Νέες Εκδόσεις ΕΚΚΕ 2002

Συγγραφείς: Λ. Μαράτου-Αλιπράντη, Χ. Μπάγκαβος, Μ. Παπαδάκης, Β. Παπλιάκου

Στο βιβλίο αυτό διερευνώνται οι επιπτώσεις των δημογραφικών εξελίξεων και τάσεων στο σχολικό πληθυσμό κατά την τελευταία τριακονταετία με πρωτοποριακή μεθοδολογική προσέγγιση. Στα πλαίσια της μελέτης επιχειρείται η δημογραφική προσέγγιση της εκπαίδευσης τόσο θεωρητικά όσο και εμπειρικά. Αναλύονται τα χαρακτηριστικά του σχολικού πληθυσμού (πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης) και εξετάζεται η διαμόρφωση της κατά φύλο και ηλικία συμμετοχής στην εκπαίδευση.

Παρουσιάζεται επίσης η ενεργός συμμετοχή του πληθυσμού στο θεσμικά οριοθετημένο εκπαιδευτικό σύστημα με τη βοήθεια μιας δέσμης δεικτών γενικού και ειδικού περιεχομένου. Η ανάλυση πραγματοποιείται τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο.

Παράλληλα, διερευνώνται οι πιθανές εξελίξεις και οι μελλοντικές τάσεις της κατά φύλο συμμετοχής του πληθυσμού στην εκπαίδευση με τη μέθοδο των πληθυσμιακών προβολών στο χρονικό ορίζοντα του 2015. Η έρευνα αυτή συμβάλλει στην προαγωγή των γνώσεων σχετικά με τη συμμετοχή του πληθυσμού στην εκπαιδευτική διαδικασία καλύπτοντας ένα σημαντικό κενό στην ελληνική βιβλιογραφία. Φιλοδοξεί επίσης να αποτελέσει πολύτιμη πηγή πληροφόρησης στο σχεδιασμό εκπαιδευτικής πολιτικής στη χώρα μας.

Η πραγμάτευση του προβλήματος των εκατοντάδων αστέγων που άφησε πίσω του ο καταστροφικός σεισμός του 1995 στην περιοχή των Γρεβενών αποτελεί το πλαίσιο αναφοράς του βιβλίου.

ΛΙΜΝΩΝ ΑΠΟΞΗΡΑΝΣΕΙΣ: μελέτη αειφορίας και πολιτιστικής ιστορίας-Ελένη Κοβάνη
Αναπαραστάσεις του χώρου και των χρήσεών του στις αποξηραμένες περιοχές Κάρλας και Αγουλινίτσας-Καλλισθένη Αβδελίδη

Αποτελεί παράδοξο πώς καταφέραμε να αποξηράνουμε το 65% των επιφανειών των λιμναίων υδάτων της χώρας μας. Παράδοξο επίσης πώς αυτές οι αποξηράνσεις επενδύθηκαν ιδεολογικά με ένα λόγο που ήθελε το λιμναίο νερό ζημιογόνο, επιστρατεύοντας προς τούτο μέρος της ηράκλειας μυθολογίας, ενώ άφηνε, την ίδια στιγμή, στη λήθη τη συμβολική εμπειρία της διαφύλαξης των επιφανειακών αυτών πηγών.

Αντικείμενο τους παρούσης εργασίας είναι η αποξήρανση των λιμνών Κάρλας και Αγουλινίτσας και οι ποικίλες συνέπειες της εξαφάνισης των πλούσιων εκεί οικοσυστημάτων.

Σήμερα, η ίδια κυρίως η παθογένεια του αποβληθέντος ύδατος και οι εν γένει περιβαλλοντικές συνέπειες της αποξήρανσης έθεσαν υπό αμφισβήτηση τον ορθολογισμό του εγχειρήματος. Η όποια “ανασύσταση” μέρους των πρώην λιμνών είναι φυσικά έργο ανθρώπινο, υπό την ευθύνη της τεχνικο-επιστήμης, επιβάλλοντας και αξιώνοντας εσαεί τη συντήρηση και τη φύλαξή του, με ό,τι αυτό σημαίνει από τεχνικο-επιστημονική και οικονομική άποψη. Οι παλαιές προστάτιδες των λιμνών δραπέτευσαν και ουδείς γνωρίζει εάν θα είχαν την επιθυμία να φυλάττουν σύγχρονα έργα στα πρώην φυσικά τους λιμναία τοπία. Μπορούν ωστόσο να εμπνεύσουν στους νέους υπευθύνους και προστάτες των όποιων έργων “ανασύστασης” επί των μεταμορφωμένων αυτών πεδίων τα ουσιαστικά τους χαρακτηριστικά ως αρχετυπικοί φύλακες των λιμνών: τις φυσικές και αισθητικές τους κινήσεις, το μελωδικό τους ρυθμό, τη λευκότητα και ιδίως τη διαφάνεια των πέπλων τους.

Σειρά: Βιβλιοθήκη Κοινωνικής Επιστήμης και Κοινωνικής Πολιτικής

Τα θέματα που αναφέρονται στο κράτος πρόνοιας βρίσκονται στο επίκεντρο των συζητήσεων σήμερα εφόσον οι οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές πιέσεις που αντιμετωπίζει το σύγχρονο κράτος, σε συνδυασμό με τις μεταβολές στο θεσμό της οικογένειας και τις μεταβολές στην οργάνωση της εργασίας στα πλαίσια της διαδικασίας της παγκοσμιοποίησης, επιφέρουν μεγάλες αλλαγές και ανατρέπουν την απρόσκοπτη χρηματοδότηση του κοινωνικού κράτους. Ακόμη η ανθρωποκεντρική ολοκλήρωση επιβάλει μια σημαντική επανεκτίμηση της ίδιας της έννοιας και του περιεχομένου της κοινωνικής πρόνοιας. Στόχος του συλλογικού αυτού τόμου είναι η παρουσίαση της προβληματικής σχετικά με το κοινωνικό κράτος και την οικογένεια στο νέο αιώνα, η κατανόηση των χαρακτηριστικών, των αδυναμιών και των μεταβολών που συντελούνται στη συνάρθρωση κράτους, οικογένειας και κοινωνικής προστασίας καθώς και η ανίχνευση των σύγχρονων προσανατολισμών και τάσεων σε μια σειρά από αξιακά, θεσμικά και ειδικά ζητήματα κράτους πρόνοιας, κοινωνίας πολιτών και ρυθμίσεων επιμέρους ζητημάτων σε σχέση με την οικογένεια. Οι μελέτες αναφέρονται στα ευρωπαϊκά δρώμενα ενώ κυριαρχούν οι προσεγγίσεις για τη νότια Ευρώπη και την ελληνική πραγματικότητα.

Συγγραφείς: Πάρις Τσάρτας, Ευδοκία Μανώλογλου, Άννα Μάρκου

Στόχος αυτής της μονογραφίας είναι η διερεύνηση των ποιοτικών χαρακτηριστικών του εσωτερικού τουρισμού στην Ελλάδα. Παρά το γεγονός ότι ο όγκος ταξιδιών του εσωτερικού τουρισμού είναι πολύ μεγαλύτερος από αυτόν των διεθνών ταξιδιών, ο εσωτερικός τουρισμός έχει διερευνηθεί πολύ λιγότερο τόσο διεθνώς όσο και στην Ελλάδα. Οι κυριότερες αιτίες αυτού του γεγονότος είναι:

Α) η δυσκολία στατιστικής αποτύπωσης των ταξιδιών εσωτερικού τουρισμού και,

Β) η εκτίμηση ότι ο διεθνής τουρισμός είναι αυτός ο οποίος κατά κύριο λόγο συμβάλλει στην ανάπτυξη τουριστικών χωρών και περιοχών.

Σημαντική συνεισφορά του ερευνητικού προγράμματος αποτελεί η ανάδειξη της ιδιαίτερης σημασίας του εσωτερικού τουρισμού σε αναπτυξιακό επίπεδο (εθνικό, περιφερειακό και τοπικό).

Από μεθοδολογική άποψη το ζήτημα εξετάζεται μέσω:

Το έργο ολοκληρώνεται με προτάσεις πολιτικής και μέτρων αναβάθμισης του εσωτερικού τουρισμού.

Ζητήματα σχεδιασμού εμπειρικών ερευνών

Αξιοποίηση μεθόδων της πληροφορικής τεχνολογίας

Συγγραφέας: Γιάννης Κάλλας

Συνέκδοση: ΕΚΚΕ/ΝΕΦΕΛΗ

Αθήνα, 2002

ISBN: 960-211-654-4

Η απάντηση ερευνητικών υποδομών για τις κοινωνικές επιστήμες με την αξιοποίηση της πληροφορικής τεχνολογίας αποτελεί σήμερα ένα νέο ερευνητικό πεδίο. Η αξιοποίηση των υποδομών της έρευνας συχνά οδηγεί σε αλλαγές στη μεθοδολογία της εμπειρικής έρευνας και κυρίως σε αυστηρότερη τυποποίηση της διαδικασίας της εμπειρικής διερεύνησης των κοινωνικών φαινομένων. Τα εμπειρικά δεδομένα που παράγονται στο πλαίσιο ανεξάρτητων ερευνητικών έργων μπορούν να αξιοποιηθούν για δευτερογενή ανάλυση και από άλλους ερευνητές. Παράλληλα, μέσα από την ομογενοποίησή τους, μπορούν να αποτελέσουν μέρος ενός ευρύτερου πειραματικού σχεδίου που δεν καθορίζεται αποκλειστικά από τη μεμονωμένη ερευνητική ομάδα αλλά βασίζεται στη συστηματική μελέτη διυποκειμενικά συμφωνημένων φαινομένων και αντικειμένων παρατήρησης.

Η επιλογή αυστηρότερων μεθοδολογικών υποδειγμάτων πρέπει να καλύπτει όχι μόνο τη φάση της ανάλυσης αλλά και τη φάση του σχεδιασμού της εμπειρικής έρευνας και βασίζεται τόσο σε διεθνή πρότυπα τεκμηρίωσης όσο και σε μεθοδολογίες σχεδιασμού δομών δεδομένων. Στο βιβλίο αυτό περιγράφεται ο τρόπος αξιοποίησης μεθόδων της πληροφορικής τεχνολογίας για τον αυστηρό προσδιορισμό των αντικειμένων παρατήρησης των κοινωνικών επιστημών καθώς και για το σχεδιασμό ερωτηματολογίων. Επιχειρείται λοιπόν να παρουσιασθούν τα εργαλεία και οι διαδικασίες σχεδιασμού των εμπειρικών ερευνών που αποτελούν το πρώτο βήμα για την ένταξη των συγκεκριμένων ερευνών σε ένα ευρύτερο πειραματικό σχέδιο των κοινωνικών επιστημών.

ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΙΚΟ ΣΤΟΝ ΑΓΡΟΤΗ

Η ελληνική αγροτική κοινωνία απέναντι στην παγκοσμιοποίηση

Συγγραφέας: Στάθης Δαμιανάκος

Συνέκδοση: ΕΚΚΕ – ΕΞΑΝΤΑΣ

Αθήνα, 2002

ΙSBN: 960-256-525-X

Ποιοι είναι οι μηχανισμοί οικονομικής, πολιτικής και , ταυτόχρονα, πολιτισμικής ενσωμάτωσης του ελληνικού αγροτικού κόσμου στη σύνολη κοινωνία (εθνική και διεθνή) κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών; Πώς εντοπίζονται τα διακυβεύματα των εντατικών μετασχηματισμών που πραγματοποιούνται σήμερα ως προς τους όρους κοινωνικής ύπαρξης του Έλληνα αγρότη; Με ποιον τρόπο μπορούμε να αντιληφθούμε τις εγγενείς στη διαδικασία προσαρμογής αντιφάσεις, να κατανοήσουμε τη «λειτουργικότητά» τους για τη διαιώνιση των εν ισχύι κοινωνικών σχέσεων και να διακρίνουμε τα αποτελέσματα των εν λόγω διαδικασιών πάνω στην εθνική κοινωνία; Αυτά είναι τα κεντρικά ερωτήματα στα οποία το ανά χείρας βιβλίο φιλοδοξεί να δώσει κάποια στοιχεία απάντησης, μέσω μιας σύνθεσης τεκμηρίων και εμπειρικών ερευνών μακράς διαρκείας (επιτόπιων ή εντοπισμένων) που ανέλαβε ο συγγραφέας σε διάφορες περιοχές της αγροτικής Ελλάδας.

TO ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΡΤΡΑΙΤΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2001

Συλλογικός τόμος Ινστιτούτου Κοινωνικής Πολιτικής ΕΚΚΕ

Έκδοση Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών

Αθήνα, 2002, σελ. 228

ISSN 1109-5989

Το «Κοινωνικό Πορτραίτο της Ελλάδας 2001», εμπνευσμένο από τις αντίστοιχες εκδόσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: «Τhe Social Portrait of Europe» και «The Social Situation in the European Union» φιλοδοξεί ν’ αποτελέσει την πρώτη απόπειρα συστηματικής και διαχρονικής παρατήρησης των κυριότερων κοινωνικών μεταβολών που συντελούνται στη χώρα μας. Η πρώτη έκδοση ειδικότερα, καλύπτει τις σημαντικότερες εξελίξεις κατά την τελευταία δεκαετία, ενώ οι επόμενες εκδόσεις θα έχουν ως περίοδο αναφοράς τις εξελίξεις του αμέσως προηγούμενου έτους.

Το πρώτο μέρος, προσφέρει μια πανοραμική (αν και αναγκαστικά αποσπασματική) φωτογραφία των κυριοτέρων εξελίξεων και τάσεων σε βασικούς τομείς της ελληνικής κοινωνίας όπως οι ανισότητες, η κοινωνική πολιτική και η απασχόληση/ανεργία.

Στο δεύτερο μέρος, οι συγγραφείς των άρθρων προσεγγίζουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που άπτονται του γνωστικού αντικειμένου του Ινστιτούτου Κοινωνικής Πολιτικής του ΕΚΚΕ: ο μετασχηματισμός της οικογένειας, η ισότητα των φύλων, ο κοινωνικός διάλογος, η κοινωνική οικονομία, η εργασία των ανηλίκων, η παιδική φτώχεια, η παιδική αναπηρία, η σχολική βία, ο εθισμός των νέων στις εξαρτησιογόνες ουσίες, η γυναικεία εγκληματικότητα, η διακίνηση και εμπορία αλλοδαπών γυναικών (trafficking) και η δημογραφική μετάβαση.