλή μορφή ΡΟΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, Η Δύναμη της Εξέλιξης αρχίζει να υπάρχει ως Δύναμη της Ανάπτυξης ή ως Ικανότητα Ανάπτυξης ή ως φυσιολογική και ομαλή Πορεία Ανάπτυξης των Ικανοτήτων.

Ενεργοποιείται ο Νευροενδοκρινικός Άξονας με Δονήσεις και Ταλαντώσεις σταθερές, με σαφή και ακριβώς μαθηματική δομή ενέργειας, δυναμική, διακριτική, δημιουργική.

Αναπτύσσονται οι Δημιουργικές Ικανότητες καθώς ταυτόχρονα αναπτύσσονται τα αντίστοιχα νευρικά κύτταρα και νευρικές κυτταρικές δομές, οι απολήξεις και οι συναφείς αυτών. Αναπτύσσονται τα κύτταρα και οι κυτταρικές Δομές και εξασφαλίζεται η φυσιολογική λειτουργία και η αναγκαία Ταυτόχρονη διαφοροποίηση γονιδίων, τμήματος η τμημάτων αυτών.

Τι συμβαίνει, αν το Περιβάλλον, Κοινωνικό και Φυσικό του Πλανήτη μας, διαφοροποιημένο από τις ανθρώπινες επεμβάσεις, μεταλλαχθεί σε κατακερματισμένο είναι γνωστό, με την εμφάνιση των ποικίλων ΔΕΙΝΩΝ που μαστίζουν το Φυσικό και Κοινωνικό Περιβάλλον, παγκόσμια.

Αναπτύσσονται Καθηλωτικές της Ανάπτυξης Ικανότητες & Καταστροφικές και Αυτοκαταστροφικές, με τις αντίστοιχες επιπτώσεις στην μορφή ανάπτυξης ή υποστροφής των απολήξεων των νευρικών εγκεφαλικών κυττάρων, στην μορφή ανάπτυξης των συνάψεών τους, με ταυτόχρονη αντίστοιχη διαφοροποίηση γονιδίων, τμήματος ή τμημάτων αυτών.

Η αποφυγή της Ανάπτυξης των προαναφερομένων Αρνητικών Ικανοτήτων είναι δυνατή. Είναι κατάσταση και αναστρέψιμη. Αρκεί η παρεμβολή της ανθρώπινης επέμβασης στο κάθε Κοινωνικό Σύνολο, γονεϊκό, οικογενειακό, συγγενικό, γειτονικό, φιλικό κυρίως όμως σχολικό, μέσα στα οποία δραστηριοποιείται ο αναπτυσσόμενος νέος Οργανισμός- ύλη -ενέργεια, την περίοδο της Ανάπτυξης 0-18, 20 ή 22 χρόνια, να μην αλλοιώνει τα ενοποιημένα πεδία της Συμπαντικής Ενέργειας.

Με αποφυγή κάθε απόκρισης από τους Συμπαντικούς Νόμους, με μορφή ΡΟΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ δυναμική, διακριτική, δημιουργική, δεν παρεμποδίζεται η μετατροπή, των δυνατοτήτων ευρισκόμενης στο αντίστοιχο γονίδιο ή στα αντίστοιχα γονίδια, σε τμήμα ή τμήματα αυτών, σε Ικανότητες, τον προκαθορισμένο από το DNA χρόνο.

ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ Β. ΑΙΓΑΙΟΥ,

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΙΣ ΒΑΘΙΕΣ ΛΕΚΑΝΕΣ

Δημήτρης Γεωργόπουλος*, Βασίλης Ζερβάκης*

* Εθνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

Άγιος Κοσμάς, 166 04 Ελληνικό

Το Αιγαίο Πέλαγος είναι μια θάλασσα που χαρακτηρίζεται από τη μεγάλη έκταση της ακτογραμμής της και το πολύ μεγάλο πλήθος νησιών, νησίδων, βραχονησίδων και βράχων. Εκτεταμένα plateaux διαδέχονται βαθιές λεκάνες. Τα plateaux του Θερμαϊκού και της Σαμοθράκης στο βορρά, της Λήμνου νοτιότερα και των Κυκλάδων και της Δωδεκανήσου στο κεντρικό και νοτιοανατολικό Αιγαίο, χωρίζονται από τη βαθιά και στενή Τάφρο του Β. Αιγαίου, τηn εκτεταμένη λεκάνη της Χίου και τη βαθιά λεκάνη του Κρητικού Πελάγους. Οι διάφορες λεκάνες και υπολεκάνες επικοινωνούν μεταξύ τους μέσω υβωμάτων των οποίων τα βάθη ποικίλουν. Θεωρείται πάντως ότι όλες οι περιοχές του Αιγαίου επικοινωνούν πάνω από την ισοβαθή των 300m.

Το Β. Αιγαίο δέχεται νερά από τη Μαύρη Θάλασσα που φθάνουν στο Αιγαίο αφού περάσουν από το Βόσπορο, τη Θάλασσα του Μαρμαρά και τα Στενά των Δαρδανελίων. Χαρακτηρίζονται από χαμηλή αλατότητα και είναι συνήθως ψυχρά. Στο επιφανειακό στρώμα εντοπίζονται επίσης τα νερά που προέρχονται από τη Λεβαντίνη. Τα νερά αυτά είναι θερμότερα και έχουν σαφώς μεγαλύτερη αλατότητα. Στη διάρκεια της θερινής περιόδου στο Ανατολικό Αιγαίο νότια του στομίου των Δαρδανελίων αναπτύσσονται εκτεταμένες αναβλύσεις δηλ. εμφάνιση νερών στην επιφάνεια που προέρχονται από βαθύτερα στρώματα της θαλάσσιας μάζας. Τα νερά αυτά είναι ιδιαίτερα κρύα και διαφοροποιούν την κατανομή της επιφανειακής θερμοκρασίας στο Αιγαίο. Αυτή η δομή αντιστρέφεται στη διάρκεια του χρόνου. Τα ψυχρά και λιγότερο αλμυρά νερά καταλαμβάνουν το χειμώνα το βόρειο και το δυτικό τμήμα του Β. Αιγαίου ενώ στη διάρκεια του θέρους τα ψυχρά και με υψηλή αλατότητα νερά καταλαμβάνουν το Ανατολικό Αιγαίο. Στα βαθύτερα στρώματα μπορούμε να αναγνωρίσουμε το Ενδιάμεσο Νερό της Μεσογείου που καταλαμβάνει τα ενδιάμεσα βάθη της περιοχής έρευνας (75 έως 300m περίπου). Τα βαθύτερα στρώματα και οι βαθιές λεκάνες της περιοχής έρευνας καλύπτονται από νερά που διαμορφώνονται σε διάφορα σημεία του Β. Αιγαίου και έχουν διαφορετικά υδρολογικά χαρακτηριστικά.

Οι βαθιές λεκάνες του Β. Αιγαίου είναι πάντα πολύ καλά οξυγονωμένες πράγμα που σημαίνει ότι τα βαθιά και πυθμενικά νερά ανανεώνονται αρκετά συχνά. Η διερεύνηση των τρόπων και των διαδικασιών ανανέωσης των νερών των βαθιών λεκανών είναι το αντικείμενο που διερευνάται τα τελευταία χρόνια και γίνεται προσπάθεια να προσδιοριστούν τα σημεία αλλά και οι τρόποι δημιουργίας πυκνών νερών στην περιοχή ενδιαφέροντος. Φαίνεται ότι υπάρχει συχνή ανανέωση των βαθιών και πυθμενικών νερών αλλά είναι βέβαιο ότι αυτό δεν γίνεται κάθε χρόνο. Η δημιουργία πυκνών νερών είναι συνδυασμένη με βαρείς χειμώνες και τα χαρακτηριστικά των πυκνών νερών δεν είναι κάθε φορά τα ίδια. Παίζει σημαντικό ρόλο η γεωγραφική θέση των πηγών όπου δημιουργήθηκαν τα βαριά νερά, τα νερά που υπήρχαν στην επιφάνεια και συμμετείχαν στις διαδικασίες δημιουργίας καθώς επίσης και η σφοδρότητα των καιρικών φαινομένων που συνέβαλλαν στις διαδικασίες δημιουργίας.

ΣΥΜΒΟΛΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ

ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΑΕΡΑ

Δ. Ζευγώλης

Φυσικό Τμήμα, Πανεπιστήμιο Πατρών

Την τελευταία δεκαετία έχει παρατηρηθεί μία έντονη κινητικότητα, από πλευράς πολιτείας με ανάλογο ενδιαφέρον για τον έλεγχο των διαταραχών του οικολογικού μας συστήματος. Κυρίως το ενδιαφέρον εστιάζεται στη συλλογή ποιοτικών και ποσοτικών αναλύσεων σχετικά με το μηχανισμό διάδοσης και την ταχύτητα διάδοσης των εν λόγω ρυπαντών ώστε να βρεθούν οι κατάλληλοι μηχανισμοί καταπολέμησης του βαθμού της ρύπανσης. Ειδικότερα, για το λεκανοπέδιο της Αττικής ενδιαφέρον παρουσιάζει η χωροχρονική κατανομή των αερίων ρύπων, ο αποτελεσματικός εντοπισμός σημειακών, γραμμικών και επιφανειακών πηγών ατμοσφαιρικής ρύπανσης, η διαπίστωση μεταφοράς ρύπανσης από περιοχή σε περιοχή και βασικά η διαχείριση της ποιότητος του αέρα.

Μία ανεκπλήρωτη επιθυμία κάθε αρμόδιου φορέα (ΥΠΕΧΩΔΕ, Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Υπουργείου Ανάπτυξης, ΤΕΕ, ΣΕΒ, ΕΤΒΑ, ΟΤΑ και Συλλόγων Προστασίας Περιβάλλοντος), που ασχολείται με θέματα αναβάθμισης της ποιότητας ζωής, βελτίωσης των συνθηκών περιβάλλοντος, κυρίως στο λεκανοπέδιο της Αττικής, είναι η αναζήτηση πόρων για την αγορά ενός κινητού συστήματος LIDAR με το οποίο είναι δυνατόν να επιτευχθεί πληρέστερος προσδιορισμός των πρωτογενών εστιών ατμοσφαιρικής ρύπανσης πάνω από μία κατοικημένη περιοχή ή βιομηχανική ζώνη. Με αυτό το σύστημα θα πραγματοποιηθεί το πιο ουσιαστικό βήμα για την επίλυση του προβλήματος της σωστής διαχείρισης της ποιότητας του αέρα, το οποίο αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά και χρόνια προβλήματα της Αθήνας. Η συνεχής παρακολούθηση και καταγραφή της ρύπανσης με τα άμεσα επακόλουθα μέτρα για την έγκαιρη αντιμετώπισή της θα ευαισθητοποιήσει τους πολίτες της πρωτεύουσας, θα τους προβληματίσει και θα αφυπνίσει τη συνείδησή τους για το περιβάλλον, στο οποίο ζουν και εργάζονται καθημερινά.

ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΜΕ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

Α.Δ. Αδαμόπουλος1,2, Χ. Δ. Καμπεζίδης1 και Δ. Ζευγώλης2

1 Ομάδα Ατμοσφαιρικής Έρευνας, Ινστιτούτο Μετεωρολογίας και Φυσικής του Ατμοσφαιρικού Περιβάλλοντος

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, ΤΘ 20048, 11810 Αθήνα

2 Τμήμα Φυσικής, Πανεπιστήμιο Πατρών, 26500 Πάτρα

Η ατμοσφαιρική ρύπανση στο λεκανοπέδιο της Αθήνας είναι μια πραγματικότητα με δυσμενείς συνέπειες τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Είναι φυσικό, λοιπόν, να κεντρίσει το επιστημονικό ενδιαφέρον και την κοινή γνώμη αφού επιφέρει δυσάρεστες επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων, τα μνημεία (π.χ. Ακρόπολη), τα φυτά κ.α. Η παρούσα εργασία δείχνει πώς τα επίπεδα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης μπορούν να καταγραφούν με ένα ασυνήθιστο τρόπο.

Η μέθοδος αυτή στηρίζεται στην απορρόφηση της άμεσης ηλιακής ακτινοβολίας από αέρια και αερολύματα κατά τη διέλευσή της μέσα από την ατμόσφαιρα. Για το σκοπό αυτό ελήφθησαν φασματικές μετρήσεις άμεσης ηλιακής ακτινοβολίας με ανάλυση 0.5nm. Έτσι, η ολική οπτική πυκνότητα καθώς και η διαπερατότητα της ατμόσφαιρας μπορούν να υπολογιστούν στην φασματική περιοχή 310-575nm.

Οι παραπάνω φασματικές οπτικές ιδιότητες της ατμόσφαιρας υπολογίζονται και συγκρίνονται για δυο χαρακτηριστικές ημέρες με διαφορετικές συνθήκες. Πράγματι, επιλέχτηκε μια μέρα όπου εμφανίστηκε επεισόδιο ρύπανσης το οποίο ευνοήθηκε από την ανάπτυξη θαλάσσιας αύρας. Η δεύτερη ημέρα ήταν καθαρή χωρίς εμφάνιση νέφους σαν φυσική συνέπεια των βορείων ανέμων που έπνεαν στην περιοχή. Τα αποτελέσματα συζητούνται δίνοντας έμφαση στις διαφορετικές καιρικές συνθήκες και τις τοπογραφικές ιδιαιτερότητες του λεκανοπεδίου της Αθήνας. Η μελέτη των φασματικών οπτικών ιδιοτήτων της ατμόσφαιρας στην υπό εξέταση υπεριώδη και οπτική περιοχή, γραμμή προς γραμμή, μπορεί να οδηγήσει σε ποιοτική και ποσοτική εκτίμηση της ρύπανσης που κυρίως αποδίδεται στο όζον, τα οξείδια του αζώτου και τα αερολύματα.

ΥΔΑΤΙΝΑ ΚΑΙ ΧΕΡΣΑΙΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Μανώλης Κεραμάρης,

Διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Νομού Ευβοίας

Παπαναστασίου 10Α, 34100 Χαλκίδα

Η παρούσα εργασία παρουσιάστηκε σε εκπαιδευτικούς Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, στα πλαίσια σχετικού προγράμματος Κινητικότητας, που οργανώθηκε από τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Νομού Ευβοίας στη Στενή Ευβοίας τον Οκτώβριο του 1998.

Σκοπός της εργασίας ήταν η ενημέρωση, η εμβάθυνση και η ευαισθητοποίηση μιας επιλεγμένης ομάδας είκοσι (20) εκπαιδευτικών από Γυμνάσια και Λύκεια του Νομού Ευβοίας σε θέματα όπως η γενική θεώρηση των οικοσυστημάτων, η ροή της ενέργειας σε ένα οικοσύστημα, η υποβάθμιση της βιωσιμότητας των οικοσυστημάτων από την ανθρώπινη δραστηριότητα και η προστασία των οικοσυστημάτων μέσα από τη διαμόρφωση οικολογικής συνείδησης.

Αναμενόμενα αποτελέσματα αυτής της εργασίας είναι η μεταφορά στη συνέχεια αυτής της γνώσης και της εμπειρίας στους μαθητές και στις μαθήτριες των Γυμνασίων και Λυκείων, μέσα από προγράμματα περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, συμβάλλοντας έτσι θετικά στη διαμόρφωση οικολογικής συνείδησης στους αυριανούς ευαισθητοποιημένους και ενεργούς πολίτες.

Το συμπέρασμα που προκύπτει αβίαστα μέσα από την εισήγηση είναι ότι τα μεγάλα παγκοσμίων διαστάσεων οικολογικά προβλήματα όπως το φαινόμενο του Θερμοκηπίου, η όξινη βροχή, η τρύπα του όζοντος, το φαινόμενο El Ninio κ.λ.π, με τις τεράστιες επιπτώσεις τους, δεν είναι παρά το αποτέλεσμα της αλόγιστης χρησιμοποίησης των πλουτοπαραγωγικών πόρων του πλανήτη μας σε βάρος των φυσικών οικοσυστημάτων, προκειμένου να επιτευχθεί ο τεράστιος πλούτος του λεγόμενου αναπτυγμένου κόσμου.

Προκύπτει επίσης σαν αυτονόητη και αναγκαία επιλογή μας η ανάπτυξη νέων αναπτυξιακών στρατηγικών, όπως αυτή της αειφόρου ανάπτυξης, προκειμένου να επιβραδύνουμε την υποβάθμιση και την καταστροφή των φυσικών οικοσυστημάτων, ώστε να δώσουμε στα παιδιά μας ή και στα εγγόνια μας τη δυνατότητα να αποκαταστήσουν την ισορροπία της Φύσης.-

 

ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΑΧΥΣΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΡΥΠΩΝ ΑΠΟ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΗΓΗ. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΥΠΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΟΔΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΞΥ Α.Κ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ Α.Κ ΚΗΦΙΣΙΑΣ.

Θανάσης Ανδρίτσος

Φυσικός Msc Φυσικής Περιβάλλοντος – Υποψήφιος Διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Πρόεδρος στον “ΣΥΛΛΟΓΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ”

Η ελεύθερη Λεωφόρος Ελευσίνας - Σταυρού - Αεροδρομίου (Α/Δ) Σπάτων αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα συγκοινωνιακά έργα στην Αττική. Είναι ένα σημαντικό κομμάτι του σχεδιασμού μεταφορών που προβλέπονται από το ρυθμιστικό σχέδιο της Αθήνας, το οποίο και αποβλέπει:

  1. Στον μετασχηματισμός του σημερινού ακτινωτού οδικού δικτύου σε δακτυλιακό και
  2. την ανάπτυξη Δικτύου Δημοσίων Συγκοινωνιών με μέσα υψηλής μεταφορικής ικανότητας και υψηλού επιπέδου εξυπηρέτησης.

Στη συγκεκριμένη εργασία μελετάται η διάχυση ατμοσφαιρικών ρύπων που οφείλεται στην κυκλοφορία οχημάτων μεταξύ Α.Κ Μεταμόρφωσης και Α.Κ Κηφισίας. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε με την κατασκευή και χρήση μοντέλου ατμοσφαιρικής διάχυσης βασισμένου σε λύση της εξίσωσης Gauss. Παρουσιάζονται αναλυτικά τα αποτελέσματα κατά ρύπο, καθ’ ύψος και κατά μήκος από την γραμμική πηγή εκπομπής.

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΝΗΠΙΑΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Θάλεια Καλαμπαλίκη - Μπάου

Σαμαρτζή 26 34100 Χαλκίδα

Κατά τη διάρκεια της νηπιακής ηλικίας τα παιδιά οικοδομούν τον τρόπο της σκέψης τους αλλά και ηθικούς κανόνες, συνήθειες και στάσεις ζωής.

Η ολόπλευρη ανάπτυξη τους συντελείται καθημερινά καθώς αυτενεργούν, παίζουν, παρατηρούν, πειραματίζονται και δημιουργούν μέσα και έξω από το σχολείο.

Σύμφωνα με το ισχύον Αναλυτικό Πρόγραμμα του Νηπιαγωγείου καθώς και με τις αρχές και τη μεθοδολογία της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ο εκπαιδευτικός ενθαρρύνει το παιδί να ερευνήσει το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον, μέσα από τη βίωση εμπειριών, κατά τη διάρκεια της πραγματοποίησης προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης.

Τα θέματα που μπορούν να μελετηθούν αντλούνται από το οικολογικό, κοινωνικό, πολιτισμικό και δομημένο περιβάλλον και εξαρτώνται από τα ενδιαφέροντα των παιδιών και τα ερεθίσματα που προσφέρει το άμεσο περιβάλλον. Προτείνονται θέματα όπως " το σώμα μου ", " η διατροφή μου", "η αυλή του σχολείου μου", "το πάρκο", "η γειτονιά μου", "το δάσος", "η θάλασσα", "τα λουλούδια", "τα ζώα", "η πόλη ή το χωριό μου", "τα σκουπίδια", κ.α.

Η μελέτη των επιλεγμένων θεμάτων στο νηπιαγωγείο γίνεται μέσα από ελκυστικές για τα παιδιά διαδικασίες. Ο βασικός τρόπος προσέγγισης είναι το παιχνίδι , που κυριαρχεί στις περισσότερες δραστηριότητες, όπου το παιδί, συμμετέχοντας ενεργά, πλαταίνει τη γνώση του για τον κόσμο που ζει, αντιλαμβάνεται τη συνεχή αλληλεπίδραση που δημιουργείται ανάμεσα σ' αυτό και το περιβάλλον και συνειδητοποιεί σιγά - σιγά τις συνέπειες των πράξεων του πάνω σ' αυτό.

Ανάλογα με το θέμα της έρευνας προτείνονται ποικίλες ατομικές και ομαδικές δραστηριότητες, απ' όλους τους τομείς, μερικές από τις οποίες θα αναλυθούν στην εργασία.

Ενδεικτικά αναφέρουμε τις επισκέψεις και γενικά τις συχνές μετακινήσεις και δράσεις στον πρός διερεύνηση χώρο και τη μελέτη φαινομένων μέσα από απλά πειράματα. Επίσης ξεχωριστή θέση κατέχουν οι καλλιτεχνικές και λογοτεχνικές δραστηριότητες καθώς και οι δημιουργικές γλωσσικές δραστηριότητες όπως συζητήσεις, συνεντεύξεις, δημιουργία ιστοριών, κ.α.

 

TEXNH ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Μια Εναλλακτική Διδακτική Προσέγγιση

Μυλωνάκου - Κεκέ Ζ.

Υπ. Περιβαλλοντικής Α/θμιας Εκπαίδευσης Λακωνίας

Διατρέχουμε μία περίοδο αποφασιστικών επιλογών για τη βιωσιμότητα της κοινωνίας μας, από περιβαλλοντική άποψη, γι’ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία η ουσιαστική ευαισθητοποίηση, ο προβληματισμός και η ενεργός συμμετοχή των μαθητών, στις διαδικασίες που
αφορούν στη γνώση και στην προστασία του περιβάλλοντος.

Μέσα σ' αυτό το κλίμα, η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση προβάλλει σαν αναγκαιότητα, με πολύ σημαντικότερες προεκτάσεις, απ' ότι το όνομά της μπορεί να υπονοεί.

Η δική μας πρόταση, είναι μια διαφορετική διδακτική προσέγγιση των περιβαλλοντικών μηνυμάτων, που είτε κατακλύζουν τα σχολικά εγχειρίδια του Δημοτικού σχολείου, είτε γίνονται αντικείμενο ενός περιβαλλοντικού προγράμματος. Η διαφορετική αυτή οπτική συνίσταται, στην προσέγγιση του συγκεκριμένου περιβαλλοντικού μηνύματος, μέσα από όσο το δυνατό περισσότερες μορφές της Τέχνης, (τη Ζωγραφική, την Πλαστική, τη Μουσική, την Κίνηση, το Ρυθμό, το Χορό, το Μύθο, τη Θεατρική έκφραση, τη Λογοτεχνία) και με τη συμμετοχή όλων των αισθήσεων, συμπεριλαμβανομένης ακόμη και της κιναίσθησης. Η συγκεκριμένη διαδικασία εφαρμόζεται κατά την πρώτη επαφή των μαθητών με το περιβαλλοντικό μήνυμα, το οποίο αντιμετωπίζεται ολικά, μέσα από πολλές μορφές βίωσης και έκφρασης, που μετουσιώνονται σε Τέχνη, με έμφαση στον αυτοσχεδιασμό και στην αυτενέργεια. (Δεν αναφερόμαστε στη χρησιμοποίηση κάποιων μορφών Τέχνης που συνήθως γίνεται κατά την παρουσίαση ενός προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και μετά την ολοκλήρωσή του. Η συγκεκριμένη διαδικασία είναι διαφορετική και εφαρμόζεται στην πρώτη επαφή με το περιβαλλοντικό θέμα).

Με τη “διδακτική” αυτή προσέγγιση των περιβαλλοντικών θεμάτων - προβλημάτων δημιουργείται ένα μη γραμμικό πλέγμα παραμέτρων του προβλήματος, που αλληλεπιδρούν για να συνθέσουν την έκφραση και τη συμπεριφορά του μαθητή, ως βιοψυχοκοινωνικού συστήματος. Σε αυτό το πλαίσιο αναδύεται η μοναδικότητα της οντότητας του μαθητή και αναδεικνύεται η σημασία του περιβαλλοντικού ζητήματος, με το οποίο αυτός αλληλεπιδρά, αναγνωρίζοντας και συνειδητοποιώντας τελικά, ότι αποτελούν μαζί, μέλη ενός ευρύτερου σώματος, μέρη δηλαδή ενός υπερσυστήματος που φυσικά τους συμπεριλαμβάνει, του πλανήτη γη. Φθάνουμε λοιπόν σ’ έναν επαναπροσδιορισμό της σχέσης του ανθρώπου με τη φύση, με αποτέλεσμα τη διαμόρφωση νέων στάσεων και αξιών και νέων προτύπων συμπεριφοράς, που σέβονται και προωθούν την οικολογική ισορροπία του πλανήτη. Αυτή η προσέγγιση είναι άμεσα βιωματική, φυσική, ελεύθερη και σέβεται τον προσωπικό τρόπο, με τον οποίο ο καθένας προσλαμβάνει τα ερεθίσματα από το περιβάλλον και μαθαίνει.

'Έτσι, δίνεται η δυνατότητα στον κάθε μαθητή, να οικοδομήσει τη δική του γνώση για το περιβάλλον, αφού αναπτύξει γενικές μορφές σκέψης, μέσα από την Τέχνη. Πέρα από τη γνώση και τη συνακόλουθη περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση, ενισχύεται επιπλέον, η αυτοεκτίμηση όλων των μαθητών, αφού σ’ αυτές τις διαδικασίες ο καθένας ανακαλύπτει τον προσωπικό του τρόπο έκφρασης και προσέγγισης του περιβαλλοντικού ζητήματος. Με αυτόν τον τρόπο, οι εμπειρίες του μαθητή συγκροτούνται και αξιολογούνται, μέσα από μια ολική θέαση του περιβαλλοντικού θέματος και από έναν κώδικα πανανθρώπινο, με αποτέλεσμα, η απλή Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, να γίνεται τελικά, Περιβαλλοντική Αγωγή.

 

Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

π. Γεώργιος Αναγνωστόπουλος

Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Ξάνθη 67100

Στην εργασία αυτή αποπειράται να καταδειχθεί ότι η ποιότητα των σχέσεων του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον (Περιβαλλοντική Ηθική) δεν είναι άσχετη με τον τρόπο που κατορθώνεται η γνώση του φυσικού περιβάλλοντος (Γνωσιολογία). Πιο συγκεκριμένα, υποστηρίζεται ότι η Περιβαλλοντική Ηθική προσδιορίζεται από την Γνωσιολογία. Η προβληματική της εργασίας κινείται στα όρια της συγκρίσεως δύο διαφορετικών εκδοχών: της ανθρωποκεντρικής και θεανθρωποκεντρικής θέασης του κόσμου.

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩN ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΘΟΛΩΣΗΣ ΚΑΤΑ LINKE ΚΑΙ UNSWORTH-MONTEITH ΣΤΟ ΟΡΑΤΟ ΦΑΣΜΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Χ.Δ. Καμπεζίδης

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Μετεωρολογίας και Φυσικής του Ατμοσφαιρικού Περιβάλλοντος, Ομάδα Ατμοσφαιρικής Έρευνας, ΤΘ 20048,

Στην εργασία αυτή παράγονται για πρώτη φορά αναλυτικές εκφράσεις για τις παραμέτρους ατμοσφαιρικής θόλωσης κατά Linke, TLvis, και Unsworth-Monteith, TUvis, στο ορατό φάσμα της ηλιακής ακτινοβολίας. Βασίζονται σε νέους ορισμούς των ορατών διαπερατοτήτων λόγω των διαφόρων ατμοσφαιρικών συστατικών. Οι διαπερατότητες αυτές λαμβάνονται με την ολοκλήρωση ως προς το μήκος κύματος των ατμοσφαιρικών διαπερατοτήτων.

Εφαρμογή των παραπάνω εκφράσεων για τους παράγοντες TLvis και TUvis στην Αθήνα γίνεται για πρώτη φορά. Αυτό επιτεύχθηκε με μετρήσεις της άμεσης ηλιακής ακτινοβολίας στην περίοδο 1992-1995. Παράχθηκε μια γραμμική σχέση μεταξύ TLvis και TUvis , όπως στην περίπτωση των ολοφασματικών παραμέτρων θόλωσης. Γίνεται συζήτηση για την εποχιακή, μηνιαία και ημερήσια διακύμανση των παραμέτρων αυτών.

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

Μπαμπίλης Δημήτριος

Γεωπόνος

Η θεομηνία της παγκόσμιας σπατάλης των φυσικών πόρων, προκαλεί την κοινή γνώμη, που αναζητά με αγωνία, μια οικολογική διεπιστημονική, τεκμηριωμένη θεώρηση κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας.

Πιθανότατα, η πρόκληση αυτή να είναι επιδερμική και να περιορίζεται στις λίγες αράδες που μπορεί να αφιερώνει κάποιο έντυπο, όταν δεν έχει άλλη ύλη η σε κάποιες κραυγές απελπισίας από κάποιο ηλεκτρονικό μέσο που θα έχουν πολύ μεγάλη ένταση αλλά …πολύ μικρή διάρκεια.

Η συνειδητοποίηση του ρόλου που παίζει το νερό στη ζωή μας μπορεί να γίνει μόνο μέσα από τη γνώμη. Διότι οτιδήποτε άλλο κινδυνεύει να καταλήξει γραφικό. Άραγε πόσοι γνωρίζουμε ότι για να παραχθεί 1κιλό ρύζι απαιτούνται περίπου 4000 λίτρα νερό;

Το νερό σαν αγαθό σε ανεπάρκεια παίζει κυρίαρχο και πρωταρχικό ρόλο στην επιβίωση μας, είτε αυτό χρησιμοποιείται για τις καθημερινές βιοτικές ανάγκες, είτε χρησιμοποιείται για την αύξηση της ποιότητας της ζωής μας.

Η διαχείριση όλων των φυσικών πόρων και ιδίως του νερού προϋποθέτει σεβασμό στην Πρωτογενή ανάπτυξη, αφού αυτή είναι ο μεγαλύτερος καταναλωτής νερού με ποσοστό που ξεπερνά το 80%, και απαιτεί πολιτική τεκμηριωμένη με ασφαλή επιστημονικά κριτήρια.

ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Δρ. Σπυροπούλου Δήμητρα

Φυσικός Μετεωρολόγος

Τις τελευταίες δεκαετίες η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση αποτελεί μια από τις σημαντικότερες καινοτομίες τόσο στα διεθνή όσο και στα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα. Μια σημαντική προσπάθεια γίνεται και στην Ελλάδα σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης όπως διαπιστώνεται από τα συνέδρια και την αρθρογραφία.

Οι έννοιες “καιρός” και “κλίμα” είναι οι βασικότερες έννοιες της Μετεωρολογίας που υπάρχουν στα Α.Π. τόσο της Α/θμιας όσο και της Β/θμιας Εκπαίδευσης. Οι έννοιες αυτές έχουν αξία όχι μόνο στα πλαίσια του σχολείου αλλά αφορούν κοινωνικές και άλλες ανάγκες όπως η ορθολογικότερη αντιμετώπιση θεμάτων τα οποία έχουν σχέση με την ανθρώπινη παρέμβαση, τα καιρικά φαινόμενα και τις επιπτώσεις τους στην ασφάλεια, την οικονομία και την καταστροφή του περιβάλλοντος.

Το ερώτημα που τέθηκε ήταν σε ποίο βαθμό η κλασσική διδασκαλία των εννοιών συμβάλει στη διαμόρφωση επιστημονικά αποδεκτών απόψεων στους μαθητές/τριες και στην αξιοποίηση της γνώσης σε καταστάσεις καθημερινής ζωής. Στην έρευνα που επιχειρήθηκε, με βάση ένα κοινό ερωτηματολόγιο, διερευνήθηκαν οι ιδέες και αντιλήψεις των μαθητών/τριων για την έννοια του κλίματος, δέκα τμημάτων της ΣΤ΄ τάξης Δημοτικών Σχολείων και δεκατεσσάρων τμημάτων της Γ΄ τάξης Γυμνασίων. Ο μισός μαθητικός πληθυσμός ήταν από την Αττική και ο υπόλοιπος από την Επαρχία.

Μετά την καταγραφή, ταξινόμηση και μελέτη των απαντήσεων διαπιστώθηκε ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των μαθητών/ριων έχουν εναλλακτικές απόψεις, μη λειτουργικές για την έννοια του κλίματος. Στη συνέχεια προτείνεται ένα πρόγραμμα διδακτικής προσέγγισης της έννοιας του κλίματος στα πλαίσια της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, το οποίο εφαρμόσθηκε και είχε θετικά αποτελέσματα.

ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Αθανάσιος Π. Λάμπρος

Αμ. Επ. Καθ. Τμήματος Φυσικής Α.Π.Θ.

Όλες οι σύχρονες ευκολίες και εφευρέσεις της εποχής μας προκαλούν και “ρυπαίνουν” το περιβάλλον με μη ιονίζουσες ακτινοβολίες με μορφή Ηλεκτρομαγνητικών Πεδίων. Τα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας , το ηλεκτρικό φως οι ηλεκτρικές οικιακές συσκευές οι Η/Υ, οι δέκτες τηλεόρασης, οι φούρνοι μικροκυμάτων, οι συσκευές κινητής επικοινωνίας, τα συστήματα ραδιομετάδοσης, οι μικροκυματικές ζεύξεις και οι τηλεπικοινωνιακοί δορυφόροι, είναι πηγές μη ιονίζουσες ΗΜ ακτινοβολιών. Στον ιατρικό τομέα τα μικροκύματα χρησιμοποιούνται για περισσότερα από 70 χρόνια σε πάρα πολλές εφαρμογές και αναμένεται στο προσεχές μέλλον να αντικαταστήσουν σε μεγάλο βαθμό τις σκληρές ακτίνες Χ. Οι ραδιοεπικοινωνίες παρόλο που αντιπροσωπεύουν λιγότερο από 10% του συνόλου των επικοινωνιών είναι για την ανθρωπότητα ανεκτίμητες, προκαλούν όμως, ειδικά οι εφαρμογές της κινητής τηλεφωνίας, τις μεγαλύτερες ανησυχίες στο κοινωνικό σύνολο. Είναι εντυπωσιακό να αναλογιστεί κανείς, ότι η εκπεμπόμενη ισχύς των κινητών επικοινωνιών είναι κατά πολύ μικρότερη με την ισχύ που εκπέμπουν οι ραδιοτηλεοπτικές εφαρμογές και ηλεκτρικές οικιακές εφαρμογές με τις οποίες το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού είναι εξοικειωμένος.

Γίνεται προσπάθεια να δοθεί απάντηση στο ερώτημα κατά πόσο είναι επικίνδυνες οι ακτινοβολίες από την κινητή τηλεφωνία, τις κεραίες ραδιοτηλεόρασης και ραντάρ, τις οικιακές συσκευές και τα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας . Αναλύονται οι πιθανοί μηχανισμοί επίδρασης των μη ιονιζουσών ακτινοβολιών και παρουσιάζονται τα όρια επικινδυνότητας που έχουν καθιερωθεί από διεθνείς οργανισμούς.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΣΥΜΠΑΝΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

Μαρία Αδάμ

Ψυχολόγος

Ο ανθρώπινος οργανισμός, ύλη και ενέργεια ταυτόχρονα, δημιουργήθηκε, δραστηριοποιείται και αναπτύσσεται μέσα στο περιβάλλον το Συμπαντικό το Πλανητικό, το Φυσικό, το Κοινωνικό και διέπεται από τους ίδιους ακατάλυτους καθοριστικούς Νόμους του Σύμπαντος Χαμηλτονιανής Κβαντομηχανικής Κατάστασης, καθώς η ίδια μορφή ΡΟΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, δυναμική, διακριτική, ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ, συνεχίζεται με Συνέπεια και διαμορφώνει την Δύναμη της Εξέλιξης.

Η ύπαρξη με ΣΥΝΕΧΕΙΑ και ΣΥΝΕΠΕΙΑ της Δύναμης της Εξέλιξης, δηλώνει ύπαρξη της ίδιας ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ σε όλα τα στοιχειώδη σωματίδια ή στα σύνολα των στοιχειωδών σωματιδίων, το χρόνο της δημιουργίας & της εμφάνισής τους στο Ενοποιημένο Ενεργειακό Συμπαντικό Περιβάλλον Χαμηλτονιανής Κβαντομηχανικής Κατάστασης.

Η ίδια μορφή ΡΟΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, η ίδια ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ υφίσταται σε όλα τα Γαλαξιακά Συστήματα Του Σύμπαντος, στους Πολυπληθείς Αστέρες τους και στα Πλανητικά τους Συστήματα.

Υφίσταται και στο Ενοποιημένο Ενεργειακό Πεδίο του ωαρίου και εκείνο του σπερματοζωαρίου το χρόνο της σύλληψης, το χρόνο της σύζευξης στο Ενοποιημένο Ενεργειακό Πεδίο Κβαντομηχανικής Χαμηλτονιανής Κατάστασης της μήτρας της μητέρας, όσο χρόνο η ίδια δραστηριοποιείται ως Οργανισμός- ύλη - ενέργεια, καθώς η μορφή ΡΟΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ που την δραστηριοποιεί, είναι δυναμική, διακριτική, δημιουργική. Είναι φυσιολογική και ομαλή.

Με φυσιολογική και ομαλή μορφή ΡΟΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, Η Δύναμη της Εξέλιξης αρχίζει να υπάρχει ως Δύναμη της Ανάπτυξης ή ως Ικανότητα Ανάπτυξης ή ως φυσιολογική και ομαλή Πορεία Ανάπτυξης των Ικανοτήτων.

Ενεργοποιείται ο Νευροενδοκρινικός Άξονας με Δονήσεις και Ταλαντώσεις σταθερές, με σαφή και ακριβώς μαθηματική δομή ενέργειας, δυναμική, διακριτική, δημιουργική.

Αναπτύσσονται οι Δημιουργικές Ικανότητες καθώς ταυτόχρονα αναπτύσσονται τα αντίστοιχα νευρικά κύτταρα και νευρικές κυτταρικές δομές, οι απολήξεις και οι συναφείς αυτών. Αναπτύσσονται τα κύτταρα και οι κυτταρικές Δομές και εξασφαλίζεται η φυσιολογική λειτουργία και η αναγκαία Ταυτόχρονη διαφοροποίηση γονιδίων, τμήματος η τμημάτων αυτών.

Τι συμβαίνει, αν το Περιβάλλον, Κοινωνικό και Φυσικό του Πλανήτη μας, διαφοροποιημένο από τις ανθρώπινες επεμβάσεις, μεταλλαχθεί σε κατακερματισμένο είναι γνωστό, με την εμφάνιση των ποικίλων ΔΕΙΝΩΝ που μαστίζουν το Φυσικό και Κοινωνικό Περιβάλλον, παγκόσμια.

Αναπτύσσονται Καθηλωτικές της Ανάπτυξης Ικανότητες & Καταστροφικές και Αυτοκαταστροφικές, με τις αντίστοιχες επιπτώσεις στην μορφή ανάπτυξης ή υποστροφής των απολήξεων των νευρικών εγκεφαλικών κυττάρων, στην μορφή ανάπτυξης των συνάψεών τους, με ταυτόχρονη αντίστοιχη διαφοροποίηση γονιδίων, τμήματος ή τμημάτων αυτών.

Η αποφυγή της Ανάπτυξης των προαναφερομένων Αρνητικών Ικανοτήτων είναι δυνατή. Είναι κατάσταση και αναστρέψιμη. Αρκεί η παρεμβολή της ανθρώπινης επέμβασης στο κάθε Κοινωνικό Σύνολο, γονεϊκό, οικογενειακό, συγγενικό, γειτονικό, φιλικό κυρίως όμως σχολικό, μέσα στα οποία δραστηριοποιείται ο αναπτυσσόμενος νέος Οργανισμός- ύλη -ενέργεια, την περίοδο της Ανάπτυξης 0-18, 20 ή 22 χρόνια, να μην αλλοιώνει τα ενοποιημένα πεδία της Συμπαντικής Ενέργειας.

Με αποφυγή κάθε απόκρισης από τους Συμπαντικούς Νόμους, με μορφή ΡΟΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ δυναμική, διακριτική, δημιουργική, δεν παρεμποδίζεται η μετατροπή, των δυνατοτήτων ευρισκόμενης στο αντίστοιχο γονίδιο ή στα αντίστοιχα γονίδια, σε τμήμα ή τμήματα αυτών, σε Ικανότητες, τον προκαθορισμένο από το DNA χρόνο.

ΣΥΝΔΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Σ.Βανικιώτη,Μ.Δασενάκης,Κ.Καπίρης,Μ.Λαδάκης,Ε.Καμπέρη,Γ.Αναστασάκης,Β.Ρούσσης

Τα τελευταία χρόνια στο χώρο της Μέση εκπαίδευσης, παρατηρείται μεγάλη δραστηριότητα γύρω από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Το ποσοστό όμως των δραστηριοτήτων που αναφέρονται στο θαλάσσιο περιβάλλον είναι μικρό, αναλογικά με τα προβλήματα των Ελληνικών θαλασσών και τη μεγάλη σημασία που έχει η θάλασσα στη ζωή των Ελλήνων. Το γεγονός αυτό ίσως να οφείλεται στην έλλειψη εξειδικευμένης γνώσης, εμπειρίας και προσανατολισμού των εκπαιδευτικών αλλά και στην έλλειψη υποστήριξης από κρατικούς και επιστημονικούς φορείς. Παρ΄ όλα αυτά, σε περιπτώσεις που επιχειρήθηκαν τέτοια προγράμματα (μερικές φορές από καθηγητές με σπουδές στην Ωκεανογραφία), τα αποτελέσματα υπήρξαν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά (ακόμα και διεθνείς βραβεύσεις) και η ανταπόκριση από τους μαθητές ήταν μεγάλη. Ο Σ.Ε.ΩΚ. θεωρεί ότι πρέπει να γίνει μια σημαντική προσπάθεια για ενίσχυση της ενασχόλησης με την θάλασσα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση :

  • Με διοργάνωση σεμιναρίων για να δοθούν στους καθηγητές οι βασικές γνώσεις που αφορούν το θαλάσσιο περιβάλλον και τα προβλήματα του, κοιταγμένα από διάφορες οπτικές γωνίες ανάλογα με την βασική επιστημονική ειδικότητα του κάθε ενός. Παράλληλα να δοθούν κατευθύνσεις, οδηγίες και πρακτικές συμβουλές ώστε να μπορέσουν οι καθηγητές αυτοί να εντάξουν τη θάλασσα στα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης που θα εκτελέσουν. Η εξοικείωση των εκπαιδευτικών, ιδιαίτερα του κλάδου ΠΕ4, με τα θαλάσσια θέματα και τις Ωκεανογραφικές έννοιες και την πρακτική μπορεί να βελτιώσει πολύ την κατάσταση.
  • Με παραγωγή πακέτων έτοιμου υλικού, διαφόρων γνωστικών επιπέδων που να περιλαμβάνουν:
  • Βασικά στοιχεία για το θαλάσσιο περιβάλλον με τη μορφή εκπαιδευτικού εγχειριδίου
  • Εγχειρίδιο στοιχειωδών πειραμάτων που μπορούν να γίνουν στα σχολεία
  • Φωτογραφίες, slides,δείγματα οργανισμών και πετρωμάτων κλπ
  • Εκπαιδευτικά προγράμματα Η/Υ και CD-ROM.
  • Προτάσεις για ανάπτυξη προγραμμάτων σχετικών με το παράκτιο και θαλάσσιο περιβάλλον.
  • Στις διάφορες ενέργειες πρέπει να καλύπτονται όλα τα ωκεανογραφικά γνωστικά πεδία.
  • Οι Φυσικές πλευρές των θαλασσίων συστημάτων (ρεύματα, κύματα, παλίρροιες, υδάτινες μάζες κλπ) και τη σημασία τους στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό.
  • Η Χημεία του θαλασσίου περιβάλλοντος και τα προβλήματα που οι ανθρώπινες παρεμβάσεις με την μορφή της χημικής ρύπανσης μπορούν να προκαλέσουν.
  • Τα θαλάσσια οικοσυστήματα, οι ιδιαιτερότητές τους, τα φαινόμενα οικολογικής υποβάθμισης και τα είδη που κινδυνεύουν με εξαφάνιση.
  • Τα ιδιαίτερα γεωλογικά χαρακτηριστικά των θαλασσών, η διαχείριση των ακτών και οι σχετικές ανθρώπινες παρεμβάσεις.
  • Η εκμετάλλευση του θαλάσσιου πλούτου, με βάση τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης και οι επιπτώσεις από την αλόγιστη και παράνομη αλιεία.
  • Οι δυνατότητες για την εκτέλεση προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης με αντικείμενο το θαλάσσιο περιβάλλον

Πιστεύουμε ότι η ενίσχυση τέτοιων προγραμμάτων είναι ζωτικής σημασίας και ζητούμε την ανάθεση της προώθησης και του συντονισμού τους σε Ωκεανογράφους Καθηγητές, οι οποίοι σε δραστηριότητα σχετική με την ειδικότητά τους, μπορούν να αποδώσουν αποτελεσματικά .

Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ Α/ΘΜΙΑ ΕΚΠ/ΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΕΥΒΟΙΑΣ

Τόλιος Ιωάννης

Δάσκαλος Αναπληρωτής Υπεύθυνος Π.Ε

Εμείς οι εκπαιδευτικοί, περισσότερο από κάθε άλλον, γνωρίζουμε ότι ο λόγος ο παιδαγωγικός που στηρίζεται στην επιστήμη και δεν παραβλέπει τις κοινωνικές ευαισθησίες, δεν είναι ένας λόγος κοινός, αλλά σπόρος που όταν βρει τις κατάλληλες συνθήκες, βλασταίνει και καρπίζει. Απευθυνόμαστε κατά πρώτο λόγο στους δασκάλους και τις νηπιαγωγούς γιατί πιστεύουμε ότι μέσω αυτών μπορούμε να λειτουργήσουμε πολλαπλασιαστικά, να επηρεάσουμε σημαντικά τη νέα γενιά, τα παιδιά που θα αποτελέσουν την αυριανή ηγεσία του τόπου, τους αυριανούς ώριμους πολίτες.

Το σημερινό σχολείο έχει χρέος να ενσωματώσει την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στην καθημερινή του δράση.

Ζούμε σ΄ έναν Νομό με πάμπολλα προβλήματα ανάπτυξης και απασχόλησης και είναι βέβαιο πως οι κραυγές και οι αφορισμοί δεν ωφελούν κανέναν. Γι΄ αυτό η Πρωτοβάθμια της Εύβοιας δε μένει στα λόγια, αλλά ενεργεί. Δραστηριότητες Περιβαλλοντικού περιεχομένου (αναδασώσεις – καθαρισμοί ακτών και άλλες δράσεις) λαμβάνουν χώρα από τη μια μεριά ως την άλλη του όμορφου νησιού μας. Τα νηπιάκια και οι μαθητές των Δημοτικών Σχολείων μας ασχολούνται, ψάχνουν, ερευνούν, διαβάζουν, οργανώνουν και εκπονούν προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπ/σης. Η ανακύκλωση υλικών έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις και η ευαισθητοποίηση των μαθητών περνάει με υπέροχο τρόπο μηνύματα και στην υπόλοιπη κοινωνία. Η συνεργασία με τους τοπικούς φορείς καθημερινή και ουσιαστική.

Χρέος μας και σκοπός μας να φέρουμε σε άμεση επαφή τους μαθητές με το οικολογικό, κοινωνικό και πολιτιστικό περιβάλλον και να προετοιμάσουμε αυριανούς πολίτες με περιβαλλοντική ευθύνη και οικολογική συνείδηση, ώριμους και έτοιμους να προτείνουν λύσεις, να πάρουν θέσεις και να δράσουν.

ΧΡΗΣΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΡΑΞΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΑΝΤΙΡΥΠΑΝΣΗΣ

Ιωάννης Κ. Ζιώμας

Αναπλ. Καθηγητής Α.Π.Θ.

Τα τρισδιάστατα φωτοχημικά μοντέλα έχουν σχεδιάσθει για τον ακριβή υπολογισμό των συγκεντρώσεων αδρανών και χημικά ενεργών ρύπων, σε όλα τα σημεία μιας περιοχής, μέσω της μαθηματικής προσομοίωσης των διαφόρων φυσικών και χημικών διεργασιών στην ατμόσφαιρα. Τα μοντέλα αυτά συνεχώς αναπτύσονται και βελτιώνεται κατά τα τελευταία 20 χρόνια κυρίως σε ακαδημαϊκά ιδρύματα και ερευνητικά ινστιτούτα. Λόγω των αποδεδειγμένα πολύ καλών αποτελεσμάτων τους έχουν επιτυχώς εφαρμοσθεί για τη χάραξη στρατηγικής καταπολέμησης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε πολλές περιοχές των ΗΠΑ (Λος Αντζελες, Νέα Υόρκη, Φιλαδέλφια, Ατλάντα, Ντένβερ κ.α) καθώς και άλλων χωρών (Ολλανδία, Γερμανία, Ταϊβάν, Ιαπωνία Ιταλία και Ελλάδα). Επίσης η δυνατότητα τους να λαμβάνουν υπόψη, κατά τους υπολογισμούς τους, χωρικά και χρονικά μεταβαλλόμενες εκπομπές από διάφορες δραστηριότητες (κυκλοφορία αυτοκινήτων, βιομηχανίες, αεροδρόμια κ.α), καθιστούν ιδανική την εφαρμογή τους για τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας διαφόρων μέτρων μείωσης των πάσης φύσεως εκπεμπομένων ρύπων σε πραγματικές ατμοσφαιρικές συνθήκες.

Από τα διάφορα υπάρχοντα μοντέλα θα παρουσιασθεί το URBAN AIRSHED MODEL (UAM) του οποίου τα αποτελέσματα έχουν επανειλημμένως και με μεγάλη αξιοπιστία απαληθευθεί, για διάφορα τοπογραφικά ανάγλυφα και σε διάφορες κλιματολογικές συνθήκες, ενώ με επιτυχία έχει εφαρμοσθεί και στις περιοχές Αθήνας και Θεσσαλονίκης . Η αξιοπιστία αυτή έχει τεκμηριωθεί εκτενώς στη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία. Τέλος θα πρέπει να αναφερθεί ότι εκτός της ΕΡΑ (η οποία έχει χρησιμοποιήσει το UAM δεκάδες φορές) το UAM έχει χρησιμοποιηθεί ή χρησιμοποιείται από διάφορες κρατικές υπηρεσίες, από ερευνητικά ιδρύματα και από ιδιωτικές εταιρείες.

Οι εφαρμογές των φωτοχημικών μοντέλων διασποράς καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων με τα οποία ασχολείται μία Υπηρεσία Περιβάλλοντος. Τα μοντέλα είναι δυνατόν να αποτελέσουν το απαραίτητο συμπλήρωμα για την καλύτερη αξιοποίηση των υπαρχόντων δεδομένων και να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη αυτοδυναμία, στον τομέα προγραμματισμού και ελέγχου της απόδοσης νομοθετικών μέτρων. Οι κυριότεροι τομείς εφαρμογής τους για παράδειγμα στην Αθήνα είναι, σε συντομία, οι εξής:

  1. Η αντικειμενική αξιολόγηση της απόδοσης διαφόρων μέτρων που αποσκοπούν στη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε όλες τις χρονικές κλίμακες. Τα μέτρα αυτά είναι δυνατόν να αφορούν σε:

  • Διάφορα σενάρια μείωσης των εκπεμπόμενων ρύπων από όλες τις κατηγορίες τροχοφόρων, σύμφωνα με τη χωρική και χρονική χρήση τους.
  • Επίδραση διαφόρων κυκλοφοριακών επεμβάσεων όπως π.χ. βελτίωση της μέσης ταχύτητας, αύξηση του αριθμού κυκλοφορούντων οχημάτων στην περιφέρεια, επέκταση λεωφορειοδρόμων κλπ.
  • Διάφορα σενάρια μείωσης των εκπεμπόμενων ρύπων από τις βιομηχανίες.

  1. Διάφορα σενάρια για τη μερική χρήση άλλων καυσίμων από τα διάφορα οχήματα, όπως π.χ. υγραέριο, ντίζελ, βελτιωμένη βενζίνη κλπ.
  2. Εκτεταμένη χρήση φυσικού αερίου από τις βιομηχανίες και σταδιακά για οικιακές ανάγκες (κεντρική θέρμανση κλπ.).
  3. Διάφορα σενάρια αλλαγών στις λειτουργίες της πόλεως όπως π.χ ωράριο εργασίας, θερινή ώρα κλπ.
  4. Η αντικειμενική αξιολόγηση της επίδρασης που θα έχουν στην ατμοσφαιρική ρύπανση του Λεκανοπεδίου τα διάφορα μεγάλα έργα που προβλέπεται να εκτελεσθούν στην περιοχή της πρωτεύουσας.
  5. Η τεκμηριωμένη αξιολόγηση της απόδοσης του υπάρχοντος μηχανισμού εκτάκτων περιοριστικών μέτρων (σχέδιο Αίολος) κατά τη διάρκεια επεισοδίων ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Η εκ των προτέρω μελέτη του οφέλους ή όχι από τις διάφορες Κοινοτικές Οδηγίες ώστε να είναι δυνατή η τεκμηριωμένη επιχειρηματολογία της Ελλάδας κατά το προπαρασκευαστικό στάδιο και φυσικά η καλύτερη προβολή των Ελληνικών θέσεων στις Υπηρεσίες της ΕΟΚ και τους Διεθνείς Οργανισμούς (World Health Organization, ΟΟΣΑ κλπ.).

 

ΠΩΣ ΑΝΑΠΑΡΙΣΤΟΥΝ ΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΕ ΤΗ ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΑΝΘΡΩΠΟ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΗΣ Γ’ ΤΑΞΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ;

Αγγελίδου Ευαγγελία

Απόλλωνος 30 – Καλλιτεχνούπολη Ραφήνα – Αττική

Η έρευνα αυτή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Διδακτικής και της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Σκοπός της έρευνας ήταν να διερευνήσει: α) τις αναπαραστάσεις μαθητών Γ’ τάξης Γυμνασίου σχετικά με το νερό και τις αλληλεπιδράσεις του με τη φύση και το σύγχρονο άνθρωπο και β) την ικανότητα των μαθητών να δομούν σχέσεις αιτιότητας. Το συνολικό δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 171 μαθητές έξι τμημάτων Γ’ τάξης Γυμνασίων Αττικής και Θεσσαλονίκης, σχολικού έτους 1992 – 93. Οι μαθητές συμπλήρωσαν γραπτό ερωτηματολόγιο σαράντα (40) συνολικά ερωτήσεων οι οποίες ομαδοποιήθηκαν ως εξής:

Α) Με κριτήριο το είδος της σχέσης που ελέγχουν, σε ερωτήσεις:

1. [Νερού – Φύσης] (20 συνολικά)

2. [Νερού – Σύγχρονου ανθρώπου] (20 συνολικά)

Β) Με κριτήριο τον τύπο της απάντησης που απαιτούν σε :

  1. Ανοικτού τύπου ερωτήσεις (19 συνολικά)
  2. Κλειστού τύπου ερωτήσεις (16 συνολικά)
  3. Παραγωγής σχήματος (5 συνολικά)

Γ) Με κριτήριο το είδος των νοητικών ικανοτήτων που απαιτείται κάθε φορά από το μαθητή για την απάντηση, σε ερωτήσεις:

  1. Απλής γνώσης (11 συνολικά)
  2. Κριτικής σκέψης (νοητικών ικανοτήτων) (23 συνολικά)
  3. Γνώμης (6 συνολικά)

Τ’ αποτελέσματα που προέκυψαν απο τη στατιστική επεξεργασία των κατηγορικών μεταβλητών έδειξαν ότι:

  1. Οι περισσότεροι μαθητές αναπαριστούν το νερό ως μαγικό υγρό πολύ σπουδαίο μεν, με ακαθόριστο όμως λειτουργικό ρόλο στον οργανισμό και τη γη.
  2. Οι περισσότεροι μαθητές αναπαριστούν τον κύκλο του νερού ελλιπέστατα και απλοϊκά, καθώς απουσιάζουν από τον κύκλο του νερού που σχεδιάζουν βασικά υποσχήματα και συνδέσεις, π.χ. η ροή του νερού στη γη, τα υπόγεια νερά, κ.ά.
  3. Οι περισσότεροι μαθητές αναπαριστούν τις αλληλεπιδράσεις του νερού με το σύγχρονο άνθρωπο σε τοπικό και πλανητικό επίπεδο, περιορισμένα και απλοϊκά. Δεν αναγνωρίζουν για παράδειγμα πρωταρχικούς παράγοντες που ευθύνονται για τη δημιουργία του προβλήματος πόσιμου νερού της Αθήνας, ή δεν αντιλαμβάνονται τις διαφορετικές ανθρώπινες δραστηριότητες που συνδέονται με το πρόβλημα του νερού, κ.ά.
  4. Οι περισσότεροι μαθητές δεν έχουν αναπτύξει την ικανότητα δόμησης σχέσεων αιτιότητας μίας σύνδεσης και διαδοχικών γραμμικών σχέσεων αιτιότητας περισσοτέρων της μίας συνδέσεων, ενώ κανείς μαθητής δεν δομεί ολοκληρωμένες σύνθετες σχέσεις αιτιότητας.

Αυτές οι αναπαραστάσεις του νερού και των αλληλεπιδάσεων του που δομούν οι μαθητές από την καθημερινή εμπειρία τους με το νερό και από το σημερινό σχολείο, σε συνδυασμό με την μη αναπτυγμένη ικανότητα δόμησης σχέσεων αιτιότητας, δεν επιτρέπουν τους μαθητές να κανανοήσουν τα σύνθετα προβλήματα του νερού.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΥΛΗΣ ΣΤΗΝ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Μάναλης Παντελής,

Θηβών 15, Πειραιάς

Χορταριά Όλγα,

Καλυψούς 6, Καλλιθέα

Λυμπέρη Ματίνα,

Πελοποννήσου 123, Κορυδαλλός

Σκοπός: Ο σχεδιασμός μιας σχολικής αυλής λειτουργικής και ελκυστικής για τους μαθητές με παράλληλη καλλιέργεια της ευαισθησίας τους για εξοικονόμηση ενέργειας στο συγκεκριμένο χώρο, με τη δημιουργία ευνοϊκού μικροκλίματος.

Η κεντρική ιδέα και φιλοσοφία, που πρέπει να διαπνέει τη διαμόρφωση της αυλής ενός “οικολογικού” σχολείου, είναι “αυλή κοντά στη φύση”. Μια τέτοια αυλή, μεταξύ άλλων, συντελεί αισθητά στην βελτίωση του μικροκλίματος της περιοχής. Με τη βελτίωση του μικροκλίματος της περιοχής, πετυχαίνουμε δροσιά τους ζεστούς μήνες και προστασία από το κρύο και τη βροχή το χειμώνα. Για τη δημιουργία ευνοϊκού μικροκλίματος συντελούν πολλοί παράγοντες. Καθοριστικός είναι ο ρόλος του πρασίνου, όπως και η επιλογή των κατάλληλων φυτικών ειδών και θέσης φύτευσης. Συντελεί επίσης η εύρεση του προσανατολισμού του κτιρίου και της αυλής, τα υλικά επίστρωσης, τα χρώματα για το βάψιμο των τοίχων κ,ά.

Με βάση τα παραπάνω οι μαθητές της Περιβαλλοντικής Ομάδας του 5ου Γυμνασίου Νίκαιας, χωρίστηκαν σε ομάδες και ανέπτυξαν δραστηριότητες όπως:

- Μέτρησαν το εμβαδόν της αυλής και των επιμέρους χώρων της (γήπεδο μπάσκετ - βόλεϊ, παρτέρια, σκαλιά, κ.λ.π.). Κατέγραψαν τα είδη της χλωρίδας και προσδιόρισαν ποσοστιαία την έκταση της αυλής που καλύπτεται με χώρους πρασίνου, τα υλικά επικάλυψης (τσιμέντο, πλάκες, χώμα κλπ) της αυλής, προσδιόρισαν την έκταση που καταλαμβάνουν, τα χρώματα που κυριαρχούν κ.ά. Έκαναν, δηλαδή, μια συνολική “χαρτογράφηση” της αυλής.

- Με χρήση πυξίδας προσδιόρισαν τον προσανατολισμό των κτιρίων και της αυλής.

- Επικοινώνησαν με ειδικούς επιστήμονες - όπως αρχιτέκτονες, πολιτικό μηχανικό, βοτανολόγο, γεωπόνο, - συζήτησαν, συγκέντρωσαν πληροφορίες και τις επεξεργάσθηκαν.

- Κατάρτισαν ερωτηματολόγιο που διακίνησαν στους συμμαθητές τους, για να πάρουν τη γνώμη τους σχετικά με τη διαμόρφωση της αυλής.

Με βάση όλα αυτά οι μαθητές συζήτησαν και κατέληξαν σε προτάσεις για τη διαμόρφωση της αυλής του σχολείου τους, έτσι ώστε να συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ενέργειας, παίρνοντας υπ΄ όψη βέβαια και άλλες ανάγκες που πρέπει να καλύπτει αυτή, όπως άθληση, παιγνίδι, ξεκούραση κλπ. Τις προτάσεις τους αποτύπωσαν σε μακέτα.

Ανέλαβαν τέλος πρωτοβουλίες για δράση. Οργάνωσαν καθαριότητα στο χώρο της αυλής και με τη βοήθεια των αρμόδιων υπηρεσιών του Δήμου ανέλαβαν τη διαμόρφωση παρτεριών με φυτά που οι ίδιοι πρότειναν. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεδομένου ότι η διαμόρφωση του αύλειου χώρου, όπως την ονειρεύονται, έχει ένα σημαντικό κόστος, βρίσκονται σε επικοινωνία με το Δήμο Νίκαιας (ήδη έχει γίνει η απαραίτητη τεχνική μελέτη της αρμόδιας υπηρεσίας) και το ΥΠΕΧΩΔΕ (Τμήμα Κτιριολογίας και Προτύπων Κατοικίας) και ευελπιστούμε ότι έχουν δρομολογηθεί όλες εκείνες οι ενέργειες που θα δώσουν τη δυνατότητα συγκεκριμένων υλοποιήσεων.

Είναι πολύ σημαντικό, κατά την εκπόνηση προγραμμάτων Π.Ε., να λαμβάνεται ιδιαίτερη μέριμνα για υλοποίηση των προτάσεων και παρεμβάσεων των μαθητών και κάτι τέτοιο πρέπει να απασχολεί ιδιαίτερα την Παιδαγωγική Ομάδα. Όπως σημαντικό είναι επίσης, στην υλοποίηση αυτών των προτάσεων, να παίρνουν μέρος οι ίδιοι οι μαθητές

ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΧΑΛΑΖΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Κανελλοπούλου Ε., Νάστος Π.

Εργαστήριο Κλιματολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημιούπολη, 157 84 Αθήνα

Η παρούσα εργασία αποτελεί συμβολή στην μελέτη του χαλαζιού στην Ελλάδα, μιας κλιματικής παραμέτρου που επηρεάζει άμεσα τις γεωργικές καλλιέργειες και κατά συνέπεια την οικονομία της περιοχής που πλήγεται.

Υπολογίστηκαν οι μέσες μηνιαίες τιμές του χαλαζιού από ένα δίκτυο 40 μετεωρολογικών σταθμών της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, για την χρονική περίοδο 1967 - 1988. Με την βοήθεια της μεθόδου Kriging επεξεργάστηκαν οι μηνιαίες τιμές του χαλαζιού και έγιναν για κάθε ένα μήνα και για το έτος, οι αντίστοιχοι χάρτες, με σκοπό την μελέτη και ερμηνεία των χαρακτηριστικών της γεωγραφικής κατανομής των ισοπληθών του χαλαζιού στον Ελλαδικό χώρο.

21 ΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΛΑΚΩΝΙΑ

Αντώνιος Κεκές

Φυσικός

Δρ. Περιβαλλοντικής Αγωγής

υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Λακωνίας

Γεωργία Κυριακοπούλου-Κεκέ

Κοινωνιολόγος

  1. ΣΤΟΧΟΙ H ακόλουθη ανακοίνωση αφίσας έχει ως κύριο στόχο να παρουσιάσει

συνολικά τα επιτευχθέντα αποτελέσματα κατά τη διάρκεια των τελευταίων

εικοσιενός,(21),ετών συνεχούς προσπάθειας για περιβαλλοντικό αλφαβη-

τισμό των κατοίκων της Σπάρτης,(τόσον στο πλαίσιο της τυπικής όσον

και της άτυπης εκπαίδευσης),χρησιμοποιώντας μιά σειρά διαφορετικών

παιδαγωγικών προσεγγίσεων.

  1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η προσπάθεια ξεκίνησε το έτος 1977 με την εφαρμογή του πρώτου

Προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης,(ΠΠΕ),με τίτλο “Ρύ-

πανση και Προστασία του Περιβάλλοντος”,στο 3ο Γυμνάσιο Σπάρτης,

από τον πρώτο ανακοινώνοντα.

Κατά τα επόμενα έτη εκατοντάδες ΠΠΕ εφαρμόσθηκαν τόσο στην

Πρωτοβάθμια όσον και στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

Παράλληλα, πολλές ειδικά σχεδιασμένες ενέργειες υλοποιήθηκαν,

(σε συνεργασία με τους τοπικούς φορείς),με στόχο την οικολογικά

συμβατή ανάπτυξη της περιοχής,(ιδιαίτερα στους τομείς της γεωργίας,

του τουρισμού και της διαχείρισης απορριμμάτων και λυμάτων).

ΣΤΗΝΟΝΤΑΣ ΜΟΥΣΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗ ΛΑΚΩΝΙΑ

Αντώνιος Κεκές

Φυσικός

Δρ. Περιβαλλοντικής Αγωγής

υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

στη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Λακωνίας

Γεωργία Κυριακοπούλου-Κεκέ

Κοινωνιολόγος

  1. ΣΤΟΧΟΙ H ακόλουθη ανακοίνωση αφίσσας έχει ως κύριο στόχο να παρουσιάσει

συνολικά τα επιτευχθέντα αποτελέσματα κατά τη διάρκεια των τελευταίων

τεσσάρων,(4),ετών συνεχούς προσπάθειας για περιβαλλοντικό αλφαβητι-

σμό του μαθητικού δυναμικού της Λακωνίας αλλά και των κατοίκων της

(τόσον στο πλαίσιο της τυπικής όσον και της άτυπης εκπαίδευσης),στήνο-

ντας και αξιοποιώντας μουσεία στα πλαίσια της Περιβαλλοντικής Εκπαί-

δευσης.

2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η προσπάθεια ξεκίνησε το έτος 1994 με την τοποθέτηση του πρώτου

ανακοινώνοντα ως υπεύθυνου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στη

Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης,της Νομαρχιακής Αυτοδι-

οίκησης Λακωνίας.

Ο σχεδιασμός ο οποίος αναπτύχθηκε προέβλεπε τη δημιουργία τριών,

(3),μουσείων και συγκεκριμένα:

    • Μουσείου Τεχνολογίας
    • Μουσείου Φυσικής Ιστορίας
    • Μουσείου Αθλητισμού