Ερευνητής/τρία
Σταύρος - Νικηφόρος Σπυρέλλης
ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Ο Σταύρος Νικηφόρος Σπυρέλλης είναι Ερευνητής στο Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ), με γνωστικό αντικείμενο την Κοινωνική Αστική Γεωγραφία. Είναι μέλος του Εργαστηρίου Κοινωνικών Μετασχηματισμών του Αστικού Χώρου (LaSTcity).
Είναι απόφοιτος του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου με μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών από το Πανεπιστήμιο της Σορβώνης (Université Paris I: Panthéon-Sorbonne). Το 2013 παρουσίασε την διδακτορική του διατριβή με τίτλο «Κοινωνικοί διαχωρισμοί στον μητροπολιτικό χώρο της Αθήνας: Οικονομικοί παράγοντες και σχολικά ζητήματα» (Université Denis Diderot, Paris VII).
Η ερευνητική και διδακτική του εμπειρία του προσφέρει ολοκληρωμένη γνώση των μεθόδων και εργαλείων της Ανθρωπογεωγραφίας, των επιστημολογικών ζητημάτων της γεωγραφικής επιστήμης, καθώς και συνολική εποπτεία του πεδίου της αστικής γεωγραφίας, στο οποίο εστιάζει το έργο του.
Έχει εργαστεί ως διδάσκων στα πανεπιστήμια “Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών”, “Université Paris-Ouest, Nanterre-La Défense (Paris Nanterre)”, “Université Paris-Est, Marne-la-Vallée (Gustave Eiffel)” και “Université de Reims, Champagne-Ardenne”.
Το ερευνητικό του έργο επικεντρώνεται στην ανάλυση και τη χωρική αποτύπωση κοινωνικών, οικονομικών και εκπαιδευτικών διαχωρισμών, με ιδιαίτερη έμφαση στις μητροπολιτικές περιοχές της Αθήνας και του Παρισιού. Έχει εργαστεί ως ερευνητής σε ερευνητικά κέντρα στην Ελλάδα (ΕΚΚΕ), στη Γαλλία (CNRS) και στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (University of California, Berkeley). Έχει επίσης συνεργαστεί ως επισκέπτης ερευνητής με το Université Gustave Eiffel (2023) και την École des Hautes Études en Sciences Sociales – EHESS (2025).
Υπήρξε Επιστημονικά Υπεύθυνος του ερευνητικού προγράμματος «Κοινωνικοί διαχωρισμοί και αποστέρηση στην Αθήνα 2011–2021 (SeDe)» (ΕΛΙΔΕΚ, 2023–2025), το οποίο εστίασε στην αναδιάρθρωση της κοινωνικής γεωγραφίας της Αθήνας κατά τη δεκαετία του 2010. Η πρόσφατη ερευνητική του δραστηριότητα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη συμμετοχή του στο Περιφερειακό Παρατηρητήριο Κοινωνικής Ένταξης της Περιφέρειας Κρήτης, με στόχο τη διαμόρφωση χωρικά εστιασμένων κοινωνικών πολιτικών.
ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ
- Αστική Γεωγραφία (πληθυσμοί, χωροταξία, χρονική διάσταση)
- Κοινωνική γεωγραφία (ανισότητες, χωρική διάσταση κοινωνικών, εθνοτικών και εκπαιδευτικών διαχωρισμών)
- Μετανάστευση (ροές, χωροθέτηση κέντρων)
- Θεματική Χαρτογραφία
- Διαχείριση βάσεων δεδομένων και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών
- Οικονομική γεωγραφία (χωροθέτηση παραγωγικών συστημάτων, μοντέλα χωροθέτησης)
- Χωροταξία (ρυθμιστικά σχέδια, χωροταξικός σχεδιασμός)
ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΕΡΓΑ
- 2013- Επιμελητής Τίτλος έργου: Κοινωνικός Άτλαντας της Αθήνας (athenssocialatlas.gr). Πρόγραμμα του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου με την επιστημονική υποστήριξη της Γαλλικής Σχολής της Αθήνας (ÉfA), χρηματοδοτούμενο από το Ίδρυμα Ωνάση. Επιστημονικός υπεύθυνος: Θωμάς Μαλούτας, ομότιμος καθηγητής του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου.
- 2025-2027 Επιστημονικός συνεργάτης—ερευνητής. Τίτλος έργου: « Στήριξη της λειτουργίας περιφερειακού παρατηρητηρίου κοινωνικής ένταξης στην Περιφέρεια Κρήτης ».. Επιστημονικός υπεύθυνος: Ι. Ζαϊμάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης
- 2023-2025 Επιστημονικά υπεύθυνος Τίτλος έργου: «Κοινωνικοί διαχωρισμοί και αποστέρηση στην Αθήνα 2011-2021 - SeDe». Πρόγραμμα χρηματοδοτούμενο από το ΕΛΙΔΕΚ.
- 2021 Επιστημονικός συνεργάτης—ερευνητής. Τίτλος έργου: « “Database of German military and paramilitary units in Greece 1941-1944/45 (Βάση δεδομένων των Γερμανικών στρατιωτικών και παραστρατιωτικών μονάδων στην Ελλάδα 1941-1944/45) ». Πρόγραμμα του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΕΙΕ) και χρηματοδοτούμενο από το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών, Ελληνογερμανικό Ταμείο για το Μέλλον. Επιστημονικά υπεύθυνη: V. Schneider, ερευνητής ΕΙΕ
- 2021-2025 Επιστημονικός συνεργάτης—ερευνητής. Τίτλος έργου: « Interconnecting Histories and Archives for Migrant Agency: Entangled Narratives Across Europe and the Mediterranean Region – ITHACA ». Πρόγραμμα του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) και χρηματοδοτούμενο από το H2020-SC6-MIGRATION-2020. Επιστημονικά υπεύθυνη: Ε. Μπουρνόβα, καθηγήτρια ΕΚΠΑ
- 2021-2023 Επιστημονικός συνεργάτης—ερευνητής. Τίτλος έργου: « Στήριξη της λειτουργίας περιφερειακού παρατηρητηρίου κοινωνικής ένταξης στην Περιφέρεια Κρήτης ». Πρόγραμμα του Πανεπιστημίου Κρήτης (ΠΚ) χρηματοδοτούμενο Ε.Π. "Κρήτη 2014-2020" (ΕΣΠΑ 2014-2020) και τη συγχρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ), για την περίοδο 2020-2023. Επιστημονικός υπεύθυνος: Β. Αράπογλου, Αναπληρωτής Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης
- 2020-2022 Επιστημονικός συνεργάτης—ερευνητής. Τίτλος έργου: «Ιστορίες αθηναϊκών πολυκατοικιών – η δομή του οικιστικού αποθέματος και οι επιπτώσεις στην κοινωνική γεωγραφία της πόλης». Πρόγραμμα του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου και χρηματοδοτούμενο από το ΕΛΙΔΕΚ. Επιστημονικός υπεύθυνος: Θ. Μαλούτας, ομότιμος καθηγητής του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου.
- 2020-2022 Επιστημονικός συνεργάτης—ερευνητής. Τίτλος έργου: « Πόλεις συμπερίληψης: υποδομές κοινωνικής ένταξης και εγκατάστασης προσφύγων - Inclusive cities: infrastructures of social integration and refugee settlement ». Πρόγραμμα του Πανεπιστημίου Κρήτης (ΠΚ) χρηματοδοτούμενο από τον Ειδικό Λογαριασμό Κονδυλίων Έρευνας του ΠΚ. Επιστημονικός υπεύθυνος: Β. Αράπογλου, Αναπληρωτής Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης
- 2017-2018 Επιστημονικός συνεργάτης—ερευνητής. Τίτλος ερευνητικού έργου: Digital Refuge, Aggregating and Visualizing Asylum Seeker and Host Community. Πανεπιστήμιο California Berkeley, εργαστήριο Center for Information Technology Research in the Interest of Society (CITRIS). Επιστημονική υπεύθυνος: K. Linos, καθηγήτρια του Πανεπιστημίου California Berkeley.
- 2016-2017 Μεταδιδακτορικός ερευνητής. Τίτλος ερευνητικού έργου: Semaest – Paris 2030. Πανεπιστήμιο Paris-Est Marne-la-Vallée (UPE-MLV) και Πανεπιστήμιο Paris 1 Panthéon Sorbonne, εργαστήριο Géographie-cités UMR 8504. Επιστημονικοί υπεύθυνοι : Matthieu Delage, λέκτορας Πανεπιστημίου Paris-Est Marne-la-Vallée (UPE-MLV) και Antoine Fleury ερευνητής του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών (CNRS) της Γαλλίας Μεταδιδακτορικός ερευνητής. Τίτλος ερευνητικού έργου: RelatHealth project. Πανεπιστήμιο Paris 7 Denis Diderot και Laboratoire d’Excellence Dynamiques Territoriales et Spatiales (LABEX), εργαστήριο Géographie-cités UMR 8504. Επιστημονική υπεύθυνος: J. Vallée, ερευνήτρια του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών (CNRS) της Γαλλίας
- 2013-2015 Επιστημονικός συνεργάτης—ερευνητής. Τίτλος ερευνητικού έργου: «Πανόραμα δυναμικής διαχείρισης και χαρτογράφησης κοινωνικών δεδομένων». Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (EKKE), Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία (ΕΛΣΤΑΤ) και Ινστιτούτο Υπολογιστικών Συστημάτων (ΙΥΣ). Επιστημονικός υπεύθυνος : Θωμάς Μαλούτας, καθηγητής του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου.
ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ
- Maloutas, Τ. & Spyrellis, SN. (2025)"Permanence and change in urban segregation: Segregation trends in different neighbourhoods of Athens, 1991–2021" European Urban and Regional Studies
- Ubareviciene, R., van Ham, M., Tammaru, T., Basílio, L., Berzins, M., Credit, K., Silva, D., Harris, R., Kalm, K., Kauppinen, T., Krisjane, Z., Malheiros, J., Maloutas, T., Manley, D., Musterd, S., Nello, O., Nevanto, M., Novotný, L., Ouředníček, M., Porcel, S., Ribardière, A., Šimon, M., Smętkowski, M., Spyrellis, S., Strömgren, M., Van Gent, W., Wessel, T., (2025). A Comparative Study of Socio-Economic Segregation in European Capital City-Regions: From Segregation to Desegregation?, Urban Studies.
- Maloutas, T., Spyrellis SN., Vatavali, F. (2025), “ Unregulated Urban Regeneration in Athens: Greening and Taxation of the Built Environment as Impending Levers of Increasing Inequalities." LAND
- Maloutas, T. & Spyrellis SN. (2025). Occupational categories: changing social profiles and spatial patterns in the city, in Thomas Maloutas (ed),Athens: A Rapidly Changing Metropolis in the European South, Routledge, Oxon UK and New York NY, USA, p. 130.
- Polyzou, I. & Spyrellis, SN. (2024) Housing practices of Albanian immigrants in Athens: an in-between socio-spatial condition, Land
- Karadimitriou, N. & Spyrellis, SN, (2024), Measuring Deprivation and Micro-Segregation in Greek ITI SUD: Time to apply a common method ?, LAND
- Maloutas, T., Fragopoulos, Y., Kourkouridis D., Kostaki E., Makri A., Spyrellis SN. (2024), Exploring spatial proximity and social exclusion through two case studies of Roma settlements in Greece, LAND
- Arapoglou, V. & Spyrellis, SN, (2024), Arrival infrastructures: segregation of displaced migrants and processes of urban change in Athens, Geographies
- Maloutas, Τ., Spyrellis, SN., Szabó, Β., Kovács, Ζ. (2023) "Vertical segregation in the apartment blocks of Athens and Budapest: A comparative study" European Urban and Regional Studies
- Linos, K., Carlson, M., Jakli, L., Dalma, N., Cohen, I., Veloudaki, A., Spyrellis, S.N., (2021) “How Do Disadvantaged Groups Seek Information About Public Services? A Randomized Controlled Trial of Communication Technologies, Public Administration Review
- Papadopoulos, A., Fratsea, M.L., Spyrellis, S.N., Baltas, P., (2021) “ Exploring the contribution of migrant labour in Greek agriculture, Italian Review of Agricultural Economics
- Maloutas, T., Spyrellis SN., Capella A., (2019), “ Residential segregation and educational performance. The case of Athens ”, Urban Studies.
- Maloutas, T. & Spyrellis, S.N. (2019), “ Residential segregation trends in Athens during the 2000s ”, Regional Studies.
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΕΡΓΟ
- 2020-2021 Διδάσκων – ΠΔ407 , Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΟΠΑ)
- 2019-2020 Διδάσκων – Πανεπιστημιακός Υπότροφος , Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΟΠΑ)
- 2018-2019 Διδάσκων – Πανεπιστημιακός Υπότροφος , Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΟΠΑ)
- 2015-2016 Συμβασιούχος λέκτορας γεωγραφίας (Enseignant contractuel— πλήρους απασχόλησης), Τμήμα Γεωγραφίας της σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Paris Est, Marne-la-Vallée (UPE-MLV)
- 2014-2015 Διδάσκων—ερευνητής (ΑΤΕR — πλήρους απασχόλησης), Τμήμα Γεωγραφίας της σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Χωροταξίας του πανεπιστημίου Paris Ouest, Nanterre la Défense (UPO)
- 2013-2014 Διδάσκων—ερευνητής (ΑΤΕR— πλήρους απασχόλησης), Τμήμα Γεωγραφίας της Σχολής Γραμμάτων και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Reims, Champagne-Ardenne (URCA)
- 2012-2013 Διδάσκων (Enseignant vacataire ), Τμήμα Γεωγραφίας της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Χωροταξίας του Πανεπιστημίου Paris Ouest, Nanterre la Défense (UPO)
