ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΗΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΠΡΕΒΕΖΑΣ

ΣΤΟ 12ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΚΑΒΑΛΑ ΣΤΙΣ 17-18-19 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2000

ΜΕ ΘΕΜΑ «ΓΕΝΕΤΙΚΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ»

 

ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

 

Έχουν περάσει σχεδόν 30 χρόνια από την στιγμή κατά την οποία ο Ινδός Ανάντα Τσακραμπάτι , υπάλληλος τότε της General Electric , έκανε αίτηση στην Υπηρεσία Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και Εμπορικών Σημάτων (ΡΤΟ) των ΗΠΑ για την κατοχύρωση της πατέντας ενός γενετικά κατασκευασμένου μικροοργανισμού που σχεδιάστηκε για να καταναλώνει πετρέλαιο που χύνεται στους ωκεανούς. Η ΡΤΟ απέρριψε την αίτηση για πατέντα υποστηρίζοντας ότι δεν μπορεί να εκδώσει διπλώματα ευρεσιτεχνίας για ζώντες οργανισμούς. Τελικά το 1980 μετά από μακροχρόνιους αγώνες οι δικαστές αποφάσισαν υπέρ του Τσακραμπάτι. Λίγο καιρό μετά από αυτή την απόφαση η εταιρία Genentech η οποία ήταν η πρώτη εταιρία γενετικής που διέθεσε μετοχές σε επενδυτές , είδε την μετοχή της να εκτινάσσεται στα ύψη. Έτσι δόθηκε το εναρκτήριο λάκτισμα για δεκάδες χημικές , φαρμακευτικές , αγροβιομηχανικές  και βιοτεχνολογικές εταιρίες για να απλώσουν παντού το ερευνητικό τους έργο πάνω στο γενετικό υλικό με σκοπό την απόκτηση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας . Πολλές εταιρίες επειδή φοβήθηκαν ότι τέτοιες απονομές πατέντων θα οδηγούσαν σε πλήρη έλεγχο της αγοράς από μια πολυεθνική έκαναν ενστάσεις επί ενστάσεων. Ο άγριος ανταγωνισμός μεταξύ τους είναι πρωτόγνωρος.

 Ήδη καλλιεργούνται και στην χώρα μας χιλιάδες στρέμματα γενετικά τροποποιημένων καλλιεργειών  όπως καλαμπόκι , βαμβάκι , σόγια  οι σπόροι και τα υβρίδια των οποίων είναι ιδιοκτησία συγκεκριμένων πολυεθνικών. Τα γενετικά κατασκευασμένα «σούπερ ζώα» είναι στην ημερήσια διάταξη στο όνομα της παραγωγής τροφίμων. Το 1997 στην χώρα μας δόθηκε άδεια στην εταιρία Zeneca για καλλιέργεια γενετικά τροποποιημένης ντομάτας στους νομούς Βοιωτίας , Ηλείας και Ημαθίας .

Με λίγα λόγια για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας το γενετικό υλικό γίνεται ατομική ιδιοκτησία σε τέτοια έκταση.

Οι πολυεθνικοί γίγαντες επέβαλαν κατά την διάρκεια του γύρου της Ουρουγουάης της GATT την συμφωνία με το όνομα TRIPS για το δίκαιο που θα διέπει παγκόσμια το εμπόριο σχετικά με την πνευματική ιδιοκτησία. Η συμφωνία φτιάχτηκε από την επιτροπή που αποτελούνταν από τις πολυεθνικές MONSANTO και  DUPONT . Με λίγα λόγια οι βιομηχανίες που δρουν στο παγκόσμιο εμπόριο έπαιξαν ταυτόχρονα τον ρόλο των ασθενών , των ειδικών στις διαγνώσεις και των γιατρών που υπέδειξαν την θεραπεία .!!!

 

Συνέπειες – επιπτώσεις.

 

1.                       Είναι προφανές ότι οι νέες εξελίξεις θα οδηγήσουν σε γενίκευση του συστήματος μονοκαλλιέργειας και συνεπώς θα έχουμε όξυνση του προβλήματος της βιοποικιλότητας . Οι διαγονιδιακές σπορές των πολυεθνικών που βασίζονται στην άμυνα του «ενός γονιδίου» καθιστούν το φυτό πιο ευπρόσβλητο στα έντομα , στους ιούς και στους μύκητες κάνοντας το άχρηστο σε σύντομο χρονικό διάστημα σε αντίθεση με τις παραδοσιακές ποικιλίες οι οποίες περιέχουν πολλά γονίδια που συνεργάζονται για την αποτροπή των ασθενειών . Έτσι σύντομα πολλά γενετικά πυρομαχικά στο αγώνα κατά των παρασίτων δεν θα είναι διαθέσιμα.

2.                       Με την κατοχύρωση ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων πάνω στις νέες ποικιλίες ή μορφές ζωής οδηγούμαστε στον μονοπωλιακό σφετερισμό αξιών των οποίων η παραγωγή στηρίζεται στο μεγαλύτερο μέρος της σ’ αυτές τις συσσωρευμένες γενετικές πληροφορίες . Ο υπεύθυνος της καμπάνιας για τα γονίδια μιας οργάνωσης στο Νέο Δελχί τονίζει : «ο θεός μας έδωσε ρύζι  ή σιτάρι ή πατάτες» . Αυτά δεν ήταν παρά άγρια φυτά που εξημερώθηκαν στην διάρκεια των αιώνων. Και καταλήγει «ποιος έκανε όλη αυτή την δουλειά ;» Συνεπώς ότι προετοιμάστηκε με υπομονή από εκατομμύρια αγρότες κατά την διάρκεια των αιώνων το σφετερίζονται οι πολυεθνικές με μια τροποποίηση του γενετικού υλικού και το κατοχυρώνουν σαν ιδιοκτησία τους. Πολλοί τονίζουν , και δεν έχουν άδικο , ότι οι πολυεθνικές συμπεριφέρονται σαν ελεύθεροι καβαλάρηδες  στην πλάτη χιλιάδων ετών γνώσης και εμπειρίας. Μερικές πολυεθνικές για να αμβλύνουν τις αντιθέσεις και τα προβλήματα προχωρούν σε συμφωνίες για απόδοση συμβολικών ποσών σε χώρες ή διάφορους οργανισμούς που θα τις προμηθεύουν γενετικό υλικό. Είναι χαρακτηριστική η συμφωνία που έκανε η Merck , η οποία έχει ετήσια έσοδα 4 δις δολάρια, με το Εθνικό Ινστιτούτο Βιοποικιλότητας της Κόστα Ρίκα να του αποδίδει περίπου ένα εκατομμύριο δολάρια το χρόνο σαν ανταπόδοση στην εξασφάλιση πολύτιμων φυτών , μικροοργανισμών ή εντόμων. Είναι προφανές ότι στην πράξη οι περισσότερες αναπτυσσόμενες χώρες και διαμέσου αυτής της κλοπής θα εμπλακούν ακόμη περισσότερο στις συμπληγάδες της υπερχρέωσης και υπανάπτυξης και επομένως θα εμφανιστούν πιο έντονα τα φαινόμενα της φτώχειας της δυστυχίας και της πείνας.

3.                       Οι εξελίξεις αυτές θα οδηγήσουν σε μεγαλύτερη εξάρτηση των παραγωγών από τις πολυεθνικές και το αγροτο-επισιτιστικό σύμπλεγμα. Παράλληλα ένα μεγάλο κομμάτι θα πεταχτεί έξω από την γεωργική δραστηριότητα και θα δυναμώσει η τάση συγκέντρωσης και συγκεντροποίησης της γης.

4.                       Ένα από τα σημαντικότερα επιχειρήματα των βιοτεχνολογικών εταιριών είναι ότι διαμέσου της νέας τεχνολογίας θα επιλυθεί το πρόβλημα της πείνας η οποία αυξάνεται με ραγδαίους ρυθμούς παγκόσμια . Το επιχείρημα αυτό είναι λάθος εν τη γενέσει του διότι εντοπίζει το πρόβλημα της πείνας στην προώθηση της μίας ή της άλλης τεχνολογίας . Δηλαδή έξω και πέρα από τις διαμορφούμενες  σχέσεις παραγωγής και διανομής. Μιλούν για αύξηση της γεωργικής παραγωγής και μέσω αυτής επίλυση του διατροφικού προβλήματος.  Αυτό που προσπαθούν να κρύψουν είναι ότι το πρόβλημα της πείνας είναι πρόβλημα φτώχειας και πλούτου. Μόνο ένα μικρό κομμάτι του πλούτου που βρίσκεται στα χέρια των 200 πλουσιότερων του πλανήτη θα ήταν αρκετό για την αντιμετώπιση της πείνας στον τρίτο κόσμο . Τα διαθέσιμα τρόφιμα επιτρέπουν στα 6 δις του πλανήτη να έχουν τουλάχιστον 2700 θερμίδες την ημέρα. Παρόλα αυτά πεθαίνουν κάθε χρόνο 30 εκατομμύρια άνθρωποι από την πείνα και 800 εκατομμύρια πάσχουν από χρόνιο υποσιτισμό. Επιπλέον τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα-σκουπίδια (κατά την έκφραση του Μπωβέ) μπορεί να αποδειχθούν ιδιαίτερα επικίνδυνα για την υγεία των ανθρώπων . Αποτέλεσμα της λογικής του κέρδους είναι και το πρόβλημα των διοξινών και αυτό των τρελών αγελάδων. Αφού και στην περίπτωση των γενετικά μεταλλαγμένων σκουπιδιών που πλασάρονται σαν τρόφιμα κυριαρχεί η ίδια λογική το πιο πιθανό είναι να έχουμε τα ίδια και χειρότερα αποτελέσματα . Ας μην ξεχνάμε ότι τα γονίδια που μεταφέρονται στον γενετικό κώδικα των φυτών που προορίζονται για τρόφιμα προέρχονται από ζώα , φυτά και μικροοργανισμούς που δεν έχουν περάσει μέχρι τώρα στην ανθρώπινη διατροφή.

5.                       Η προστασία που παρέχουν οι πατέντες όχι μόνο δεν αποτελεί δύναμη προόδου αλλά έχει το αντίθετο αποτέλεσμα. Όπως αναφέρει ο Jerremy Rifkin στο βιβλίο του «Ο Αιώνας της Βιοτεχνολογίας» σε μια μελέτη που έγινε σε 550 επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην βιοτεχνολογική έρευνα βρέθηκε ότι το 20% των κεφαλαίων που αυτές διαθέτουν στην έρευνα δινόταν σε πανεπιστημιακούς ερευνητές . Η στενή αυτή σχέση έχει αποκαρδιωτικά αποτελέσματα όσον αφορά στον προσανατολισμό και στο περιεχόμενο των ερευνών και την κοινοποίηση των αποτελεσμάτων τους. Το 41% των βιοτεχνολογικών εταιριών ανέφερε ότι από αυτές τις χρηματοδοτήσεις προκύπτει ένα τουλάχιστον εμπορικό απόρρητο . Πολλοί Πανεπιστημιακοί αποδείχθηκε ότι ήταν σημαίνοντα πρόσωπα των ίδιων εταιριών. Άλλοι κατέχουν σημαντικά πακέτα μετοχών στις εταιρίες. Τα δεδομένα αυτά εξηγούν σε σημαντικό βαθμό την απομάκρυνση των επιστημονικών ερευνών από τις ανάγκες της κοινωνίας όπως δημόσια υγεία , σωστή διατροφή , κλπ.

 

ΜΕ ΠΟΙΟ ΠΕΡΙΕΧΌΜΕΝΟ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΤΙΠΑΛΕΨΟΥΜΕ ΤΟ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΚΙΝΔΥΝΟ.

 

Πιστεύουμε ότι η βιοτεχνολογία όπως και κάθε τεχνολογία εμπεριέχει από την φύση της ένα κοινωνικό και πολιτικό στοιχείο και δεν είναι απλό τεχνικό ζήτημα. Πρέπει να θεωρήσουμε ότι ο σχεδιασμός , η ανάπτυξη και η αξιοποίηση της βιοτεχνολογίας καθορίζονται από την δεδομένη κοινωνική-οικονομική  δομή και τις επιδιώξεις των πολυεθνικών και εμπορικών εταιριών.

Η ανάπτυξη της βιοτεχνολογίας συνεπάγεται κέρδη για ορισμένους και κόστους για άλλους και συνεπώς δεν μπορεί να θεωρηθεί κοινωνικά ουδέτερη. Πιο συγκεκριμένα το εάν ένα ερευνητικό πρόγραμμα θα ενισχυθεί ή θα εμποδιστεί , το εάν πως και με ποίο σκοπό θα αξιοποιηθούν τα αποτελέσματα του το αποφασίζουν εκείνοι που κατέχουν την οικονομική και πολιτική εξουσία.

Πιστεύουμε ότι οι επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις που αναπτύσσονται μέσα στον συγκεκριμένο τρόπο παραγωγής με κίνητρο την μεγιστοποίηση του κέρδους , αξιοποιώντας τις κατασκευασμένες ανάγκες του αλλοτριωμένου ανθρώπου τότε το κίνητρο αυτό εισέρχεται με διαφορετική κάθε φορά ένταση στον χαρακτήρα αυτής της επιστημονικής και τεχνολογικής εξέλιξης.

Το γονίδιο του κέρδους βρίσκεται στην καρδιά αυτής της τεχνολογίας. Αυτοί που προκαλούν την πείνα , έρχονται να αυξήσουν τα κέρδη τους με τα γενετικά μεταλλαγμένα αξιοποιώντας την πείνα .

Με βάση όσα προαναφέραμε θεωρούμε ότι ακρογωνιαίοι λίθοι της αντίληψης μας για το πρόβλημα των γενετικά μεταλλαγμένων προϊόντων είναι :

1.                       Η πλήρης χειραφέτηση επιστήμης , θεωρίας και γνώσης από τις έννοιες της ιδιοκτησίας και του οικονομικού κέρδους.

2.                       Η ριζική αναβάθμιση , ανάπτυξη και επανιεράρχηση της αγροτικής οικονομίας στα πλαίσια της κοινωνικής παραγωγής και των αναγκών της χειραφετημένης εργασίας.

3.                       Η αντίσταση – ρήξη με τις «ανάγκες» της παγκοσμιοποιημένης αγροτικής οικονομίας.

4.                       Ο κυρίαρχος ρόλος των ανθρώπων και των συλλογικοτήτων τους στα ζητήματα της ανάπτυξης και της επένδυσης των παραγωγικών δυνάμεων στην κατεύθυνση και στην χρήση της επιστήμης και της τεχνικής σε όλα τα ζητήματα αναβάθμισης του φυσικού περιβάλλοντος και αναπαραγωγής της ζωής .

 

ΑΜΕΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΑΙΤΗΣΟΥΜΕ

 

1.                       Την άμεση και φανερή καταστροφή των καλλιεργειών μεταλλαγμένου βαμβακιού και την αποζημίωση των θιγομένων αγροτών από τις εμπλεκόμενες εταιρίες .

2.                       Την άμεση θεσμοποίηση συστήματος ελέγχου που θα διασφαλίζει ότι όλο το εισαγόμενο γενετικό υλικό δεν έχει υποστεί γενετική επιμόλυνση.

3.                       Την προστασία την αναπαραγωγή και προώθηση του εγχώριου γενετικού υλικού αγροτικής παραγωγής.

4.                       Την ανακήρυξη της χώρας μας σε ζώνη απαλλαγμένη από γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς.

5.                      Την συνταγματική κατοχύρωση κοινωνικού ελέγχου κάθε βιοτεχνολογικής έρευνας και εφαρμογής που πραγματοποιείται στον Ελληνικό χώρο.