« H   ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ  ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ  ΠΑΝΤΟΥ  ΑΛΛΑ  ΔΕΝ  ΥΠΑΡΧΕΙ     ΠΟΥΘΕΝΑ »

 

ΓΕΩΡΓΙΟΣ    ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ       υπεύθυνος  Π.Ε  στη  Β΄Δ/νση  Δ.Ε  Αθηνών

 

τηλ    63.92.243   63.99.275              e-mail:  georkous@otenet.gr

 

 

Απ΄ ότι  φαίνεται και η σημερινή ημέρα,   θα είναι μια τυπική ημέρα   στον όμορφο και αγαπημένο μας πλανήτη.

Σήμερα  μεταξύ των άλλων γεγονότων :

 

ü      Θ΄ αυξηθεί κατά 250.000 ο ανθρώπινος πληθυσμός.

ü      Θα χαθούν 120  τετρ. χιλιομ. τροπικού δάσους.

ü      Θα  χαθούν  40 έως 250 είδη οργανισμών.

ü      Θα επιβαρυνθεί η ατμόσφαιρα με 2.800 τόνους  χλωροφθορανθράκων και 15.500.000 τόνους  διοξειδίου του άνθρακα.

ü      Θα ψάχνουν απεγνωσμένα για πόσιμο νερό οι μεγάλες πόλεις

ü      Θα μεταφέρονται συνεχώς τοξικά απόβλητα από τις ανεπτυγμένες χώρες  στις χώρες του τρίτου κόσμου.

ü      Θα έλθουν πιο κοντά οι ημερομηνίες λήξεως για πολλούς φυσικούς πόρους.

ü      Θα παραχθούν χιλιάδες τόνοι απορριμμάτων.

 

Άραγε, πόσο αποτελεσματική είναι η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και πόσο αποτελεσματική είναι η περίφημη Εκπαίδευση και η Ευαισθητοποίηση των πολιτών για την Αειφορία;

 

Η  απουσία της κοινής γλώσσας για τη διευκόλυνση της επικοινωνίας σε ότι αφορά την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση,

η έλλειψη κοινής θεωρητικής βάσης,

τα κενά στη μεθοδολογία και στον τρόπο εφαρμογής της,

οι αδυναμίες στο θεσμικό πλαίσιο και

κυρίως  η περιορισμένη και αποσπασματική συνεργασία μεταξύ των εμπλεκομένων σε τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο

είναι  κατά τη γνώμη μου μερικά από τα αδύνατα σημεία της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, που έχουν περιορίσει δραματικά την αποτελεσματικότητά της

Και δεν πιστεύω ότι τα πολλά  χρήματα θα κάνουν την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση καλύτερη και περισσότερο αποτελεσματική. Συνήθως τα πολλά χρήματα κάνουν τις  Ιδέες να εξατμίζονται.

 

Όπως  είναι  γνωστό η ορθώς  εννοούμενη Περιβαλλοντική  Εκπαίδευση είναι ανοιχτή στην κοινωνία και απευθύνεται  σε  όλες  τις  ηλικιακές και κοινωνικές  ομάδες του ανθρώπινου πληθυσμού που κατοικούν στο γαλάζιο πλανήτη  και σε  όλες  τις  βαθμίδες  και  τους  τύπους  της  Εκπαίδευσης.

 Άπ’ αυτές τις κοινωνικές  ομάδες,  άλλες μπορούν   να επηρεάσουν την ποιότητα του περιβάλλοντος με την καθημερινή τους συμπεριφορά και τις δραστηριότητές τους  και   άλλες  με  τις  γνώσεις τους και  τις αποφάσεις τους μπορούν να συμβάλλουν    στη  σωστή  και  αποτελεσματική  διαχείριση  του  περιβάλλοντος.

Για να είναι όμως η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση αποτελεσματική και να συμβάλλει συνεχώς και αποφασιστικά στη σωστή διαχείριση του περιβάλλοντος και στην επίλυση των περιβαλλοντικών προβλημάτων, οφείλει και πρέπει η Πολιτεία να  βελτιώσει το συνολικό θεσμικό  της  Περιβαλλοντικής  Εκπαίδευσης  με  τη  δημιουργία  ενός  κεντρικού  συντονιστικού οργάνου.

Το  θεσμικό  αυτό  όργανο, με  την  πιθανή επωνυμία  Εθνική  Επιτροπή  ή  Εθνικό  Συμβούλιο  για  την  Π.Ε, θα  εκφράζει  τη  συνολική  πολιτική της χώρας για την Περιβαλλοντική  Εκπαίδευση  και θα  είναι  επιφορτισμένο με  τα  εξής:

§         Το σχεδιασμό ανάπτυξης και προώθησης της Π.Ε στην Ελλάδα

§         Τη σύνδεση της Π.Ε με τις κυβερνητικές αποφάσεις που έχουν σχέση με την  ποιότητα  ζωής  και την ανάπτυξη της χώρας στον ευρύτερο τομέα.

§         Να τονίσει την αξία της δια βίου εκπαίδευσης στην Π.Ε και να σχεδιάσει αντίστοιχα προγράμματα εκπαίδευσης, κατάρτισης και επιμόρφωσης  για όλες τις κοινωνικές  ομάδες του  πληθυσμού της χώρας ανεξαρτήτως ηλικίας.

§         Να στηρίξει τις δραστηριότητες των μη κυβερνητικών οργανώσεων οι  οποίες στα προγράμματά τους περιλαμβάνουν την Π.Ε

§         Να προωθήσει τη συνεργασία και την αξιοποίηση δημοσίων και ιδιωτικών φορέων για την ενίσχυση του ρόλου της Π.Ε ως παράγοντος  οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης της χώρας.  

Θεωρώ ότι ο βασικότερος  παράγων  που  εντείνει την ασάφεια και δυσχεραίνει  τον  προσδιορισμό  της Περιβαλλοντικής  Εκπαίδευσης   και  κυρίως  την  επιλογή  του  τρόπου  εφαρμογής της στον  ευρύτερο  κοινωνικό  χώρο,  είναι  η  δυσκολία  στη  κατανόηση  της έννοιας του  περιβάλλοντος  που  είναι  και  εξ  ορισμού  το   σημείο  αναφοράς  της  Περιβαλλοντικής  Εκπαίδευσης. 

Το  Περιβάλλον  ως   έννοια  πολύπλοκη, πολυσύνθετη, πολυδιάστατη και  ως πεδίο  ιδεολογικών, πολιτικών  και κοινωνικών  συγκρούσεων φορτίζει ποικιλοτρόπως το  ιδεολογικό  και  φιλοσοφικό  πλαίσιο  της  Περιβαλλοντικής  Εκπαίδευσης. 

Σύγχυση  και  ασάφεια  υπάρχει  ακόμη και  στο  μεθοδολογικό  και  παιδαγωγικό χαρακτήρα  της  Π.Ε, αφού  η  προτεινόμενη  μεθοδολογική  και  παιδαγωγική  προσέγγιση  δεν  είναι  ξεκάθαρη  και  δύσκολα  αφομοιώνεται. 

Εις  τα  καθ΄ ημάς,  έχουμε  πλείστα  όσα  παραδείγματα  ότι αλλιώς  αντιλαμβάνεται  και  υλοποιεί  την  Π.Ε  το  υπουργείο  Παιδείας,  αλλιώς  οι  υπεύθυνοι  Π.Ε, αλλιώς οι εκπαιδευτικοί στην Α/θμια,  Β/θμια και  Γ/θμια  εκπαίδευση,  αλλιώς  το  υπουργείο  Περιβάλλοντος, αλλιώς το Πανεπιστήμιο του Αιγαίου, αλλιώς  το  υπουργείο  Γεωργίας, αλλιώς το υπουργείο Πολιτισμού αλλιώς η  τοπική  αυτοδιοίκηση, αλλιώς  το  τεχνικό  επιμελητήριο  και οι διάφορες περιβαλλοντικές  οργανώσεις αλλιώς οι πρόσκοποι, αλλιώς  οι ψαράδες στην Κερκίνη,  αλλιώς  τα  Γλυκά  Νερά  και  αλλιώς  η  Κρύα  Βρύση.

 

Μήπως η έλλειψη  κυβερνητικού σχεδιασμού και συντονισμού, η  ποικιλία των συμπληρωματικών θεωριών και μεθοθοδολογικών  προτάσεων, η  συνεχής αλλά  υγιής και γόνιμη αντιπαράθεση  και  αμφισβήτηση, είναι  η κρυφή  γοητεία  και  το  άλας της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης;

 

Μήπως  η  Περιβαλλοντική  Εκπαίδευση  βρίσκεται  παντού  αλλά  δεν  υπάρχει  πουθενά; 

 

Μήπως  η  Περιβαλλοντική  Εκπαίδευση  σταμάτησε  στο  Τbilissi;